»
Coffeeshop in Amsterdam
NOS door Ilan Sluis en Babette olde Hanhof
Buitenlanders kunnen komend jaar in de meeste coffeeshops nog gewoon wiet kopen. Onder meer Amsterdam, Rotterdam en Enschede gaan niet controleren of klanten van coffeeshops ook echt in Nederland wonen.
De NOS vroeg alle Nederlandse gemeenten of zij volgend jaar gaan controleren op het zogenoemde ingezetenencriterium dat per 1 januari geldt. Van de ongeveer honderd gemeenten met een of meer coffeeshops, reageerden er 56. 27 gemeenten gaven aan niet van plan te zijn actief te handhaven.
Van de gemeenten die dat wel van plan zijn, heeft het overgrote deel er nog geen plannen voor. Die moeten nog worden vastgesteld door de gemeenteraad. Daardoor is bijvoorbeeld nog onduidelijk of voor het kopen van softdrugs een Nederlands identiteitsbewijs genoeg is, of dat een uittreksel uit het bevolkingsregister vereist is.
Beleid Opstelten
De gemeenten gaan door niet te controleren op het 'ingezetenencriterium' in tegen het beleid van minister Opstelten van Veiligheid en Justitie. Die wil dat coffeeshops per 1 januari alleen nog softdrugs verkopen aan inwoners van Nederland.
De minister heeft wel aangegeven dat er 'maatwerk' mogelijk blijft. "Het geldt voor heel Nederland, maar er is lokaal maatwerk mogelijk indien het lokale veiligheidsbeleid daar aantoonbaar aanleiding toe geeft. Een gemeente kan zeggen: wij gaan ons richten op de openingstijden van coffeeshops, het sluiten van coffeeshops, of op de afstand van coffeeshops tot scholen. Maar elke gemeente moet een plan overleggen. Indien men dat niet heeft, zullen we ze opzoeken", zegt de minister.
Grote steden
Onder de gemeenten die zich niet gaan houden aan de nieuwe landelijke regels zijn veel grote steden, zoals Amsterdam, Rotterdam, Haarlem, Leeuwarden en Amersfoort. Utrecht en Den Haag reageerden niet op de NOS-enquête, maar hebben eerder al aangegeven ook niets te voelen voor de nieuwe regels. Ook veel grensgemeenten zoals Enschede en Arnhem controleren straks niet.
De gemeenten die niet willen controleren hebben samen meer dan de helft van alle Nederlandse coffeeshops. Amsterdam alleen al is goed voor een derde van de in totaal 650 coffeeshops. Als Utrecht en Den Haag ook niet gaan controleren op inwonerschap, blijkt tweederde van de coffeeshops toegankelijk voor buitenlandse softdrugskopers.
Overlast
Omdat veel gemeenten niet gaan controleren of wietkopers ook in Nederland wonen, hoeven veel Nederlanders ook geen uittreksel of paspoort te laten zien als zijn softdrugs willen kopen. Uit de proef met de wietpas in het zuiden van het land blijkt dat veel Nederlandse coffeeshopklanten wegblijven. Zij willen niet geregistreerd worden als drugskoper, of geen uittreksel halen uit het bevolkingsregister. Een groot deel van hen koopt zijn softdrugs nu in het illegale circuit.
Door de invoering van de wietpas in de zuidelijke provincies nam de illegale handel in softdrugs toe. Wel blijven veel drugstoeristen uit België en Duitsland weg uit Nederland. Veel gemeenten in het zuiden zijn daarom wel voorstander van het ingezetenencriterium.
Legale wietteelt
Een aantal grotere gemeenten zoals Eindhoven, Leeuwarden en Utrecht vindt dat de landelijke overheid bij de bestrijding van overlast van coffeeshops te veel kijkt naar de verkoopkant van de drugs en nauwelijks naar de inkoopkant. Zij hebben daarom plannen voor legale wietteelt. Dat levert volgens hen minder overlast door illegale plantages op. Bovendien kan de kwaliteit en sterkte van de softdrugs beter worden gecontroleerd.
video
video
»
»
»