Buitenlander kan blijven blowen

Coffeeshop in Amsterdam»
Coffeeshop in Amsterdam NOS

door Ilan Sluis en Babette olde Hanhof

Buitenlanders kunnen komend jaar in de meeste coffeeshops nog gewoon wiet kopen. Onder meer Amsterdam, Rotterdam en Enschede gaan niet controleren of klanten van coffeeshops ook echt in Nederland wonen.

De NOS vroeg alle Nederlandse gemeenten of zij volgend jaar gaan controleren op het zogenoemde ingezetenencriterium dat per 1 januari geldt. Van de ongeveer honderd gemeenten met een of meer coffeeshops, reageerden er 56. 27 gemeenten gaven aan niet van plan te zijn actief te handhaven.

Van de gemeenten die dat wel van plan zijn, heeft het overgrote deel er nog geen plannen voor. Die moeten nog worden vastgesteld door de gemeenteraad. Daardoor is bijvoorbeeld nog onduidelijk of voor het kopen van softdrugs een Nederlands identiteitsbewijs genoeg is, of dat een uittreksel uit het bevolkingsregister vereist is.

Kijk op deze kaart hoe uw gemeente omgaat met het coffeeshopbeleid

Beleid Opstelten

De gemeenten gaan door niet te controleren op het 'ingezetenencriterium' in tegen het beleid van minister Opstelten van Veiligheid en Justitie. Die wil dat coffeeshops per 1 januari alleen nog softdrugs verkopen aan inwoners van Nederland.

De minister heeft wel aangegeven dat er 'maatwerk' mogelijk blijft. "Het geldt voor heel Nederland, maar er is lokaal maatwerk mogelijk indien het lokale veiligheidsbeleid daar aantoonbaar aanleiding toe geeft. Een gemeente kan zeggen: wij gaan ons richten op de openingstijden van coffeeshops, het sluiten van coffeeshops, of op de afstand van coffeeshops tot scholen. Maar elke gemeente moet een plan overleggen. Indien men dat niet heeft, zullen we ze opzoeken", zegt de minister.

Grote steden

Onder de gemeenten die zich niet gaan houden aan de nieuwe landelijke regels zijn veel grote steden, zoals Amsterdam, Rotterdam, Haarlem, Leeuwarden en Amersfoort. Utrecht en Den Haag reageerden niet op de NOS-enquête, maar hebben eerder al aangegeven ook niets te voelen voor de nieuwe regels. Ook veel grensgemeenten zoals Enschede en Arnhem controleren straks niet.

De gemeenten die niet willen controleren hebben samen meer dan de helft van alle Nederlandse coffeeshops. Amsterdam alleen al is goed voor een derde van de in totaal 650 coffeeshops. Als Utrecht en Den Haag ook niet gaan controleren op inwonerschap, blijkt tweederde van de coffeeshops toegankelijk voor buitenlandse softdrugskopers.

Overlast

Omdat veel gemeenten niet gaan controleren of wietkopers ook in Nederland wonen, hoeven veel Nederlanders ook geen uittreksel of paspoort te laten zien als zijn softdrugs willen kopen. Uit de proef met de wietpas in het zuiden van het land blijkt dat veel Nederlandse coffeeshopklanten wegblijven. Zij willen niet geregistreerd worden als drugskoper, of geen uittreksel halen uit het bevolkingsregister. Een groot deel van hen koopt zijn softdrugs nu in het illegale circuit.

Door de invoering van de wietpas in de zuidelijke provincies nam de illegale handel in softdrugs toe. Wel blijven veel drugstoeristen uit België en Duitsland weg uit Nederland. Veel gemeenten in het zuiden zijn daarom wel voorstander van het ingezetenencriterium.

Legale wietteelt

Een aantal grotere gemeenten zoals Eindhoven, Leeuwarden en Utrecht vindt dat de landelijke overheid bij de bestrijding van overlast van coffeeshops te veel kijkt naar de verkoopkant van de drugs en nauwelijks naar de inkoopkant. Zij hebben daarom plannen voor legale wietteelt. Dat levert volgens hen minder overlast door illegale plantages op. Bovendien kan de kwaliteit en sterkte van de softdrugs beter worden gecontroleerd.

Deel deze pagina

Video

  • video Buitenlander ook na 1 januari welkom in coffeeshop In veel coffeeshops in het land blijven buitenlanders ook na 1 januari gewoon welkom. Zeker 27 gemeenten... -waaronder veel grote steden- hebben laten weten dat ze niet gaan controleren of klanten wel echt in Nederland wonen. Dat blijkt uit een rondgang van de NOS langs gemeenten met coffeeshops.
  • video Nieuw beleid coffeeshops gaat 1 januari in Hoewel de gemeenten dus protesteren, gaat het nieuwe beleid gewoon in op 1 januari. Minister Opstelten wil... minder overlast en georganiseerde criminaliteit.

Audio

  • Buitenlanders kunnen blijven blowen Buitenlanders kunnen ook na 1 januari gewoon wiet kopen in Nederlandse coffeeshops. Minister Opstelten wil buitenlandse toeristen... uit de Nederlandse coffeeshops weren. Iedereen die wiet wil kopen moet straks aan kunnen tonen dat hij in Nederland woont. Maar veel gemeenten weigeren hierop te controleren. Een gesprek met Justitiespecialist Ilan Sluis.
  • Duitse drugstoerist: discriminerend dat ik geen drugs meer mag kopen Vanaf 1 januari mogen alleen nog Nederlanders wiet kopen in een coffeeshop. Maar uit een rondgang van de NOS blijkt dat veel... gemeenten niet van plan zijn daarop te gaan controleren. Vlakbij Enschede, in Glanerbrug, staat bijvoorbeeld coffeeshop Grasshopper, waar veel Duitsers komen. En de eigenaar zal ze de deur niet wijzen.
  • Opstelten: kort bovenop gemeenten die niet aan richtlijnen voldoen Enschede is dus een van de gemeenten die aangeeft dat toeristen gewoon nog softdrugs in de coffeeshops kunnen kopen. Zij zeggen het... zogenoemde ingezetenencriterium niet te gaan handhaven. Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie neemt daar geen genoegen mee.

Video en Audio

  • » Onrust in Burkina Faso Video De regering van Burkina Faso heeft een omstreden voorstel voor een grondwetswijziging ingetrokken...30 okt 2014, 10674 keer afgespeeld
  • » Iedereen is 1 in Rotterdam Video In Rotterdam hebben zo'n tweehonderd mensen meegelopen in een tocht voor de eenheid. Ze willen...30 okt 2014, 1263 keer afgespeeld
  • » OM eist 20 jaar cel voor vergiftigen van echtgenoten Video De vrouw ontving na de dood van beide mannen ook geld uit hun levensverzekering.30 okt 2014, 1096 keer afgespeeld

Meer video en audio