2012: terugblik correspondenten

Jaaroverzicht 2012»
Jaaroverzicht 2012 ANP/EPA/AFP

Wat gebeurde er in 2012 in het buitenland?

De NOS-correspondenten geven een persoonlijke terugblik op het afgelopen jaar. Lees hier over de gebeurtenis die hen het meest is bijgebleven.

Turkije-correspondent Bram Vermeulen

Achteraf wisten we het allemaal. We hadden daar niet moeten zijn. Niet op dat moment, niet op die dag. Maar dat was achteraf. Het onweert die dag in de hemel boven de grens tussen Turkije en Syrië. De donderslagen zijn maar moeilijk te onderscheiden van het constante gedreun van de Syrische artillerie in Tel Abyat

Een Turkssprekende man met een T-shirt van de Syrische rebellen biedt aan om ons even de andere kant van de grens te laten zien. De laatste stand van zaken in een eindeloos lijkende strijd. Wij willen wel. Een kort gesprek met de commandant van de rebellen, wat beelden van de strijd, en dan weer terug.

Voor we er erg in hebben, slaat een jonge Syrische strijder, kalasjnikov en hakbijl naast de versnellingspook, de lange, verlaten weg in naar het zuiden. De weg naar het front. Ik vraag hem om te draaien, maar de vertaling van Engels naar Turks naar Arabisch verloopt stroperig en de chauffeur wil ons zijn Tel Abiyat laten zien.

Omdraaien is bovendien onmogelijk, door een kleine verhoging op het midden van het wegdek. Een wegversperring doemt op: rebellen.

We stappen uit om even, snel-snel, toch ook dit plaatje te filmen. Dan, het fluitende geluid van een inkomende granaat. Als een stofzuiger die afslaat. De inslag, de dreun, een zwarte rookwolk. Nog geen tien meter van ons vandaan, dodelijk dichtbij, maar de granaatscherven missen ons op een haar. In de auto, terug naar de grens. "Heb je het?", vraag ik de cameraman. "De camera draaide niet, sorry." Geen beeld, geen verhaal. Het was nooit gebeurd.

Australië-correspondent Robert Portier

Daar zit ze, klein, breekbaar en zo ongelooflijk Nederlands met haar oranje sjaal. We hebben elkaar de afgelopen dagen regelmatig toegeknikt. Zij in de beklaagdenbank, ik aan mijn perstafeltje, drie meter naar rechts. We worden gescheiden door een wand van doorzichtig plastic. Dit is het moment van de waarheid: schuldig of niet.

De avond daarvoor hebben we de conclusie al getrokken: dit kan niet meer misgaan. Maar toch... Na het verlossende woord plengt Linda hete tranen.

Twee dagen later en duizend kilometer verderop word ik midden in de Nullaborwoestijn aangesproken door twee Australische tradies, arbeiders met zo'n fluorescerend overhemd aan. Ze willen weten hoe het met mijn landgenote is afgelopen.

Ze luisteren naar mijn relaas en knikken instemmend: een meisje dat tijdens een aanrijding een vriendin verliest is geen dader, maar een slachtoffer. Ze hopen dat Linda Huiskamp geen wrok zal koesteren tegen het land dat haar dreigde met tien jaar celstraf. Bovendien: het kruispunt waar het ongeluk gebeurde is verschrikkelijk onoverzichtelijk, dat weet toch iedereen.

Dan stappen ze weer in hun auto en verdwijnen in de woestijn. Pas later realiseer ik me hoeveel mensen met deze zaak moeten hebben meegeleefd als ze midden in de woestijn een Nederlander aanspreken en vervolgens alle details van haar zaak zo kunnen oplepelen.

Spanje-correspondent Jessica van Spengen

"Een enorme persoonlijke frustratie", noemde Angel het. Hij is al vier jaar werkloos. Dat hij daardoor als hoofd van het gezin al maanden de huur niet kan betalen, daar schaamt hij zich voor. In november zocht ik hem op, een week voordat het gezin uit hun huis zou worden gezet. Ze zijn niet de enigen.

Dit jaar kwamen er elke dag honderden gezinnen in Spanje op straat te staan. De crisis is overal, al is het zo met het blote oog (nog) niet goed te zien. Maar al die verhalen, iedereen kent wel iemand die getroffen is. Langzaam kruipt de crisis daardoor onder je huid.

Angel en zijn gezin vieren dit jaar Kerst in de kou, zonder verwarming. Het gas is afgesloten. Maar wel in hun eigen huis. Want op het laatste moment kregen ze te horen dat zij voorlopig mogen blijven.

Italië-correspondent Rop Zoutberg

Een bedelaar staart naar een demonstratie van stakers in het centrum van Rome. De foto maakte ik in november. Het was de eerste vakbondsdemonstratie die ik als correspondent in Italië meeliep.

Na vijftien jaar verslaggeving in Spanje rolde de bal moeiteloos door. Toenemende werkloosheid, aanhoudende recessie, de druk van de financiële markten: Italië leek niet anders te functioneren dan het land dat ik achterliet.

Toch is het al te simpel de knoflooklanden rond de Middellandse Zee maar op een hoop te vegen. Daarvoor is alleen al de Italiaanse bedrijvigheid net iets te groot. 2013 zal laten zien of Italië zonder de technocratische regering van Mario Monti verder komt. Of zal hij toch opnieuw premier worden?

Europa-correspondent Tijn Sadée

"Ge moogt 't me ná de voorstelling nog 's vroage", zegt Herman Van Rompuy in een bomvolle theaterzaal in Gent. De EU-president ontspant en veroorlooft zich wat meer dialect. Het zijn de laatste dagen van een veelbewogen jaar. Nu mag het eindelijk.

Hij heeft zijn chauffeur vanavond opdracht gegeven naar Gent te rijden, voor een satirisch cabaretprogramma van twee eurowatchers: VRT-verslaggever Rob Heirbaut en de Gentse professor Hendrik Vos.

"Wat was volgens ú het meest tragikomische moment uit 2012?" vraag ik Van Rompuy bij aanvang. "Ik vertel het u ná de show", zegt de president. Waarop gelegenheidsduo Heirbaut & Vos losbarst.

Op ludieke wijze nemen ze de balans op van een jaar waarin de euro opnieuw werd gered. Ondanks alle gestuntel van Europese leiders. De meeste spot drijven ze met Van Rompuy, die op de eerste rij een beetje besmuikt zit te lachen.

"En dan die spéctaculaire hérverkiezing van EU-president Van Rompuy!", sneert Vos. "Een feest voor de democratie", zegt Heirbaut. "Miljoenen volgden het op de televisie, het hield héél Europa in de ban."

De zaal lacht. Iedereen weet dat Van Rompuy's herverkiezing achter gesloten deuren door Rutte en de andere regeringsleiders werd besloten. Democratie kwam er niet aan te pas.

De show is klaar. Van Rompuy meldt zich bij mijn microfoon en heeft het antwoord. Het meest tragikomische moment? "Mijn herverkiezing", zegt Van Rompuy. "Dat was banaal. De leiders vroegen me even de zaal te verlaten, na 30 seconden mocht ik weer naar binnen, en toen was het rond."

Afrika-correspondent Koert Lindijer

Het belangrijkste nieuws in Afrika is opnieuw nauwelijks gebracht dit jaar: het gaat goed met het continent. Hoge economische groeicijfers waar ze elders in de wereld hun vingers bij zouden aflikken, opkomende bruisende steden, meer internetverbindingen, meer vliegtuigen, meer files, meer Wimpies en andere wegwerpvoedselketens.

De inname van Noord-Mali door moslimextremisten was de belangrijkste ontwikkeling van negatieve aard. Tegen het einde van het jaar was het gevaar hiervan voor Europa nog onvoldoende doorgedrongen en werd in de VN een snelle interventie geblokkeerd.

De grootste frustratie van het jaar was dat Noord-Mali vrijwel onbereikbaar bleef voor Westerse journalisten. Dit keer niet omdat we niet de juiste huidskleur hebben, maar wegens een fout geloof. Die discriminatie ervaar ik als de diepste belediging van het jaar.

Duitsland-correspondent Wouter Meijer

Houdt het dan nooit op? Dat denk je in Duitsland regelmatig, als het wéér over het Donkere Verleden gaat. Maar ook de duistere vlekken van het heden blijven vaak akelig lang hangen.

Vlak voor de vorige jaarwisseling kwam het nazi-trio aan het licht dat verantwoordelijk was voor tien onopgehelderde moorden, negen daarvan op immigranten. Het proces tegen de enige overlevende en een aantal handlangers begint pas komend voorjaar. Het hele jaar 2012 is dus besteed aan het ophelderen van wat er mis ging bij de opsporing.

Informanten, inlichtingendiensten, infiltranten, papiersnipperaars, bijna overal kon men, of wilde men, jarenlang niet zien wat er gaande was. Geen twijfel: Duitsland is na 1945 met vlag en wimpel geslaagd voor het eindexamen 'Verwerk je Verleden'.

Daar kunnen andere landen nog veel van leren. Maar de Duitse overheid wil niet geloven dat die erfenis bij sommige mensen nog akelig levend is. Pas als men dat onder ogen durft te zien, kunnen de erfgenamen van het bruine verleden grondig worden aangepakt.

Rusland-correspondent David Jan Godfroid

Verbijsterd was ik, toen het Joegoslavië-tribunaal in november de Kroatische generaals Gotovina en Markac in hoger beroep vrijsprak van etnische zuivering.

Nog geen twee weken later mocht ook de Albanese Kosovaar Ramusj Haradinaj naar huis; vrijgesproken van oorlogsmisdaden tegen Serviërs en zigeuners en Albanezen die met hen zouden hebben 'gecollaboreerd'.

De Bosnische moslim Naser Oric kwam er al jaren geleden vanaf met een symbolische straf voor een licht vergrijp in Srebrenica.

Conclusie: volgens het Joegoslavië-tribunaal hebben alleen Serviërs misdaden begaan tijdens de vreselijke oorlogen van de jaren negentig in Kroatië, Bosnië en Kosovo. En dat is een verbijsterende conclusie. Zelfs als je in Moskou zit.

Duitsland-correspondent Tim de Wit

Het was natuurlijk een EK voetbal om snel te vergeten. Met een vrachtwagen vol verwachtingen afgereisd naar het uiterste puntje van de Oekraïne in de hoop het fantastische WK twee jaar eerder een gouden vervolg te geven. En dan zo'n afgang. Verliezen van én Cristiano Ronaldo én de Duitsers. Kortom, eigenlijk totaal niet iets om op terug te blikken.

Maar toch zal er één beeld uit Oekraïne bijblijven. Ik trof het tijdens mijn verblijf in Charkov geheel toevallig aan op Twitter. De verslaggeefster van de lokale televisie in Charkov die een poging doet te midden van duizenden Oranjegekken een 'standupper' op te nemen. Zelden heb ik zo on-ge-loof-lijk hard gelachen

Ik besloot het zelf rond te twitteren en zag binnen de kortste keren dat iedereen ermee aan de haal ging. Dit was namelijk Nederland ten voeten uit. Het Oranje-exportproduct tijdens grote voetbaltoernooien. Niks kaas of tulpen, nee, totaal lamgezopen volwassen mannen die die arme Oekraïense verslaggeefster bespringen met de vraag: Will Joe Merrie Mie? Op naar Brazilië!

Zuid-Amerika-correspondent Marc Bessems

2012 was voor mij persoonlijk een turbulent jaar: ik ben naar Brazilië geëmigreerd, waar ik vanaf 1 januari begin als nieuwe correspondent Latijns-Amerika. Ik heb de afgelopen maanden veel gereisd door dit gigantische land.

Overal zie je tekenen van groei: nieuwbouwflats, drukke elektronicawinkels en volgeboekte vliegtuigen. Ik maakte ook kennis met de problemen van de Braziliaanse economie: bureaucratie, verstopte wegen, torenhoge prijzen.

Dat is een verhaal dat we in 2012 misschien een beetje over het hoofd hebben gezien: de opkomende economie van Brazilië, de B van de BRIC-landen, loopt niet meer zo soepel. Ik denk dat we daar in 2013 meer over zullen horen.

Zie ook de terugblikken van onze verslaggevers, de Haagse redactie en de economieredactie.

Deel deze pagina

Video en Audio

  • » Heidebrand Hoge Veluwe flink uitgebreid Video De heidebrand in Nationaal Park De Hoge Veluwe heeft zich flink uitgebreid. Sinds vanochtend is al...20 apr 2014, 9895 keer afgespeeld
  • » Oud-omroepman Frits Thors (104) overleden Video De laatste keer dat hij als Journaalpresentator op televisie was, is al even geleden, maar veel...20 apr 2014, 12541 keer afgespeeld
  • » Prinselijk paar bezoek zoo Video Nadat hun zoon George door de nanny was meegenomen, vervolgden William en Kate hun rondleiding door...20 apr 2014, 5637 keer afgespeeld

Meer video en audio