2012: terugblik Haagse redactie

Jaaroverzicht 2012»
Jaaroverzicht 2012 ANP/EPA/AFP

De Haagse redactie blikt terug op 2012. Lees hier over de gebeurtenis die de verslaggevers het meest is bijgebleven.

Om 22.57 uur is het politieke jaaroverzicht van de NOS te zien op Nederland 1.

Ron Fresen

Vlak voor de zomer presenteerde Wilders zijn verkiezingsprogramma. We zaten in Nieuwspoort in een streng beveiligd zaaltje met detectiepoortjes. Tijdens Wilders' anti-Europa verhaal schoven onopgemerkt achter in de zaal die twee PVV-dissidenten aan.

Wat volgde was chaos. Ik stond op het punt om Wilders te interviewen, omgeven door camera's, en een college fluisterde in mijn oor dat ik moest vragen naar die twee achterin "die zouden opstappen". Zo ontstond het fragment waarin Wilders volledig verrast moest toegeven van niks te weten. "U overvalt me daarmee." Woedend verliet hij de zaal en Hernandez en Kortenoeven gingen in zijn decor helemaal los.

Wat een wondere wereld was Den Haag die dag. Vol ongeloof liepen we om de poortjes heen de zaal weer uit.



Wilco Boom

Dinsdag 21 februari 2012 was typisch zo'n dag waarop je als verslaggever merkt dat investeren in relaties met bronnen zijn vruchten kan afwerpen. 's Middags meldde PvdA-Kamerlid Diederik Samsom zich met de mededeling dat hij de volgende dag, via de NOS, bekend wilde maken dat hij politiek leider wilde worden van de PvdA, als opvolger van de kort daarvoor teruggetreden Job Cohen. Een afspraak voor een gecombineerd radio- en tv-interview was snel gemaakt.

Enkele uren later belde Samsoms fractiegenoot Martijn van Dam. Met dezelfde boodschap. Een dilemma doemde op. Moest ik de één vertellen dat ik een exclusieve afspraak had met de ander? Ik besloot het voor me te houden. En schreef een tweede afspraak in mijn agenda. De kans op twee primeurs op één dag leek me te mooi. Een drukke volgende dag was het resultaat. Om 12 uur meldden we via radio, tv en internet dat Van Dam zich opwierp als opvolger van Cohen, om 17 uur dat Samson dat ook deed. Eigen nieuws eerst. Andere media hadden het nakijken.

Een topdag dus voor een politiek verslaggever. Maar het is goed bescheiden te blijven: In Den Haag ben je niet belangrijk om wie je bent, maar om wat je bent. Verslaggever in dit geval voor de NOS, die toegang geeft tot een miljoenenpubliek. Als ik verslaggever was geweest voor de Daily Invisible, het handgeschreven en onregelmatig verschijnende periodiek van Julius Vischjager, had Van Dam noch Samsom mij gebeld, hoe goed mijn contacten met hen ook waren geweest.


Marcel Bril

Het was de dag van een D66-congres, zaterdag 21 april. Van dat congres viel niet veel nieuws te verwachten, maar toch ging ik even kijken. Als partijwatcher kan het immers nooit kwaad om eens rustig met mensen bij te praten. Toen opeens ontstond er onrust op mijn telefoon: mailtjes, sms'jes en belletjes. Reden: er kwamen signalen dat het wel eens fout kon gaan in het Catshuis, waar VVD, CDA en PVV aan het onderhandelen waren over extra bezuinigingen.

Zonder enige twijfel verliet ik het congres, stapte in de auto en reed ik naar Den Haag. Radio 1 meldde nog niks, zo hoorde ik op mij autoradio, want helemaal zeker wisten we het nog niet, dat het zou gaan klappen. Al snel veranderde dat en konden collega's voor het Catshuis vertellen dat de PVV-leider was weggegaan.

Daarna ging het snel: wie gaat wat doen? Mijn taak werd om, samen met een tientallen journalisten van andere media, Wilders te interviewen. Het was dringen geblazen toen hij op ons af kwam lopen en zijn verklaring gaf. Er speelden vele vragen, maar op dat moment was voor mij de belangrijkste vraag: is deze breuk definitief? Want bij de totstandkoming van het kabinet-Rutte I met gedoogsteun van de PVV was er ook al eens een breuk geweest. Om daarna weer vrolijk verder te gaan. Wilders zijn antwoord was helder: deze breuk is definitief.

Vanaf toen wist ik helemaal zeker dat het circus weer opnieuw op gang ging komen. Campagne, verkiezingen en formatie.

Jeroen van Dommelen

Het was november. Ergens op het Binnenhof liep ik een partijleider tegen het lijf. Een 'hij', en hij was van de oppositie, verder ga ik niet.

Het was de tijd van het zorgpremie-oproer bij de VVD. We hadden het over de beruchte koopkrachtplaatjes waar heel Den Haag inmiddels verslaafd aan was geraakt. De doorrekeningen van de premie leidden tot heftige effecten op de koopkracht. We kwamen tot de conclusie dat die effecten helemaal niet uitzonderlijk waren. Tenminste, in vergelijking met andere Haagse voorstellen.

Want ook in het verkiezingsprogramma van mijn gesprekspartner zaten heftige effecten. Helemaal vrijwillig, zelf verzonnen, zonder druk van andere partijen. En dat geldt voor álle politieke partijen. In alle programma's zitten grote effecten op koopkracht, op werkgelegenheid, op de economie. Uitschieters voor rijke of juist armere mensen. Het einde van linkse of rechtse hobby's, al naar gelang de kleur van de partij.

Mijn gesprekspartner erkende ronduit dat niet alles in zijn programma uitgevoerd kon worden. En dat sommige effecten inderdaad te heftig zouden zijn. "Maar je weet toch hoe het gaat: die voorstellen worden in een kabinetsformatie toch wel afgezwakt."

Rutte gruwde tijdens de formatie van 'waterige compromissen'. Die kant moest het niet op. Maar misschien moeten we heel opgelucht zijn dat er in Nederland nooit een verkiezingsprogramma één op één wordt uitgevoerd.

Nynke de Zoeten

"De Jager is nu naar de Dieren!" En dat was nog niet eens het opmerkelijkste bericht die dagen.

Er zijn dit jaar ongekend veel ontwikkelingen geweest in Den Haag, maar als verslaggever vond ik de twee dagen waarin het Vijfpartijenakkoord werd gesloten, het meest memorabel. Het spel ontrolde zich voor je ogen: door alle krochten van het Kamergebouw De Jager achterna. Gaat hij wel of niet naar Samsom? Wel, maar hij blijft maar kort. Voorlichters van andere partijen aan de lijn: de D66-kamer is the place to be. Zou het de partijen, die een week geleden nog lijnrecht tegenover elkaar stonden, lukken een akkoord te sluiten? Trekt de Kamer het initiatief naar zich toe?

Wat niemand verwachtte, lukte: de partijen sloten een akkoord waardoor Nederland zich aan de Brusselse begrotingsregels zou houden. Een akkoord dat inmiddels allang achterhaald is. Een akkoord waarvan sommige hoofdrolspelers zich misschien afvragen of ze er verstandig aan gedaan hebben. Maar wat nu de status ook is: op dat moment werd er parlementaire geschiedenis geschreven en we zaten er met ons neus bovenop. En niet onbelangrijk: we konden de besprekingen gewoon in de gangen afwachten. Bij de koffieautomaten, in plaats van buiten kleumend voor het Catshuis of het Torentje.


Hans Andringa

Donderdag 4 oktober. Ik tref GroenLinks-leider Jolande Sap als ze net het Kamergebouw binnenkomt, op weg naar haar werkkamer. Bij het bureau van haar medewerkster zet ze een potje thee.

De positie van Sap staat al weken zwaar onder druk en over twee dagen is er een partijraad. Daar zal ze het lastig krijgen. De onvrede in de partij smeult nog steeds; de missie in Afghanistan, het Lenteakkoord, een slecht functionerende fractie en een slechte verkiezingsuitslag.

Zonder een spoor van twijfel begint Sap te vertellen, met een theezakje in haar hand, over hoe ze het vertrouwen van de leden denkt te kunnen behouden en daarmee het leiderschap. De leden hebben mij met een grote meerderheid gekozen, besluit ze. Mijn verbazing groeit met iedere zin, want het optimisme van Sap staat haaks op de geluiden die ik uit GroenLinks hoor. Weet ik iets wat Sap niet weet? Of andersom?

5 oktober. Jolande Sap treedt af. Het partijbestuur was achter de schermen al langer met Sap in gevecht om haar te laten aftreden. Op de partijraad van 6 oktober is er niemand die het aftreden aanvecht of betreurt. Wel is er kritiek op de chaotische manier waarop alles is verlopen. Ruim voor de lunch is ook het bestuur afgetreden.


Joost Vullings

Verkiezingen 2012. Het was de campagne van de lijsttrekkersdebatten en de opiniepeilingen. In de zomer stond de SP ver boven de 30 zetels, de PvdA onder de 20. De uitslag is bekend. De SP kreeg 15 zetels, de PvdA 38. Een ongekend spectaculaire verschuiving in de voorkeur van de kiezer. Op 3 september was de PvdA voor het eerst groter in de peilingen dan de SP. En zo gaat dat. SP-leider Emile Roemer houdt de moed erin, blijft optimistisch en blijft geloven in een grote zege voor zijn partij. Althans, dat is wat hij zei. Zijn lichaam sprak een compleet andere taal.

Dinsdag 4 september. Kort voor aanvang van het Radio 1 Lijsttrekkersdebat komt Roemer naast me staan. Hij vraagt: "Hoe gaat het?" Ik mompel: "Altijd spannend, zo'n debat presenteren." En stel de wedervraag: "Hoe is het met jou?". Diep gezucht, gevolgd door een klaagzang over een artikel over zijn campagne in de Volkskrant. Roemer is moe en aangeslagen. Mark Rutte en Diederik Samsom komen binnen. Borst vooruit, handenschuddend, vol energie. Ook moe tot op het bot, maar de campagne-adrenaline spuit door de aderen.

Vrijdag 7 september. Emile Roemer is die ochtend te gast op de Haagse redactie van de NOS voor interviews op radio en televisie. Hij neemt plaats aan de leestafel. Daar zit een man die er niet meer in gelooft. Hij is moe en boos. Deze keer boos op de Telegraaf. Hij vindt dat de krant hem te hard aanpakt. Eenmaal in de uitzending vermant hij zich. Weer uit de spreekcel zakken zijn schouders.

Na afloop hebben we met de collega's een gesprek of er nieuws zat in het interview. Maar spontaan begint iedereen over de aanblik van Emile Roemer aan onze leestafel. Daar zat een verslagen man zonder geloof in een goede afloop met maar een diep verlangen. Het einde van de campagne. De dag voor de verkiezingen hoopt de SP nog op 20 zetels. Het worden er 15. Geen enkele zetel winst. Roemers ogen en lichaam leken het al dagen te weten. En de kiezer heeft dat gezien.

Wilma Borgman

Het was in Lunteren, op een koude vrijdagavond. Midden in de Veluwse bossen. Een bijeenkomst van VVD-bestuurders: doorgaans niet de meest opstandige types binnen de VVD. Maar deze vrijdag was dat anders, want diezelfde VVD-bestuurders waren dagenlang overspoeld met boze e-mails en telefoontjes over de inkomensafhankelijke zorgpremie en ze wilden van hun leider maar één ding horen: dat de plannen van tafel zouden gaan. Maar dat hoorden ze helemaal niet. Ze hoorden wel dat Rutte een beroep op hen deed: zij, als mede-bestuurders, moesten toch begrijpen dat politici soms een akelige boodschap moeten verkondigen? Nou dan!

Ergens die avond begon de onaantastbare positie van Rutte binnen de VVD scheuren en barsten te vertonen. Krap twee maanden daarvoor op verkiezingsavond in Scheveningen nog de meest bejubelde lijsttrekker aller tijden, want 41 zetels, maar in Lunteren begonnen VVD-bestuurders bijna hardop te zeggen dat ze het niet meer wisten, met Rutte. Of ze nog wel een keer een campagne in konden, met hem als lijsttrekker. En ergens die avond begon ook de positie van partijvoorzitter Korthals te schuiven. Ergens in 2013 zal wel blijken hoe hard dat ging.

Toof Brader

Qua kijkcijfers was het voor Politiek 24 geen beroerd jaar. Vallende kabinetten, dramatisch vertrekkende leiders, lijsttrekkersverkiezingen, campagnedebatten, opstandige achterbannen, het werd in 2012 op Politiek 24 via televisie of (mobiel) internet allemaal live door honderdduizenden kiezers gevolgd. Het was een jaar waarin aan het bestaansrecht van Politiek 24 nog maar zelden werd getwijfeld.

Toch zijn het niet alleen al die bestsellers over Rutte, Verhagen, Wilders, Cohen, Samsom, Roemer, Sap, Pechtold of Buma, waar we dat bestaansrecht aan ontlenen. De democratie zichtbaar maken was het motto waarmee we een paar jaar geleden met Politiek 24 begonnen. Dat het dus niet alleen om de soundbites van de politieke kopstukken gaat, maar ook over al die andere spelers in het politieke bedrijf. Dat we behalve de grote fractievoorzittersdebatten in de Tweede Kamer ook dat debat met de backbenchers over de kokkelvisserij live en integraal wilden brengen, juist omdat je daar in de algemene nieuwsmedia zelden of nooit iets van terugziet.

Zo was het ook op 10 september 2012 in de Amsterdamse Balie, twee dagen voor de Tweede Kamerverkiezingen. Een debat met de lijsttrekkers van de Anti-Europa Partij, de LibDem, de Libertarische Partij, Mens en Spirit, de Partij van de Toekomst, Nederland Lokaal, de Piratenpartij en de SOPN. Wekenlang hadden ze geklaagd, dat ze als kansloos geachte nieuwe partijen door de media over het hoofd werden gezien. We waren trots dat we ook dat lijsttrekkersdebat live op Politiek 24 konden uitzenden, ook al hadden we over de kijkcijfers geen hoge verwachtingen.

Die kijkcijfers vielen trouwens niet tegen. Ruim honderdduizend mensen keken rond lunchtijd kortere of langere tijd live mee. Meer dan de 80.000 stemmen die ze op 12 september met z'n allen bleken te hebben gehaald.

Xander van der Wulp

Op zaterdag 21 april om 14.27 uur kreeg iedereen van de Haagse redactie van de NOS een mail van collega Sebastiaan Meijer, die bij het Catshuis stond. In de mail alleen de tekst: "Wilders weg!!!" Iedereen wist genoeg. Hup, naar de redactie!

Lees ook: Lastig jaar voor Teflon-Mark

Op de beelden zagen we Geert Wilders op het stoep van het Catshuis staan, met om z'n schouder een zwarte leren tas. Mijn politieke moment van 2012. Wilders wilde weg, maar ook zijn chauffeur en beveiligers waren kennelijk verrast door die plotselinge wens. Nooit laten ze hem wachten, maar nu wel. Uiteindelijk vertrok Wilders en hij kwam niet meer terug.

Mijn eigen voorspelling dat er voor alle partijen in het Catshuis eigenlijk niks anders opzat dan samen tot een akkoord te komen, kon de prullenbak in.

Zie ook de terugblikken van onze verslaggevers, correspondenten en economieredactie.




Deel deze pagina

Video

  • video Politiek Jaaroverzicht 2012 Presentator Dominique van der Heyde neemt de kijker mee door het politieke jaar. Ze reist per oldtimer van... locatie naar locatie en gunt de kijker een 'blik in de keuken'.
  • video Haagse hoogtepunten in Politiek Jaaroverzicht 2012 Het mislukken van het Catshuisoverleg, het Vijfpartijenakkoord, de Tweede Kamerverkiezingen; 2012 was een... politiek bewogen jaar. Vanavond wordt om 22.57 uur het Politieke Jaaroverzicht van de NOS uitgezonden op Nederland 1.

Video en Audio

  • » Stadhuis Iguala in brand gestoken Video De zaak van de verdwenen studenten in Iguala maakt volgens veel Mexicanen pijnlijk duidelijk hoe...23 okt 2014, 448 keer afgespeeld
  • » "We wachten nog tot de lampen aangaan" Audio Vier veteranen verzamelen net voor zonsondergang aan de zuidkant van de nieuwe Waalbrug bij...23 okt 2014, 28 keer afgespeeld
  • » Rellen na aanslag Jeruzalem Video Er waren rellen vanavond in Oost-Jeruzalem na een aanslag eerder vandaag op voetgangers die bij een...23 okt 2014, 134 keer afgespeeld

Meer video en audio