Presentatie Brits 'tabloidonderzoek'

Aangepast op
Buitenland

Door buitenlandredacteur Aniete Coelingh

Na maandenlang onderzoek presenteert de commissie-Leveson vandaag haar conclusies over het Britse afluisterschandaal, de cultuur, de praktijken en de ethiek van de pers. Er moet een antwoord komen op de vraag of de zelfregulering van de Britse media werkt. Dat antwoord moet leiden tot nieuwe regels en misschien zelfs tot een nieuwe mediawaakhond.

De commissie onder leiding van rechter Brian Leveson onderzocht niet alleen de afluisterpraktijken van de Britse tabloids. Ook de relatie tussen politici en pers werd onder de loep genomen.

Politici

Politici zouden zo erg hun best doen om in de gunst te komen bij sommige tabloids, dat ze de andere kant op keken als diezelfde tabloids over de schreef gingen. Premier Cameron verklaarde onder ede voor de commissie dat de banden tussen beide jarenlang veel te nauw waren.

Dat gold ook voor Cameron zelf, zo bleek uit het verhoor van mediamagnaat Rupert Murdoch. De premier vloog volgens Murdoch tijdens een vakantie speciaal over van Turkije naar Griekenland, toen bleek dat Murdoch in de buurt was.

Verhoren

De commissie ondervroeg meer hoofdrolspelers in het openbaar: slachtoffers van de roddelpers onder wie beroemde Britten, journalisten, uitgevers en hoofdredacteuren, communicatieadviseurs en politici.

De verhoren waren soms spannend, soms emotioneel. Er vielen geregeld lange stiltes en veel getuigen leden aan 'geheugenverlies'.

Privédetective

Opvallend was de getuigenis van de ouders van het vermoorde meisje Milly Dowler. Daaruit bleek al meteen dat voor de roddelpers niets te gek was om aan nieuws te komen.

De inmiddels opgeheven tabloid News of The World schakelde in 2002 een privédetective in om de telefoon van de vermiste tiener af te luisteren. Hij wiste haar voicemailberichten, waardoor de politie en de familie van het meisje dachten dat ze nog in leven was.

Ingebroken

Bij acteur Hugh Grant bleek de lijst van nare ervaringen met de Britse roddelpers ellenlang. Hij vertelde tijdens het verhoor dat er was ingebroken in zijn flat, zonder dat iets werd meegenomen. Een paar dagen later verscheen 'toevallig' een gedetailleerde beschrijving van het interieur van zijn appartement in één van de tabloids.

Redacteuren en vertegenwoordigers van de roddelpers verdedigden hun beroep en methodes. Sommigen gaven misstanden toe. Een collectieve spijtbetuiging kwam er niet.

Zelfregulering

De Britse mediawaakhond PCC, de Press Complaints Commission, lag zwaar onder vuur tijdens de verhoren. De PCC bleek niet in staat om de misstanden voldoende aan de kaak te stellen.

Onderzoeksjournalist Nick Davies van The Guardian zei in zijn getuigenis: "Ik pleitte eerder voor zelfregulering, maar dat zou ik nu niet meer doen. Ik denk niet dat deze industrie geïnteresseerd is in of in staat is tot zelfregulering".

Hugh Grant pleitte voor een ander systeem. Hij wil een onafhankelijke mediawaakhond, die eventueel boetes kan opleggen. Of zelfs een beroepsverbod voor journalisten die leugens verspreiden.

Middenweg

Dat de cultuur moet veranderen lijkt wel duidelijk, maar de manier waarop leidt tot discussie. Aan de ene kant staat de persvrijheid, aan de andere kant de bescherming van de samenleving tegen misbruik door roddeljournalisten. Later vandaag zal blijken welke middenweg de commissie-Leveson heeft gevonden.