Uitspraak meineedzaak ex-rechters

Luchtfoto van het bedrijventerrein van Chipshol»
Luchtfoto van het bedrijventerrein van Chipshol Chipshol

Door Hanneke de Jonge

Later vandaag doet de rechter in Utrecht uitspraak in de zaak tegen de oud-rechters Pieter Kalbfleisch en Hans Westenberg.

De zaak is uniek in Nederland, want voor het eerst in de geschiedenis staan oud-rechters terecht omdat ze zouden hebben gelogen onder ede. Twee jaar lang deed de Rijksrecherche onderzoek, telefoons werden getapt en e-mails onderschept.

Het begon met een ruzie over grond bij Schiphol, en uiteindelijk staat nu de integriteit van twee oud-rechters ter discussie. Het OM heeft voorwaardelijke gevangenisstraffen en werkstraffen tegen hen geëist.

Chipshol

Tegen de achtergrond speelt een conflict uit de jaren 90: de zogeheten Chipshol-zaak. Twee eigenaren van grond rond Schiphol krijgen eind jaren 80 ruzie. Investeerder Jan Poot wil samen met zijn zoon Peter het gebied langzaam ontwikkelen tot een high-tech bedrijvenpark. Een andere investeerder wil het zo snel mogelijk doorverkopen, om snel geld te verdienen. Deze man is een vriend van rechter Kalbfleisch.

De ruzie loopt zo uit de hand dat het ontaardt in een gang naar de Haagse rechtbank. Pieter Kalbfleisch verdeelt daar op dat moment de zaken. Hij zou ervoor hebben gezorgd dat de zaak door rechter Westenberg behandeld wordt. Westenberg doet vervolgens uitspraak in het voordeel van de vriend van Kalbfleisch. Jan en Peter Poot verliezen 450 van de 600 hectare grond.

Ze procederen door. Jaren later vernietigt het Hof het vonnis van Westenberg, maar het leed is al geleden, de grond is verkocht en Jan en Peter Poot zijn heel veel geld misgelopen.

Verontwaardigd

Pas jaren later, in 2007, meldt zich een griffier met gewetenswroeging. Zij schrijft een anonieme brief aan Nieuwe Revu. Aanleiding is een artikel in het tijdschrift over de vermeende partijdigheid en belangenverstrengeling van Westenberg, met als titel 'de liegende rechter'. Na het lezen is ze naar eigen zeggen verontwaardigd en boos. Ook zet het haar aan het denken.

Zij komt met een, in dit verband, niet eerder genoemde naam: Pieter Kalbfleisch. Ze herinnert zich een moment waarop Kalbfleisch eind jaren 80 haar werkkamer binnenstormt en haar vraagt waar Westenberg is. "Het is mis, het wordt een zaak. Waar is Hans (Westenberg, red.)? Hij moet 'm doen", roept hij.

Tenminste, dat is het verhaal van de griffier. Naar aanleiding van de verklaring doet Jan Poot aangifte tegen de oud-rechters. Zowel Kalbfleisch als Westenberg worden gehoord in een voorlopig getuigenverhoor, onder ede. En daar verklaren de twee dat ze nooit met elkaar over de Chipshol-zaak hebben gesproken. Bovendien zouden ze sowieso nooit met elkaar zijn omgegaan. Goede collega's, meer waren ze niet. Dat wordt weersproken door de ex-vrouw van Kalbfleisch.

Getapt

Justitie heeft goede redenen om aan te nemen dat de mannen logen over de onderlinge contacten. Twee jaar lang deed justitie onderzoek, onder de codenaam 'Brussel'. Telefoongesprekken van Kalbfleisch en Westenberg worden afgetapt, maar ook van familie en vrienden.

Het levert volgens justitie voldoende bewijs op om vast te stellen dat de twee hebben gelogen. Liegen onder ede is strafbaar. Justitie besluit de twee dan ook te vervolgen en afgelopen maanden waren er verschillende zittingsdagen.

De officier komt tot de slotsom dat het bewijs buitengewoon belastend is. "Er is niets mis dat rechters met elkaar omgaan, maar wel als daarover wordt gelogen. Het maakt niet uit waarover je liegt, iets van wereldbelang of de kleur van je tuinhekje, liegen onder ede is strafbaar", zegt hij. "En als iemand dat moet weten zijn zij het wel, voormalig rechters. Ze hebben lak gehad aan het fundament onder de rechtspraak", aldus de officier.

Mediaoffensief

De advocaten van de verdachte rechters vragen op hun beurt vrijspraak. De advocaat van Kalbfleisch, Roel Kerckhoffs, zegt dat de zaak mede door toedoen van vader en zoon Poot "buitenproportioneel is opgeblazen". "De beschuldigingen over corruptie en belangenverstrengeling zijn volstrekt ongegrond".

En Stijn Franken, de advocaat van Westenberg, meent dat zijn client slachtoffer is van een "media-offensief" waar vader en zoon Poot achter zitten. Beide advocaten vinden de getuigenverklaringen onbetrouwbaar omdat het gaat om gebeurtenissen van ruim twintig jaar geleden. "Ze rammelen aan alle kanten".

Het oordeel is nu aan de rechter: gelooft hij dat zijn oud-collega's hebben gelogen? Na vandaag weten we meer.

Deel deze pagina

Video en Audio

Meer video en audio