Cold cases gebaat bij dna familie

 »
  ANP

Door redacteur Sandra Dijkman Dulkes

Dna-verwantschapsonderzoek is een methode die pas sinds april dit jaar wordt toegepast om ernstige misdrijven op te lossen. De man die is gearresteerd voor de moord op Marianne Vaatstra is door middel van dit onderzoek opgespoord.

Het verwantschapsonderzoek maakt het mogelijk om daders op te sporen van wie geen dna-profiel beschikbaar is. Zij kunnen gevonden worden via familieleden van wie er wél een dna-profiel is, omdat familieleden een identiek stukje dna hebben.

Vooral in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten zijn al tientallen cold cases op deze manier opgelost.

Serieverkrachter

In Nederland is de methode dit jaar ook ingezet om de daders te vinden van de dubbele moord op Henk Opentij (79) en zijn vriendin Mary Run (73). Het paar werd in 1997 in hun woning in Amsterdam om het leven gebracht. Eind oktober werden twee verdachten aangehouden. Ze hebben inmiddels een bekentenis afgelegd.

Een andere zaak waarbij het middel wordt ingezet, is de zoektocht naar de serieverkrachter in Utrecht. Die viel tussen 1995 en 2001 achttien vrouwen aan; zeven van hen werden verkracht.

Wet goedgekeurd

Het dna-verwantschapsonderzoek wordt in Nederland al langer gebruikt voor de vaststelling van ouderschap, gezinshereniging in asielprocedures en de identificatie van oorlogsslachtoffers, slachtoffers van rampen en vermiste personen.

Gevonden dna met dat van familieleden vergelijken om misdrijven op te lossen, was tot voor kort niet geoorloofd. Hiervoor moest eerst nog een wet worden goedgekeurd.

Criteria

Om in aanmerking te komen voor een dna-verwantschapsonderzoek moet een zaak aan een aantal criteria voldoen. Het is alleen toegestaan bij misdrijven waarop een minimale celstraf van acht jaar of meer staat en bij een aantal specifiek benoemde gewelds- of zedenmisdrijven. Daarnaast moet het aangetroffen daderspoor goed zijn en er mag nog geen dader in beeld zijn.

Het Openbaar Ministerie of de rechter-commissaris, afhankelijk van de omvang van het onderzoek, moet uiteindelijk toestemming geven voor het gebruik van de methode.

Op dit moment noemt het OM drie zaken die in aanmerking komen voor dna-verwantschapsonderzoek:

  • De moord op de 11-jarige Nicky Verstappen in augustus 1998. Het jongetje uit het Limburgse Heibloem verdween tijdens een jeugdkamp en werd dood teruggevonden op de Brunssumerheide, zo'n 1200 meter van het kampterrein.

  • De moord op de 63-jarige Lydie Knap in februari 1994. De vrouw werd in haar woning in Amstelveen met messteken om het leven gebracht. Er zat dna onder haar nagels, maar er is nog geen match gevonden.

  • De moord op de 19-jarige Milica van Doorn in juni 1992. Zij werd dood aangetroffen in Zaandam, in de vijver naast een kerk. Ze was voor het laatst gezien toen ze de avond ervoor van een feestje vertrok om met de bus naar huis te gaan.

Niet verplicht

Bij een dna-verwantschapsonderzoek wordt eerst de dna-database geraadpleegd. Als daar geen match uitkomt, kan een groep mensen worden opgeroepen om dna af te staan. Dat gebeurt via wangslijm. De opgeroepen personen zijn niet verplicht aan het onderzoek mee te werken.

Omdat een dna-verwantschaponderzoek zeer tijdrovend is, kunnen er in Nederland per jaar ongeveer tien van dergelijke onderzoeken worden gedaan. Meer kan het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) momenteel niet aan.

Deel deze pagina

Audio

  • 'Dna is een prachtig middel, maar bevat veel valkuilen' Vanochtend werd bekend dat er een verdachte is aangehouden die naar voren kwam uit het grootschalige dna-onderzoek in de... zaak-Vaatstra. Vanavond uur geeft de politie Friesland en het Openbaar Ministerie een persconferentie.
  • Dna-verwantschapsonderzoek nieuw wapen in onderzoek cold cases Het dna-verwantschapsonderzoek is een nieuw middel om cold cases, onopgeloste zaken, verder te helpen. Sinds april dit jaar kan het... Openbaar Ministerie hier gebruik van maken. Aangeschoven is onderzoeksredacteur Robert Bas.

Video en Audio

  • » Veiling van kledingstukken van Madonna Video Wie graag een ketting van Madonna wil, kan volgende maand zijn slag slaan. In het Amerikaanse...22 okt 2014, 144 keer afgespeeld
  • » Terugblik op Watergate Video De Amerikaanse journalist Ben Bradlee is overleden. Hij was hoofdredacteur van The Washington Post...22 okt 2014, 2515 keer afgespeeld
  • » Storm en hoogwater bij Holwerd Video Vanochtend zullen er geen veerboten van en naar Ameland vertrekken, omdat vanwege het hoge water de...22 okt 2014, 12542 keer afgespeeld

Meer video en audio