»
ANP Huizenbezitters in Nederland betalen veel te veel voor hun hypotheek, omdat er door Europese maatregelen nauwelijks concurrentie is tussen de aanbieders. Dat zeggen deskundigen in het tv-programma Zembla.
In de praktijk betekenen de Europese regels dat de grootste hypotheekaanbieder van Nederland, Rabobank, nog nauwelijks concurrentie heeft. Veel buitenlandse banken zijn sinds de crisis uit Nederland verdwenen en ABN Amro en ING mogen niet concurreren. Brussel heeft zo eigenlijk meegewerkt aan een verstoorde hypotheekmarkt in Nederland.
Volgens hoogleraar mededinging Maarten Pieter Schinkel van de Universiteit van Amsterdam betaalt de consument nu honderden tot duizenden euro's per jaar te veel.
'Op slot'
Uit documenten die Zembla vanavond openbaar maakt, blijkt dat de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) de Europese Commissie al in 2009 voor een negatieve uitwerking van de maatregelen waarschuwde. Volgens toenmalig NMa-topman Kalbfleisch zou de hypotheekmarkt op slot gaan als Brussel strenge eisen zou opleggen aan banken die staatssteun hadden ontvangen.
"Gezien het geringe aantal banken hier te lande heeft deze bepaling als waarschijnlijke (ik denk meer dan dat) consequentie, dat een deel van de markt op slot gegooid wordt", schreef hij aan eurocommissaris Kroes van Mededinging.
Risico
Bijna vier jaar geleden, midden in de bankencrisis, werd ABN Amro door de staat gekocht en kreeg ING miljardensteun. Om akkoord te kunnen gaan met die staatssteun eiste Brussel dat de geholpen banken niet met gezonde banken zouden concurreren op de hypotheekmarkt.
De NMa was bezorgd over wat het Europese beleid voor gevolgen zou hebben. Een medewerker van Kroes schreef in een e-mail aan de NMa dat Europa zich bewust was van het risico. De commissie is dan nog bereid de bepalingen aan te passen: ING zou de strijd op de Nederlandse hypotheekmarkt wel mogen aangaan, maar in ruil daarvoor zouden er strenge beperkingen in het buitenland worden opgelegd.
'Geblunderd'
Maar "helaas", zegt de medewerker van Kroes, weigert ING daarover te onderhandelen. Brussel is daar "verbaasd" over, maar legt zich er wel bij neer. Een woordvoerder van ING zegt dat de aanvullende eisen van Brussel "onacceptabel" waren.
"Dit had zo niet gemoeten", zegt hoogleraar financiële markten Arnoud Boot in een reactie. In de uitzending van Zembla zegt hoogleraar economie Sweder van Wijnbergen dat Kroes heeft "geblunderd". "Ze heeft het concurrentielandschap verslechterd in plaats van verbeterd. Dat is een heel vreemde gang van zaken voor een eurocommissaris die zich met mededinging zou moeten bezighouden.' Kroes ontkent in de uitzending dat ze een fout heeft gemaakt.
Volgens Van Wijnbergen heeft ook de toenmalige minister van Financiën Wouter Bos steken laten vallen. Hij had het moeten opnemen voor de consument. "Dit is niet zomaar een foutje, dit is een heel grote fout." Bos zegt zich de waarschuwingen van Kroes en de NMa niet meer te kunnen herinneren.
Onderzoek
De NMa kondigt in Zembla aan opnieuw onderzoek te gaan doen naar de Nederlandse hypotheekmarkt. Al in 2011 deed de NMa onderzoek naar de hoogte van de hypotheekrente, maar zag toen geen aanleiding om verder in te grijpen.
Deel deze pagina
»
»
»