»
Xander van der Wulp
NOS In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen schrijft politiek verslaggever Xander van der Wulp wekelijks een column, waarin hij de politieke gebeurtenissen van commentaar voorziet en een kijkje geeft achter de schermen.
De Lijst
- "Ga je er weer op?"
- "Op de lijst, bedoel je? Nou, dat ligt eraan..."
- "Waaraan dan?"
- "Het is wel een zware baan natuurlijk. Een lifestyle bijna."
- "Kan je het nog 4 jaar opbrengen, denk je?"
- "Ik ga er eens goed met m'n gezin over praten."
- "Geven die de doorslag?"
- "Tsja, de kinderen worden al zo groot... Maar je moet je vooral afvragen of je nog bevlogen genoeg bent."
- "En, ben je nog bevlogen?"
- "Natuurlijk, ik wil nog van alles bereiken voor de mensen in het land."
- "Nou dan...?!"
- ...
Bovenstaande dialoog is een blauwdruk van de gesprekken die vele journalisten de afgelopen tijd, na de val van het kabinet, voerden met Kamerleden die niet tot de absolute top van hun partij behoren. De laatste zin ontbreekt, die wordt namelijk nooit uitgesproken. Te pijnlijk. Die zin luidt:
- "Joh, ik hoop zo dat ze me op een mooie plek zetten op de lijst. Natuurlijk wil ik door, maar ik heb geen idee of ze me goed genoeg vinden. Ik weet niet of ze me nog willen."
Afbreukrisico
Bijna niemand solliciteert graag, vanwege het hoge afbreukrisico. Dat ook audities behoorlijk pijnlijk kunnen zijn, zien we tegenwoordig in allerlei televisieprogramma's. Toch valt dat allemaal in het niet, vergeleken met wat zich in politieke partijen afspeelt bij het samenstellen van De Lijst.
Achter de schermen gebeurde er weer van alles. Grotendeels ook verborgen voor de Binnenhof-watchers. Ook de betrokkenen zelf kunnen niet veel meer dan zenuwachtig bij de telefoon gaan zitten en afwachten welke plek ze toebedeeld krijgen op De Lijst.
Stampvoetend
Pas bij het bekendmaken van de verschillende kandidatenlijsten, krijgen we zo nu en dan een indruk van de heftigheid van de strijd binnen een partij. Zoals vorige week bij de PvdA. De onbekende Kamerleden Metin Celik en Jeroen de Lange zagen zichzelf net even anders dan dat de kandidatencommissie hen zag. Boos om hun lage plek trokken ze zich terug als kandidaat. Bij de VVD deed eerder Afke Schaart, u kent haar wel, hetzelfde. En bij het CDA was plaats 19 te min voor het kritische Kamerlid Ad Koppejan, stampvoetend stapte hij uit de politiek.
Pijnlijk natuurlijk allemaal. Vooral omdat deze opstappers alleen zélf boos waren. Ik moest denken aan 'Idols' en aan 'The Voice', waar je weleens kandidaten ziet die worden afgemaakt door de jury maar weigeren te vertrekken. "Dit menen ze toch niet? Zijn die juryleden gek geworden?", vragen ze zich dan vertwijfeld af. Om vervolgens te dreigen: "Mag ik het nog een keer proberen? Anders ga ik weg hoor!" Alle kandidaten die wel door zijn, zie je alleen maar denken: "Wat een gek! Kom nou maar snel van dat podium af..."
Alternatief
Bij GroenLinks maakten ze er al echt een soort show van. Iedereen mocht lekker meegenieten. Goed, de regie was nog een beetje onhandig, maar ziet u de potentie? De strenge selectiecommissie liet duidelijk niet met zich sollen. Tofik Dibi dook vanuit het niets op als alternatief voor de beoogde lijsttrekker Jolande Sap. In de Journaals was al te horen dat Dibi zichzelf kandidaat had gesteld als nummer 1 op De Lijst. Dibi kandidaat-lijsttrekker, zou je denken. Een feit. Maar nee, de GroenLinks-commissie liet direct een mededeling op de website zetten: 'Iemand is pas kandidaat als de kandidatencommissie zegt dat iemand kandidaat is.'
Afgelopen vrijdag was ik bij de presentatie van De Lijst van GroenLinks. Alle journalisten kregen een stuk in hun handen gedrukt met daarin een klein CV van de Top 25 van de partij. Op 3 een 'gedreven groene generalist' (Liesbeth van Tongeren), direct gevolgd door een 'politiek dier met uitstraling' (Jesse Klaver) en die man in dat knalrode pak, met dat paarse overhemd en die twee gouden oorringen, dat moest de 'kleurijke Groenlinkser' op 11 zijn (Paulus de Wilt). Schattige beschrijvingen, waarschijnlijk na lang overleg bedacht door de commissie. Als je even verder las, werd het minder gezellig.
Zelfbewuste drive
De kandidaten na positie 8 kunnen er niet zoveel van. Tenminste, dat vindt de commissie en dat hadden ze opgeschreven ook. Transparantie naar de leden toe, maar nu kon het hele land het lezen. Bij Kamerlid Arjan el Fassed (9) mist de commissie 'de zelfbewuste drive om toonaangevend te opereren in een kleine fractie'.
En Dirk van den Bosch (14) bleef bij de commissie kennelijk maar doorlullen: 'Dirk zou naar het Kamerlidmaatschap toe kunnen groeien als hij zijn uitstraling meer polijst en een meer luisterende houding aanneemt.' De commissie is geholpen door een bureau waar alle kandidaten een assessment moesten doen. Zo kon het gebeuren dat ervaren Kamerleden ineens via een staartdeling moesten aantonen dat ze geschikt zijn voor het werk dat ze al jaren doen.
PVV
Alleen de PVV moet De Lijst nog presenteren. Ik heb zo'n gevoel dat ook Wilders er iets speciaals van gaat maken. Hij weet toch als geen ander wat het volk wil? Iemand vertelde me dat John de Mol laatst door de Tweede Kamer liep. Zelf heb ik hem niet gezien hoor, maar ik kan me er alles bij voorstellen: Gerard Joling als presentator. In de jury Ali B en Henk Bres. Wilders zelf als juryvoorzitter, hij kan het natuurlijk niet helemaal loslaten. Zenuwachtige kandidaten, die bereid zijn om alles te doen wat er van ze gevraagd wordt. Dit format kan weleens de redding van SBS6 worden.
»
»
»
»
»
»
»