»
De Peilingwijzer
NOS Vrijwel iedere week verschijnt er een nieuwe peiling, met Tweede Kamerzetels per partij. Naarmate de verkiezingen dichterbij komen, zal het aantal peilingen alleen nog maar toenemen.
Vaak laten die peilingen wel een zelfde trend zien, maar regelmatig spreken ze elkaar ook tegen. Dan stijgt de SP in de peiling van Maurice de Hond, maar is die stijging nauwelijks te zien bij Synovate. Of is de VVD de grootste bij TNS-NIPO, maar bij de anderen niet.
Wie heeft er nu gelijk?
Vanaf vandaag kunt u bij de NOS terecht voor een gemiddelde peiling, gemaakt door de Universiteit Leiden. Door de verschillende peilingen samen te nemen, worden incidentele uitschieters afgezwakt, en is veel beter te zien welke trend er uit alle peilingen naar voren komt. De Peilingwijzer dus of zoals het wetenschappelijk heet: een 'poll of polls'.
Gewogen gemiddelde
Gewoon het gemiddelde uitrekenen kan niet. Daarvoor verschillen de peilbureaus in Nederland te veel van elkaar. Een gewogen gemiddelde kan wel. De Leidse politicoloog Tom Louwerse heeft daarvoor een rekenmethode ontwikkeld. Met zoveel mogelijk gegevens maakt Louwerse een 'peiling van alle peilingen'.
Iedere week maakt Louwerse een update van zijn gewogen gemiddelde. Daarin verwerkt hij de peilingen van Maurice de Hond, Synovate en TNS-NIPO die sinds de vorige verkiezingen zijn gedaan, inclusief de meest actuele. Want hoe recenter een peiling, hoe meer deze zegt over de huidige stand van zaken.
Hieronder het resultaat. Dit is de gemiddelde peiling tot en met 11 juni voor de Tweede Kamer, uitgedrukt in percentages. Omdat peilingen foutmarges hebben, worden die in de grafiek ook aangegeven. De verticale streepjes boven in ieder staafdiagram laten zien hoe groot de afwijking naar boven en beneden is.
Het percentage van alle partijen
De historische ontwikkeling van alle partijen sinds 2010
Wie terugkijkt in de tijd, ziet hier duidelijke trends in de kiezersgunst. Ook hierbij is het gemiddelde een handig hulpmiddel. Het grijze gebied rondom iedere lijn is de foutmarge van de gemiddelde peiling.
Foutmarges
VVD en SP zijn op dit moment in de peilingen duidelijk de twee grootste partijen, maar dat uit een peiling zou blijken dat 'de SP nu de grootste is', dat kan niet. De VVD is dat ook niet, trouwens.
Dat komt doordat peilingen altijd met een foutmarge te maken hebben. Het blijft immers een peiling en die kan nooit heel nauwkeurig zijn. Het zegt daarom eigenlijk niets als een partij één zetel stijgt of daalt ten opzichte van een vorige peiling: dat verschil valt ruimschoots binnen de foutmarges.
Een mooi voorbeeld hieronder: SP en VVD mogen dan duidelijk groter zijn dan de andere partijen, het is niet te zeggen wie van de twee als grootste uit de bus komt.
VVD en SP en bandbreedte
Percentages zijn nauwkeuriger dan zetelaantallen. Maar iedereen wil weten hoeveel zetels de partijen straks krijgen. Hieronder de verdeling, met daarbij de foutmarge die er altijd is bij peilingen.
Zetelverdeling op basis van alle recente peilingen
Is deze methode dan feilloos? Nee, zegt Louwerse: "Als alle peilingen een bepaalde partij te hoog of te laag inschatten, zal mijn 'gemiddelde peiling' dat ook doen. De echte verkiezingsuitslag komt pas op 12 september. Tot die tijd schatten we op basis van de beschikbare cijfers hoe de partijen ervoor staan."
Vanaf nu wekelijks bij de NOS: de Peilingwijzer.
Deel deze pagina
»
»
»
»
»
»
»
»
»