»
Ugandese militairen zijn op zoek naar Kony
AFP Het is een 'heel, heel erg moeilijke plek om mensen te vinden'. Deze uitspraak van de Amerikaanse generaal Carter Ham stemt weinig hoopvol over de kans dat zo'n honderd Amerikaanse militairen de Afrikaanse rebellenleider Joseph Kony snel te pakken krijgen. De groene baretten zitten nu een half jaar in het uitgestrekte, dichte junglegebied in Centraal Afrika en lijken nog nauwelijks resultaat te hebben geboekt.
Niet alleen de toegankelijkheid van de jungle is een probleem. Ook de angst bij de bevolking om Kony's rebellen te verraden en de gebrekkige communicatiemiddelen in het gebied helpen niet mee.
"Hoe bouw je vertrouwen op bij de lokale bevolking, zodat ze ten eerste bereid is om te rapporteren aan de autoriteiten en ten tweede daarvoor ook de middelen hebben?", zegt generaal Carter Ham, bevelhebber van de Amerikaanse African Command. Volgens hem is dat de belangrijkste taak van de Amerikaanse militairen: zorgen dat de burgers meer tips geven. Alleen dan kan Kony worden gepakt.
Obama
Onder druk van het Amerikaanse Congres stuurde president Obama oktober vorig jaar honderd militaire adviseurs naar het grensgebied waar Kony zich schuilhoudt. De Ugandese rebellenleider zaaide vroeger vooral terreur in Uganda, maar heeft zijn werkterrein de laatste jaren verplaatst naar de Centraal-Afrikaanse Republiek en de Democratische Republiek Congo.
Hoewel Kony naar schatting nog maar 300 rebellen leidt, zaait hij nog steeds terreur. De aanvallen zijn afgelopen kwartaal zelfs weer toegenomen. De rebellen vielen 53 dorpen aan en ontvoerden 90 kinderen. Meisjes worden seksslaven en jongens kindsoldaten. Kony staat bekend om zijn wrede methoden, zoals het afsnijden van lippen van mensen die rebellen verraden.
Kony2012
Begin dit jaar was Kony ineens een internetsensatie. Dat kwam door de film Kony2012 die zich via Facebook en Twitter razendsnel over de wereld verspreidde. De organisatie Invisible Children die de film had gemaakt, zat ook achter de lobby voor het sturen van Amerikaanse militairen naar Afrika.
De honderd Amerikaanse groene baretten helpen nu het Ugandese leger en legereenheden uit andere landen Kony te vinden. Hun precieze rol blijft echter vaag. Formeel zijn ze alleen adviseurs en helpen ze met verbetering van de communicatie. De Amerikanen trekken dus niet de jungle in. Maar uit zelfverdediging mogen ze Joseph Kony of andere rebellenleiders wel doden.
Tijdens een bezoek van journalisten aan de basis Obo in de Centraal-Afrikaanse Republiek, blijkt dat de Amerikaanse en Afrikaanse militairen de rebellen maar moeilijk kunnen vinden. Soms is er wekenlang geen enkel spoor en heeft niemand in de omgeving iets van de rebellen gehoord of gezien.
Achteruit lopen
De rebellen gebruiken geen telefoons of andere elektronische communicatiemiddelen, waardoor ze niet te traceren zijn. Het gebruik van onbemande vliegtuigjes (drones) heeft ook weinig zin boven de dichte jungle. Bovendien proberen de rebellen zo weinig mogelijk sporen achter te laten. Ze lopen door water, en soms zelfs achteruit, om eventuele speurders te misleiden.
"In dit deel van de wereld is er weinig controle van de regeringen. Het is daardoor makkelijk voor de rebellen om zich te bewegen. Ze gebruiken zelfs voetsoldaten om boodschappen over te brengen", zegt Jason Lewis van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, die in de Centraal-Afrikaanse Republiek een bezoek brengt aan de troepen.
Daarnaast is er volgens hem de psychologische terreur die de jacht hindert. Veel mensen durven de rebellen niet te verraden, uit angst voor wraak. In 2008 leidde een mislukte Ugandese militaire operatie tegen Kony, waarbij ook Amerikanen waren betrokken, tot gruwelijke vergeldingsacties van de rebellen. Die brandden toen talloze dorpen plat.
Toch zijn er ook optimisten, die menen dat het net zich rond Kony sluit. "De algemene opvatting is dat hij aanzienlijk is verzwakt en zich nu alleen bezig houdt met overleven en verschuilen", aldus een hoge ambtenaar van het Amerikaanse ministerie van Defensie.
»
»