Servië kiest grafdelver of leraar

Een vrouw loopt in Belgrado langs campagneposters met Boris Tadic (l) en Tomislav Nikolic» Een vrouw loopt in Belgrado langs campagneposters met Boris Tadic (l) en Tomislav Nikolic AFP

Door correspondent David Jan Godfroid, in Belgrado

In de wedkantoren van Belgrado is hij favoriet. Daar wint Tomislav Nikolic de eerste ronde van de Servische presidentsverkiezingen. Het is een niet onbelangrijk signaal, want gokkers houden er niet van om op het verkeerde paard te wedden.

Bij de verkiezingen van morgen staat er in Servië heel wat op het spel. De stemlokalen gaan niet alleen open voor presidentsverkiezingen, maar de Serviërs kiezen ook een nieuw parlement en nieuwe gemeenteraden.

De ongeveer zeven miljoen kiezers hebben zich in de voorbije weken door een rijstebrijberg aan beloften en verwijten, politieke vergezichten en persoonlijke aanvallen moeten eten om te kunnen bepalen op wie ze hun stem zullen uitbrengen. Het lijkt op het eerste gezicht erg ingewikkeld, maar in feite zijn er twee partijen die vechten om de buit op alle niveaus: de Servische Progressieve Partij (SNS) van ex-begrafenisondernemer Nikolic en de Democratische Partij (DS) van de huidige president en voormalig leraar psychologie Boris Tadic.

Zeker tweede ronde

Tadic is vooral de favoriet van Brussel en Washington. Onder zijn leiding zijn de belangrijkste verdachten van oorlogsmisdaden, Radovan Karadzic en Ratko Mladic, overgedragen aan het Joegoslaviëtribunaal. Hij heeft consequent een beleid gevoerd dat Servië uiteindelijk de Europese Unie binnen moet loodsen. Volgens zijn tegenstanders heeft hij daarmee veel Servische belangen verkwanseld.

Nikolic is een geval apart. Bij afwezigheid van partijleider Vojislav Seselj, die terechtstaat voor het Joegoslaviëtribunaal, was hij tot september 2008 het gezicht van de fel nationalistische Servische Radicale Partij (SRS). Voor velen geldt hij nog steeds als nationalist, maar dat is te makkelijk. Toma Grobar (Toma de Grafdelver) heeft na zijn afscheiding van de SRS een opvallende politieke gedaanteverwisseling ondergaan. Hij stelt zich veel gematigder op.

In de peilingen ontlopen Tadic en Nikolic elkaar bijna niets. Het staat dan ook wel vast dat er een tweede ronde nodig is om te bepalen wie de nieuwe president van Servië zal worden.

Niet makkelijk

Volgens de peilingen zal Nikolic' SNS bij de parlementsverkiezingen als grootste uit de bus komen, maar daarmee is nog niet gezegd dat de progressieven ook de nieuwe regering zullen vormen. DS en SNS zweven allebei rond de 30 procent van de stemmen. Het hangt er dus helemaal vanaf welke partij er in slaagt om voldoende coalitiepartners te vinden om aan een meerderheid in het parlement te komen.

Die nieuwe regering zal het niet makkelijk krijgen. Bijna een kwart van de Servische beroepsbevolking is werkloos en degenen die wel werken verdienen vaak niet veel meer dan driehonderd euro per maand.

En dan is er nog de kwestie Kosovo. De Albanese meerderheid daar riep in 2008 de onafhankelijkheid uit, maar vrijwel alle Serviërs beschouwen het als deel van hun eigen land. Wil Servië kans maken om op termijn lid te worden van de EU, dan zal daar een oplossing voor moeten komen, want Brussel wil het conflict niet binnen de eigen grenzen. Tadic is wat dat betreft bereid verder te gaan dan Nikolic.

Deel deze pagina

Video en Audio

Meer video en audio