»
Boris Johnson (L) en Ken Livingstone
EPA / SlipStreamJC/Flickr/CC/by-nc Door correspondent Arjen van der Horst, in Londen
Miljoenen Britten gaan vandaag naar de stembus om hun gemeenteraad en hun burgemeester te kiezen. Daarbij zijn alle ogen gericht op de grootste excentriekelingen in de Britse politiek: Boris Johnson en Ken Livingstone. Zij voeren een verbeten strijd om het burgemeesterschap van Londen.
Begin deze week zagen we weer een klassiek Boris-moment: de conservatieve burgemeester van Londen kreeg op televisie een lastige vraag over zijn banden met het media-imperium van Rupert Murdoch. Johnsons reactie was even helder als kort: "That's fucking bollocks!"
Het was niet de eerste keer dat het f-woord viel in deze campagne. Toen zijn voornaamste tegenstander Ken Livingstone hem tijdens een radiodebat meerdere malen van belastingontduiking beschuldigde, schreeuwde Johnson tot drie keer toe in het gezicht van de Labour-politicus "You are a fucking liar!"
Zonderling
In een land waar televisiezenders scheldwoorden constant wegbliepen en kranten vuil taalgebruik veranderen in cryptische kruiswoordraadsels ("That's f***ing b******s!"), zou je denken dat al dit gescheld hem stemmen kost, maar niet in het geval van Boris. "Elk keer als Boris vloekt, stijgt hij drie procentpunten in de opiniepeilingen", voorspelde een medewerker van premier Cameron. En jawel, Johnson maakte een dag later een sprong in de peilingen.
Zie hier de zonderlingste politicus van Groot-Brittannië. Een typische upperclass kostschooljongen die aan de Universiteit van Oxford klassieke talen studeerde, maar ook zonder enige moeite de taal van de straat spreekt.
Het is een man die grossiert in politiek incorrecte uitspraken en buitenechtelijke affaires, maar er altijd mee weg lijkt te komen. "Stem Conservatief en uw vrouw krijgt grotere borsten en het vergroot de kans dat u een BMW rijdt", zei hij eens tijdens een campagne-evenement. Over drugsgebruik in het verleden doet hij ook niet geheimzinnig. "Ik probeerde eens cocaïne te snuiven, maar ik moest niezen en het kwam niet in mijn neus terecht."
Ultieme Londenaar
In zekere zin is Johnson de ultieme Londenaar. Hij beschrijft zichzelf als een "eenpersoons smeltkroes". Zijn voorouders waren Turks, Engels, Duits, joods, moslim en christelijk. Tegelijkertijd is hij wat de meeste Londenaren niet zijn. Er stroomt adellijk bloed door zijn aderen, want hij is een afstammeling van koning George II, komt uit een vooraanstaande familie en bezocht peperdure privéscholen zoals Eton.
Desondanks trekt Johnson aanhangers in alle lagen van de bevolking: jong, oud, arm, rijk, hoogopgeleid, niet opgeleid, zwart, blank. Zelfs de zanger van de anarchistische punkband Sex Pistols is een fan. "Ken Livingstone is een levende nachtmerrie", verklaarde Johnnie Rotten. "Met wie zou ik wel aan tafel gaan? Met Boris natuurlijk. Boris past altijd in mijn omgeving."
Houding
Zijn populariteit is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk. Terwijl de blunderende Conservatieve regering in de peilingen flink achterligt op Labour, geldt in Londen juist het omgekeerde. In de peilingen ligt Johnson steevast voor op zijn Labour-rivaal.
De sleutel voor succes ligt in zijn houding. Waar partijgenoot premier Cameron, net als Johnson een upperclass toff, krampachtig zijn best doet over te komen als een doorsnee-middenklasse-man-van-het-volk, is Johnson openlijk trots op zijn geprivilegieerde achtergrond. Hij komt daardoor authentiek over, wat goud is voor elke politicus.
Maar wellicht is er een simpeler reden voor zijn populariteit. "Hij maakt ons aan het lachen", is een veelgehoorde verklaring van Londense kiezers.
Buitenbeentje
Zijn tegenstander Ken Livingstone heeft geen talent voor humor, maar net als Johnson geldt hij als een buitenbeentje in zijn partij. Toen hij zich in 2000 kandidaat wilde stellen voor het burgemeesterschap van Londen, werd dat geblokkeerd door Tony Blair, die weinig op had met de ultralinkse neigingen van 'red' Ken.
Livingstone stelde zich alsnog kandidaat waarop Blair hem uit de partij schopte. Livingstone won vervolgens glorieus de burgemeestersverkiezingen van 2000 en Blair moest hem knarsetandend accepteren in de partij. Livingstone zou acht jaar lang burgemeester zijn van de Engelse hoofdstad.
Net als Johnson is Livingstone een excentriekeling. Hij kweekt thuis salamanders, is vriendjes met de Venezolaanse president Hugo Chávez en deed boekrecensies voor de Iraanse staatstelevisie. Toch heeft hij niet dezelfde aantrekkingskracht als twaalf jaar geleden. In 2000 was hij nog de dwarsligger, het anti-establishment-figuur dat tegen de schenen van de gevestigde orde schopte, maar in vergelijking met Johnson lijkt hij nu sleets.
Weinig inhoud
Wat opvalt aan beide kandidaten is hoe weinig ideeën ze hebben. Livingstone hamert vooral op de verlaging van de metroprijzen en Johnson belooft een kabelbaan te bouwen als hij opnieuw burgemeester wordt. Misschien niet verwonderlijk, want in vergelijking met het Nederlandse gedecentraliseerde systeem heeft de Londense burgemeester weinig macht en beperkt zijn directe invloed zich tot het openbaar vervoer.
Het draait in de Londense verkiezingen dan ook vooral om de persoonlijkheden, om Boris en Ken, de enige twee politici die de Britten bij hun voornaam kennen. Ze zuigen alle zuurstof weg van de overige vijf kandidaten.
In die persoonlijkheidsstrijd worden de blunders, gewaagde uitspraken, scheldwoorden en de persoonlijke vetes uitvergroot. Voor inhoud is weinig plaats. Geen wonder dat de Boris & Ken Show eerder iets weg heeft van de X-Factor dan van een burgemeestersverkiezing.
Deel deze pagina
»
»
»