»
Demonstratie van de NPD
NOS Beau Heimensen Bureau Berlijn
In Duitsland laait de discussie over een mogelijk verbod op de NPD weer op. Een speciale onderzoekscommissie zoekt uit of er een verband is tussen de rechts-extremistische Nationaldemokratische Partei Deutschlands en het beruchte neonazi-trio. Dat trio wordt verdacht van de moord op negen allochtonen en een politieagente.
Uwe Mundlos, Uwe Böhnhardt en Beate Zschäpe kenden elkaar al sinds hun jeugd in de Oost-Duitse stad Jena. Ze bezochten elkaar regelmatig in het jongerencentrum Winzerclub. Dit centrum is al een tijd gesloten. Er is geen stroom, geen water en alle kabels zijn uit de muren getrokken. Thomas Grund is sociaal werker in Jena en heeft het drietal daar in de jaren negentig leren kennen.
"Eerst moeten alle buitenlanders weg", verkondigde de toen 17-jarige Beate Zschäpe in alle openheid. Dat ze deze woorden later letterlijk om zou zetten in daden, had niemand verwacht. Ook Thomas Grund niet. "Ik had al snel door dat met hen niet te praten viel", vertelt Grund terwijl hij terugdenkt aan een hevige discussie met het drietal.
Buchenwald
Uwe Mundlos beweerde dat Auschwitz niet bestond en dat Buchenwald pas na 1945 is gebouwd. "Daar kon ik niet op antwoorden, wat had ik moeten zeggen?" aldus Grund. Hij besloot de groep jongeren die zichzelf 'rechts' noemde te scheiden van de anderen, in de hoop dat zij zich niet bij dit gedachtegoed zouden aansluiten.
Volgens Grund is deze ideologie het belangrijkste probleem in de discussie over een eventueel NPD-verbod. De NPD is in twee deelstaten en enkele gemeenteraden vertegenwoordigd. De laatste tijd komen er geregeld bewijzen boven water, waaruit blijkt dat er contact is geweest tussen de drie neonazi's en de NPD. De Bondsdag heeft nu een parlementaire commissie ingesteld om dit verder te onderzoeken.
Thomas Grund twijfelt of een verbod wel de oplossing is. "Als het voor een drietal neonazi's mogelijk is om vanuit de ondergrondse jarenlang moorden te plegen, weet ik niet wat er gebeurt als het er straks duizend zijn. Een ideologie kan je niet uitschakelen", aldus de sociaal werker.
Geldkraan
Uwe Luthardt denkt dat een verbod op de NPD wel degelijk zinvol is. Een jaar lang was hij zelf bestuurslid van die partij in Jena. In 2007 besloot hij uit de partij te stappen, omdat hij het niet eens was met de ideologie. Volgens Luthardt bestaat er binnen de partij een zogenoemde Kampfkasse, die ondergedoken nazi's ondersteunt. "Als de overheid deze geldkraan dichtdraait, kan de partij zich moeilijker financieren", aldus Luthardt.
Daarnaast vindt hij dat alle infiltranten van de veiligheidsdienst zich moeten terugtrekken. Juist dit laatste stond een verbod op de NPD in 2003 in de weg. Het Duitse Constitutioneel Hof oordeelde toen dat het bewijsmateriaal tegen de NPD niet bruikbaar was, omdat dit was gebaseerd op uitspraken van partijleden die informanten bleken te zijn.
De voorzitter van de onderzoekscommissie, Sebastian Edathy, is voor een NPD-verbod. Hij vindt het gevaar van een grote groep neonazi's die in de illegaliteit verdwijnt "niet opwegen tegen het feit dat de Duitse staat zijn vijand financiert". Of het NPD-verbod er daadwerkelijk komt, is nog niet duidelijk. De eerste onderzoekresultaten verschijnen pas in 2013.
»
»
»