'Communicatie rond Moerdijkbrand faalde volledig'

Brand in Moerdijk Brand in Moerdijk Gerben van den Boom

Door Hugo van der Parre en Henrik-Willem Hofs

De crisiscommunicatie rond de grote brand bij Chemie-Pack in Moerdijk was een chaos. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (.pdf) in een rapport dat in handen is van de NOS.

In een relaas van dertig pagina's krijgen vooral de gemeente Moerdijk en de veiligheidsregio's Midden-West Brabant en Zuid-Holland-Zuid ervan langs.

De Raad concludeert onder meer dat zij "telkens naar bevind van zaken handelden, waardoor de indruk kon ontstaan dat de overheid geen duidelijk verhaal had".

Te laat opschalen door de gemeente Moerdijk, onvolledige informatie aan de burgers, de site crisis.nl en de publiekstelefoon die niet werkten, meetgegevens die werden achtergehouden. Het rapport wemelt van de voorbeelden van mankerende voorlichting aan de bevolking

Tegenstrijdig

Ook was veel informatie tegenstrijdig. Een hulpverlener bij de brand spreekt 's middags over "brandende, bijtende, giftige stoffen". Bewoners van de dorpen in de Hoeksche Waard worden met sirenes en geluidswagens opgeroepen naar binnen te gaan en ramen en deuren dicht te houden. Tegelijk blijven de streekbussen rijden.

De burgemeesters van Moerdijk en Dordrecht melden vervolgens dat er geen gevaarlijke stoffen zijn gemeten, maar even later adviseert de Voedsel- en Warenautoriteit om huisdieren en vee binnen te houden en geen groente uit eigen tuin te eten.

Falende overheid

De Raad vindt dat de overheid in de communicatie onvoldoende is aangesloten bij de beleving en de kennis van de burgers. De voorlichting ging meer uit van 'wat willen we kwijt?' dan van 'wat wil de burger weten?'.

De Raad schrijft: "Hierdoor ontstond onduidelijkheid over de aard, bestrijding en gevolgen van de brand. Deze onduidelijkheid leidde tot veel eigen interpretaties bij burgers en media. Bovendien bood het ruimte voor het ontstaan van een beeld van een falende overheid die informatie achterhield."

Partijen

De onduidelijkheid werd zo groot doordat er heel veel partijen bij de brand betrokken waren: twee veiligheidsregio's, zes gemeenten, twee waterschappen, drie ministeries, het Nationaal Crisiscentrum en nog een stuk of wat instituten als nVWA, RIVM en Rikilt.

"De betrokkenheid van al deze partijen heeft een effectieve (…) crisiscommunicatie ernstig belemmerd", aldus de Onderzoeksraad. En: "Landelijke partijen hebben een grote rol gehad, wat leidde tot onduidelijkheid over eigen en andermans taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden."

Het definitieve rapport verschijnt over een paar weken, tenminste als de rechter daar geen stokje voor steekt. Chemie-Pack heeft namelijk om een publicatieverbod gevraagd. Daarover doet de rechter woensdag uitspraak.

Deel deze pagina

Video

Onderzoeksraad: communicatie Moerdijkbrand was chaos

De crisiscommunicatie rond de grote brand bij Chemiepack in Moerdijk was een chaos. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor de... Veiligheid in een rapport dat in handen is van de NOS.

Audio

  • 'Burgers wisten niet waar ze aan toe waren' bij brand Chemie-Pack De crisisommunicatie bij de grote brand bij Chemiepack in Moerdijk was een chaos. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor de... Veiligheid in een rapport dat in handen is van de NOS. Verslaggever Henrik-Willem Hofs vertalt wat de belangrijkste conclusies zijn.
  • 'Je moet ook oefenen, net als de brandweer oefent' Tijdens de Moerdijkbrand in januari vorig jaar is met de crisiscommunicatie zo'n beetje alles mis gegaan wat mis kon gaan. De... Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft vastgesteld dat de betrokken instanties onderling niet afstemden wat ze aan het publiek gingen melden en al helemaal niet uitgingen van de behoeften van de bevolking. We praten daarover met Hans Siepel, deskundige op dit terrein. Hij schreef onder andere een boek over Crisiscommunicatie voor burgemeesters.
  • 'Zo gewend aan polderen dat er geen daadkracht meer is' De Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft vastgesteld dat de publieksvoorlichting tijdens de brand bij ChemiePack volledig faalde.... Dat blijkt uit het een rapport dat in handen is van de NOS. Daarin staat dat de onduidelijkheid groot was, omdat er heel veel partijen bij de brand betrokken waren. We spreken daarover met Liesbeth van Tongeren, tweedekamerlid voor GroenLinks.

Video en Audio

  • » Gouden Palm voor Haneke Video De Gouden Palm van het filmfestival van Cannes gaat dit jaar naar de Oostenrijkse regisseur Michael...28 mei 2012, 284 keer afgespeeld
  • » VN veroordeelt bloedbad in Syrië Video De VN-veiligheidsraad heeft het geweld van het Syrische regeringsleger veroordeeld. Dat gebeurde in...28 mei 2012, 152 keer afgespeeld
  • » Voorman Sharia4Holland opgepakt Video De politie heeft een voorman van Sharia4Holland opgepakt. Het is een man van 29 uit Woerden....28 mei 2012, 896 keer afgespeeld

Meer video en audio