Astronaut André Kuipers gaat op 21 december weer naar de ruimte. NOS-journalisten Marc Hamer en Ivo Landman verbleven 24 uur in een model op ware grootte van het internationale ruimtestation ISS op de Space Expo in Noordwijk, samen met Hans van der Lande, ruimtevaartexpert van Space Expo. In een vrijwel continue uitzending telden ze af naar de lancering en duiken ze in de geschiedenis van de ruimtevaart.
Stuur je vragen naar iss24uur@nos.nl of reageer op Twitter: @ISS24uur.
08.30 uur: Einde Liveblog
Met de Sojoez-simulator keren we weer terug en is onze 24-uursmissie ten einde. We zijn door het verblijf en de gesprekken met de gasten een stuk wijzer geworden over wat Kuipers allemaal te wachten staat komende week. De eerstvolgende bijdrage van verslaggever Marc Hamer is zaterdagochtend te horen in het NOS Radio 1 Journaal. Vanaf zondag doet hij verslag vanaf de lanceerbasis Baikonoer van de lancering van André Kuipers op 21 december.
08.05 uur: evenwichtsproblemen
Groen laat ons een balansoefening doen om te ervaren wat een ruimtevaarder voelt na terugkeer op aarde. We houden het maar een paar seconden vol. Groen: "Astronauten voelen dat ook zo omdat het evenwichtsorgaan na lange tijd in de ruimte minder informatie doorgeeft aan de hersenen."
07.30 uur: Revalidatietraject
Eric Groen vertelt wat André Kuipers lichamelijk zal ondervinden door de gewichtloosheid. De eerste paar dagen zal er wat meer bloed naar zijn hoofd stromen, dus hij krijgt een wat dikker hoofd en hij zal wat duizeligheid voelen als hij zijn hoofd beweegt. "Als hij terugkomt op aarde zal hij wel een revalidatietrajectje in moeten. Botten en spieren zijn verzwakt. Hij moet dan een paar dagen tot een week geen gekke dingen doen zoals rennen of snelle bewegingen maken."
07.15 uur: Laatste gast
Onze laatste bezoeker is gearriveerd. Eric Groen van TNO gaat uitleggen wat de invloed van een verblijf in de ruimte op het menselijk lichaam is.
06.00 uur: Wake-up call
Na een korte nacht beginnen we aan de laatste uurtjes.
23.55 uur: slapen
We kunnen uitslapen morgenochtend. Pas om 06.45 uur hoeft Marc weer live verslag te doen in het Radio 1 Journaal.
22.30 uur: lekkende experimenten
Te gast Rogier Schonenborg van Schonenborg Space Engineering B.V. Hij vertelt onder meer over de manier waarop experimenten moeten worden geconstrueerd. "Als de druk even wegvalt, dan mag niets gaan lekken. Er kan bijvoorbeeld een stof inzitten die bot afbreekt, dat wil je niet in je ogen krijgen. Daarom heeft zo'n experiment altijd drie beschermlagen tegen lekken."
22.15 uur: film
We kijken ter inspiratie naar de documentaire Out of the Present, over de kosmonauten in het ruimtestation MIR ten tijde van de val van de Sovjetunie. Een van hen moest maanden wachten op aflossing door de chaotische politieke situatie. Van der Lande wijst de kosmonauten aan die door de jaren heen Noordwijk hebben bezocht.
20.44 uur: problemen in cyberspace
De stream ligt er tijdelijk af door technische problemen. Er wordt aan gewerkt.
20.01 uur: koffie-incident
Opnieuw een koffie over de vloer, ditmaal in de Columbusmodule. De speciale plastic bekers blijken te gaan spuiten als de drinktuit in de verkeerde stand staat. Dweilen maar weer..
18.57 uur: Straks in NOS Journaal
Om ongeveer 20.24 uur zijn we even live aan het eind van het NOS Acht uur Journaal te zien.
18.03 uur: diner aan boord
Wubbo Ockels heeft het ISS verlaten en we beginnen met het bereiden van het diner.
16.35 uur: Politiek en Apollo
Ockels zou niet onmiddellijk een half jaar de ruimte in willen zoals André Kuipers. "Als ze zeggen, je gaat een half jaar naar de maan, dan zou ik meteen ja zeggen, maar bij de huidige ruimtemissies is het veel van hetzelfde. Ik kan me voorstellen dat een half jaar in het ISS heel saai kan zijn." Over ruimteonderzoek: "De prioriteit is vooral politiek, niet de wetenschap. Ook al in de tijd van het Apollo-programma. Dat is begonnen als een wedstrijd. Toen het doel was bereikt werd het prject afgeblazen. Ze zochten iets nieuws."
16:30 uur: Gewichtloosheid
Wubbo Ockels vertelt over gewichtloosheid. "Je lichaam is veel te sterk in de ruimte. Je moet je constant inhouden of helemaal ontspannen. Als je je iets te hard afzet ga je met 36 kilometer per uur tegen het plafond. Je bent ook de hele tijd bezig met het feit dat er iets niet klopt om je heen en daardoor ben je wat langzamer."
16.04: Wubbo Ockels live
Nu live op de stream: interview met Wubbo Ockels, Nederlands eerste ESA-astronaut. Hij maakte zijn vlucht in 1985 aan boord van de spaceshuttle Challenger.
15.29 uur: bezuinigingen, ook op ruimtevaart
Jack van Loon komt binnen. Hij coördineerde alle life science- en educatieve experimenten tijdens de eerste missie van Kuipers. Over de geplande Nederlandse bezuinigingen op experimenten in het ISS: "Je hoort mensen wel eens zeggen: je gooit dat geld de lucht in. Maar dat is niet zo. Er wordt technologie van ontwikkeld, het is geld dat je in de economie stopt om je niveau op peil te houden."
15.00 uur: Laatste halte...Baikonoer
Er is een nieuwe weblog geplaatst van André Kuipers.
14.56 uur: Wubbo Ockels
Om 16.00 uur vindt het interview met Wubbo Ockels plaats, maar hij komt nu al even kijken, en probeert de glovebox. Een soortgelijk apparaat was aan boord van de spaceshuttle toen Ockels in 1985 zijn ruimtevlucht maakte.
14.05 uur: Boris Tsjertok
Het nieuws bereikt ons dat de Russische ruimtevaartpionier Boris Tsjertok is overleden. Hij was onder meer mede-ontwikkelaar van de Sojoezraket waarmee ook André Kuipers de ruimte in zal gaan. Hans: "Ik had gisteren nog een vierdelige autobiografie van Tsjertok in handen uit de nalatenschap van ruimtevaartkenner Chris van den Berg."
13.30: 3D-camera
Marco Beijersbergen, directeur van Cosine, demonstreert de 3D-camera die André in het ISS gaat gebruiken. Wat is de meerwaarde van 3D in een ruimtestation? "Met een normale camera zie je vooral gangen vol met kabels en rommel, met 3D zie je de diepte en de verhoudingen veel beter." Hier een voorbeeld. De camera die in het ISS wordt gebruikt zie je hier.
12.40 uur: lunch
Deze keer gaat het in een keer goed met het bereiden van het astronautenvoedsel met heet water. Marc kijkt na het verorberen van de nogal zoute inhoud op de verpakking. "Zo. Dus dit was boerenomelet."
12.00 uur: Zonnepanelen
Frank Meiboom van Dutch Space komt langs en vertelt over de robotarm die het bedrijf heeft ontwikkeld en over het Europese Automated Transver Vehicle (ATV). Dutch Space was betrokken bij de ontwikkeling van de zonnepanelenvan dat ruimte-vrachtvaartuig.
11:30 uur: Ruimteschip Aarde
Jasper Wamsteker en Sebastiaan de Vet vertellen over Ruimteschip Aarde, het onderwijsproject rond de missie van André Kuipers. "De rode draad: 3 geheime missies die André aan de scholen bekendmaakt. Teams van scholen kunnen hun oplossing in een filmpje uploaden en iedereen kan erop stemmen. André maakt vanuit de ruimte de winnaars bekend, en die kunnen live met André in het ISS praten." Komende vrijdag wordt in het School TV Weekjournaal de eerste geheime missie gepresenteerd.
10.45 uur: astronautenontbijt
Voor de koffie krijgen we afgesloten bekers. Zakje cappuccino erin, heet water uit een speciale pomp en gelijk het eerste incident. Bij het schudden gaat de koffie over de vloer. Hans van der Lande: "Dat is in de ruimte dus echt een groot probleem".
09.55 uur: robotarm
Philippe Schoonejans van ESA is te gast. Hij vertelt over de 12 meter lange robotarm die is ontwikkeld door het Nederlandse bedrijf Dutch Space. De arm gaat in 2013 tegelijk omhoog met de Russische MLM-module. De arm zou eigenlijk al tijdens Kuipers' missie omhoog zijn gegaan, maar de Russische lancering is vertraagd. Bijzonder aan de arm is dat hij over het ISS kan 'lopen'. Op die manier kunnen bijvoorbeeld experimenten aan de buitenkant van het ruimtestation worden verplaatst. "Daar moeten nu steeds twee man voor naar buiten".
09.00 uur: Urinemonsters
Marc doet een deel van een experiment waarvoor hij urinemonsters verzamelt op het kleine toilet in de Zvezda-module. Iets wat heel simpel is op aarde, maar complex in de ruimte. De urinestalen worden na afloop van Kuipers'missie in het laboratorium onderzocht op allerlei waarden.
08.45 uur: experimenten aan boord
Hilde Stenuit van ESA Science Office is te gast. Ze vertelt over de experimenten die André Kuipers gaat doen. Die lopen uiteen van het testen van metaallegeringen tot medische proeven. Een van de experimenten waar Stenuit naar uitkijkt is Energy: een proef waarbij gemeten wordt hoeveel energie de ruimtevaarders verbruiken. Die informatie is belangrijk voor toekomstige lange-afstandsvluchten, bijvoorbeeld naar Mars. "Je wilt dan geen voedsel tekort komen."
07.30 uur: aankomst bij het ISS
We gaan naar binnen in de replica van het ISS. Die bestaat uit twee modules, Zvezda en Columbus. Het echte ISS is veel groter. Van der Lande legt alvast uit welke experimenten in Columbus staan zoals de 'glovebox', en welke gasten vandaag langskomen, onder anderen Wubbo Ockels, de eerste Nederlandse ESA-astronaut. Die wordt om 16 uur verwacht.
06.45 uur: Lancering!
We 'vertrekken' in de Sojoez-simulator. Marc Hamer doet live verslag op Radio 1. Ruimtevaartexpert Hans van der Lande vertelt hoe alle procedures worden gecheckt bij een echte lancering en dat de ruimtevaarders onderwijl naar muziek luisteren. "Bij de laatste lancering was het Lenny Kravitz met Fly Away".
06.15 uur: Flightsuits aan
We zijn gearriveerd in de Space Expo, klaar voor vertrek!
video
video
»
»
»