EK 1988: Oranje klopt USSR

Marco van Basten» Marco van Basten NOS

Veertien jaar na het WK van 1974 kleurt Duitsland opnieuw oranje. Met het verschil dat Nederland nu wél met de hoofdprijs terugkeert.

door redacteur Bert Schabbink

Zelden zal de toekenning van een groot sportevenement voor zoveel discussie (in het toegewezen land zelf) hebben gezorgd als in 1985. West-Duitsland komt uit de bus als gelukkige voor het EK 1988, maar met de clausule dat er niet in Berlijn gespeeld zal worden.

Voor diverse Oostbloklanden is dat onbespreekbaar. Een felle discussie barst los in Duitsland en zelfs bondskanselier Helmut Kohl dreigt het toernooi links te laten liggen. Maar het is allemaal tevergeefs. Het toernooi komt wel naar West-Duitsland en niet naar Berlijn. En zo kan het gebeuren dat veertien jaar na het WK van 1974, Duitsland weer oranje kleurt.

Met het verschil dat Nederland nu wél met de hoofdprijs terugkeert.

Slagveld

Aan de heerschappij van Engeland op de Europese voetbalvelden komt op 29 mei 1985 een dramatisch einde. Bij de Europa Cup I-finale tussen Liverpool en Juventus loopt het helemaal uit de hand tussen Engelse en Italiaanse supporters. De tribunes van het Heizel-stadion in Brussel veranderen in een slagveld.

Gevolg: 38 doden. De Engelse voetbalbond FA grijpt zelf in en spreekt een ban uit van vijf jaar voor alle Engelse clubs in Europa. Een straf die wordt overgenomen door de UEFA. Engeland mag wel meedoen aan het WK van 1986, maar dan grijpt God zèlf in. Of beter gezegd: zijn linkerhand. Diego Armando Maradona, het Argentijnse wonderkind, zorgt er persoonlijk voor dat de Engelsen huiswaarts keren. En ook op het EK van 1988 stuiten de Engelsen op bovenaardse krachten, ditmaal uit Nederland.

Sovjet-Unie klopt Frankrijk

De kwalificatie voor het EK is in een nieuw jasje gegoten. Ditmaal wordt er geloot volgens een plaatsingssysteem, waarbij rekening wordt gehouden met eerdere resultaten. De groepsduels leveren over het algemeen de verwachte winnaars op.

Alleen in groep 3 redt favoriet en titelverdediger Frankrijk het niet. De Fransen beginnen met 0-0 op IJsland en verliezen vervolgens thuis van de Sovjet-Unie. Die klap komen ze niet meer te boven en de Russen gaan dan ook naar Duitsland.

De kwalificatie van Nederland hangt aan een zijden draadje als de wedstrijd tegen Cyprus (8-0) wordt onderbroken door een rookbom. De UEFA straft Nederland door de uitslag om te zetten in 3-0 voor Cyprus. In hoger beroep wordt de straf verminderd tot 'overspelen zonder publiek'. Dat duel wint Nederland waardoor internationale topspelers als Marco van Basten, Ruud Gullit, Frank Rijkaard en Ronald Koeman eindelijk naar een groot toernooi mogen.

Green Army

Het belooft op voorhand een mooi EK te worden. Op het WK van 1986 hebben Denemarken en Sovjet-Unie indruk gemaakt met aanvallend, stijlvol voetbal. Verliezend finalist en gastland West-Duitsland is topfavoriet en Italië, Engeland en Spanje zijn altijd verzekerd van topspelers door de sterke competities in die landen.

Nederland beschikt over een uiterst talentvolle ploeg, maar wat moet verwacht worden van Ierland? De Ieren winnen hun laatste kwalificatieduel tegen concurrent Bulgarije met 2-0, maar zijn dan nog afhankelijk van het resultaat dat de Bulgaren boeken tegen Schotland. Die Ierse coach Jack Charlton is woest als hij hoort dat de Schotten met een reserveteam afreizen. Hoe anders is zijn stemming als Gary Mackay in de 87ste minuut de winnende treffer maakt. "Ik zal nooit meer een slecht woord over de Schotten spreken", laat hij optekenen.

Op het EK overleven de debuterende Ieren de groepsfase niet, maar Duitsland maakt wel kennis met 'The Green Army'. Het fantastische legioen Ieren op de tribunes laat een onvergetelijke indruk achter.

Denen benadeeld

In groep 1 zijn West-Duitsland, Italië, Spanje en Denemarken ingedeeld. De Denen worden in de eerste wedstrijd tegen Spanje ernstig benadeeld door scheidsrechter Bep Thomas, die een Spaans buitenspeldoelpunt goedkeurt. Maar zowel Spanje als Denemarken moet het later afleggen tegen de Duitsers en de Italianen.

Groep 2 begint met verrassingen. Hoewel Nederland aandringt slagen de Russen erin om een 1-0 voorsprong vast te houden. Zo mogelijk nog groter is de surprise bij Engeland tegen Ierland. Al na zes minuten komen de Ieren op voorsprong en die geven ze niet meer uit handen.

Bankzitter Van Basten

Marco van Basten, begonnen aan het EK als bankzitter, is na de nederlaag tegen de Russen gepromoveerd tot basisspeler. Tegen Engeland wankelt Oranje in de eerste helft, maar het houtwerk voorkomt een achterstand. Vlak voor rust maakt Van Basten zijn eerste treffer van het toernooi. Engeland komt nog langzij via Bryan Robson, maar weer twee treffers van Van Basten bezegelen het lot van de Engelsen: zij kunnen naar huis.

Omdat de Russen gelijkspelen tegen de Ieren zijn zij zeker van de halve finale. Ierland heeft aan een remise tegen Nederland voldoende om in het toernooi te blijven. En dat puntje lijkt er te komen. Totdat Wim Kieft de bal 'per ongeluk' tegen zijn hoofd krijgt, acht minuten voor het einde. Oranje door naar de halve finale, waar aartsrivaal West-Duitsland wacht.

Kaviaar klopt pizza

In de andere halve finale gaat het tussen Italië en de Sovjet-Unie. De Russen laten zien dat de uitschakeling tegen België op het WK van 1986 een incident was. Ze zetten het goede spel van de groepsfase ook tegen de stugge Italianen door. Voor de vierde maal zijn de Russen erbij in de EK-finale. De vette kop in Bild zegt alles: 'Kaviaar tegen Pizza: 2-0'.

Over de andere halve finale is genoeg gezegd en geschreven, net als over de finale. Voor de eerste en tot-nog-toe laatste keer wint Nederland een hoofdprijs. Het is één van de weinige keren dat Oranje niet met interne problemen te kampen heeft. Iedereen maakt zich op voor de volgende titel: het WK van 1990. Maar zolang zullen de rijen niet gesloten blijven.

Deel deze pagina
Dit artikel zit in dossier...

Historie EK voetbal

Video Finale

Een samenvatting van de finale tussen Sovjet Unie en Nederland op het EK voetbal in 1988 in Duitsland. In... München werd het 0-2 na treffers van Ruud Gullit en Marco van Basten.

  • EK 1988: finale USSR-Nederland

    Een samenvatting van de finale tussen Sovjet Unie en Nederland op het EK voetbal in 1988 in Duitsland. In... München werd het 0-2 na treffers van Ruud Gullit en Marco van Basten.

  • Feest in München na EK-finale

    Na afloop van de EK-finale van 1988 in München tussen USSR en Nederland (0-2), barst voor Oranje het... feestgedruis los.

  • Oranje ontvangt EK-beker 1988

    Na de finale van het EK voetbal van 1988 in München neemt het Nederlands elftal de beker in ontvangst.... Aanvoerder Ruud Gullit voorop.

  • EK 1988: 2de helft USSR-Oranje

    De tweede helft van de finale tussen USSR en Nederland op het EK van 1988 in Duitsland. De wedstrijd in het... Olympiastadion in München eindigt in 0-2 door treffers van Ruud Gullit en Marco van Basten.

  • 'Hup Holland Hup' in rust EK-finale

    In de rust van de EK-finale van 1988 in München tussen USSR en Nederland, zingt Freek de Jonge 'Hup Holland... Hup'. Mart Smeets doet de presentatie.

  • EK 1988: 1ste helft USSR-Oranje

    De eerste helft van de finale tussen USSR en Nederland op het EK van 1988 in Duitsland. De wedstrijd in het... Olympiastadion in München eindigt in 0-2 door treffers van Ruud Gullit en Marco van Basten.

  • EK-finale 1988: voorbeschouwing

    De voorbeschouwing op de EK-finale van 1988 tussen de USSR en Nederland. In de studio blikken Mart Smeets en... Tom Egbers vooruit op het duel in München.

Video Halve finale

EK 1988: Nederland - West-Duitsland

Een samenvatting van de wedstrijd tussen West-Duitsland en Nederland in de halve finales van het EK voetbal van 1988 in... West-Duitsland. Het duel in Hamburg eindigde in 1-2 door treffers van achtereenvolgens Lothar Matthäus, Ronald Koeman en Marco van Basten.

Video Groepsfase

  • video EK 1988: Nederland - Ierland Een samenvatting van de wedstrijd tussen Nederland en Ierland in de groepsfase van het EK voetbal van 1988 in... West-Duitsland. Het duel in Gelsenkirchen eindigt in 1-0 dankzij een treffer van Wim Kieft.
  • video EK 1988: Engeland - Nederland Een samenvatting van de groepswedstrijd tussen Engeland en Nederland op het EK van 1988 in West-Duitsland.... Marco van Basten maakte een hattrick en Bryan Robson scoorde voor de Engelsen in Düsseldorf: 1-3.
  • video EK 1988: Sovjet-Unie - Nederland De groepswedstrijd tussen de Sovjet-Unie en Nederland op het EK van 1988 in West-Duitsland. Vasili Rats... besliste de wedstrijd in Keulen.

Video en Audio

  • » EK 2008: Nederland - Frankrijk Video Een samenvatting van de wedstrijd tussen Nederland en Frankrijk in de groepsfase van het EK van...28 mei 2012, 3019 keer afgespeeld
  • » EK 2008: Nederland - Roemenië Video Een samenvatting van de wedstrijd tussen Nederland en Roemenië in de groepsfase van het EK van 2008...28 mei 2012, 2115 keer afgespeeld
  • » Voskamp analyseert 95ste Giro Audio Bart Voskamp geeft zijn analyse van de 95ste editie van de Giro d'Italia.27 mei 2012, 100 keer afgespeeld

Meer video en audio