Ganzouri nieuwe premier Egypte
Reuters Hij líjkt het schaap met de vijf poten. Egypte's nieuwe premier Kamal Ganzouri (78) heeft de combinatie van bestuurlijke ervaring en een aura van politieke neutraliteit - een zeldzaamheid in Egypte waar iedereen die een hoge politieke positie heeft bekleed wordt geassocieerd met Hosni Mubarak, de verfoeide oud-president van Egypte die afgelopen februari ten val kwam.
Onder Mubaraks heerschappij schopte Ganzouri het eind jaren 90 tot premier. Hij stond destijds bekend als de "Minister van de Armen", omdat deze groep zijn speciale aandacht genoot. Zijn bijnaam "Minister van de Oppositie" maakte hij waar toen hij zich kort na het uitbreken van de Arabische Lente in Egypte achter de oppositie tegen Mubarak schaarde. De ideale bruggenbouwer die Egypte uit de huidige chaos kan leiden, kortom.
Weggehoond
Maar op het Tahrirplein is zijn benoeming door demonstranten weggehoond. Zij hebben hem meteen na zijn benoeming gisteren in luidruchtige spreekkoren uitgejouwd als zetbaas van de militairen.
Tot op zekere hoogte hebben de demonstranten daar gelijk in, zegt Bertus Hendriks, Midden-Oostendeskundige van het Instituut Clingendael. Niet omdat Ganzouri met het leger onder één hoedje speelt. Maar eerder omdat de militairen volgens Hendriks niet bereid zijn om hun macht over de Egyptische politiek op te geven. Daarvoor hebben ze teveel te verliezen, zegt Hendriks: "Ze zijn bang dat ook zij op een gegeven moment ter verantwoording worden geroepen voor wat er onder Mubarak gebeurd is."
Failliet
Tegelijkertijd hebben de militairen de afgelopen tien maanden gezien dat zij zelf niet in staat zijn om het land te besturen. "Het is een failliete bende", zegt Hendriks. En dus hebben ze nu Ganzouri naar voren geschoven om een nieuwe regering samen te stellen.
Volgens Hendriks kijkt het Egyptische leger jaloers naar het oude bestuursmodel van Turkije. "Tot voor kort hadden ze daar een zwakke burgerregering en had het leger in de politiek het laatste woord. Net zo dromen de Egyptische generaals van een regering die geloofwaardig is voor de meerderheid van de Egyptenaren, maar waarbij de uiteindelijke macht bij het leger blijft."
Democratie
Voor de demonstranten op het plein is dat onacceptabel. Zij willen een volledige democratie en niets minder. Vandaag trokken zij opnieuw massaal naar het Tahrirplein om daar hun onvrede te uiten. Zij geloven niet dat Ganzouri de macht die hij op papier van het leger heeft gekregen, werkelijk kan uitoefenen. Wat hun betreft gaan de protesten door totdat de militairen al hun invloed over de politiek opgeven en terugkeren naar de kazernes.
Maar volgens Arabist Leo Kwarten is dat een "onredelijke" eis. "Je hebt in Egypte een aantal machtsblokken, waaronder het leger, de Moslim Broederschap en het volk. Die machtsblokken zijn sinds de val van Mubarak tastend op zoek naar een nieuw evenwicht. Dat evenwicht moet tot uiting komen in de samenstelling van een regering. Dus er zullen - naast andere partijen - altijd militairen in de regering zitten. Als Minister van Defensie of Buitenlandse Zaken bijvoorbeeld."
Moslimbroederschap
De demonstranten op het plein trekken weliswaar veel aandacht, maar vormen maar een klein deel van het Egyptische volk, aldus Kwarten. "De Moslimbroederschap zie je bijna niet op het plein. Zij willen vooral dat het rustig blijft zodat de parlementsverkiezingen aanstaande maandag doorgaan. Als partij met de meeste aanhang, krijgen zij bij deze eerste vrije verkiezingen waarschijnlijk de meeste zetels in het parlement." Volgens Kwarten heeft de Moslimbroederschap om die reden geen enkel probleem met de aanstelling van Ganzouri.
Het leger voert op het Tahrirplein de tactiek van een uitputtingsslag met de demonstranten. "Je kunt de boel niet eindeloos blijven mobiliseren", zegt Hendriks. "Ze hopen op onenigheid onder de demonstranten", denkt ook Leo Kwarten. Het leger gokt ondertussen op de zwijgende meerderheid: zolang die zich gedeist houdt, bloedt het vanzelf dood, is de hoop van het leger.
Tussenpaus?
Of Ganzouri een tussenpaus is, valt nu nog moeilijk te zeggen. Wel lijkt het erop dat hij een premier zonder werkelijke macht zal zijn. En zolang de militairen niet vrijwillig terugkeren naar de kazernes, verandert er niets aan de machtspositie van het leger. En geldt nog steeds het aloude adagium in de Egyptische politiek: de regering wikt, het leger beschikt.
Deel deze pagina
»
»
»
»
»
»
»