»
Eerste Kamerlid Ruud Koole, oud-partijvoorzitter van de PvdA
ANP Eén jaar in de oppositie tegenover een ondubbelzinnig rechts kabinet. En toch doet de Partij van de Arbeid het niet goed. In de peilingen is ze ongeveer gehalveerd en partijleider Job Cohen wordt gezien als de kwaaie pier. Dat is niet terecht, vindt Ruud Koole, politicoloog en oud-partijvoorzitter van de PvdA. "Er is natuurlijk wel een probleem, de peilingen geven dat aan. Maar het is niet zo dat Cohen daarvan de oorzaak is of dat alleen versterkt. Het heeft met de positie van de partij te maken en met de speciale vorm van dit kabinet."
'Bleek profiel'
Volgens Koole heeft de PvdA haar verhaal niet op orde. De partij slaagt er niet in om de beginselen van de sociaaldemocratie over het voetlicht te brengen. "Er is een heel duidelijk verhaal te vertellen en dat verhaal heeft alles te maken met de oude idealen van emancipatie en solidariteit, met sociale rechtvaardigheid. Dat zijn de peilers en die moet je iedere keer toepassen op nieuwe ontwikkelingen. Dan word je ook echt herkend door de kiezers als: typisch Partij van de Arbeid, die komt op voor de mensen die het nodig hebben."
Een ander probleem is dat de PvdA een bleek profiel heeft gekregen. Acht jaar regeren met de VVD, onder PvdA-premier Wim Kok, heeft de partij volgens Koole geen goed gedaan. "Ik heb weleens gezegd: eens, maar nooit weer. De eerste periode vond ik prima, want het is ook weleens goed dat de christendemocraten eens niet in het regeerpaleis zaten. Maar het duurde wat lang en aan het einde van de rit kwam het paarse kabinet een beetje visieloos over. En dat is nooit goed voor een partij."
Glijbaan
Eigenlijk zit de PvdA, net als het CDA, al heel lang op een glijbaan naar beneden. Onder Joop den Uyl haalde de partij 53 zetels. Maar dat was in 1977. Koole: "Mijn analyse is dat dit te maken heeft met een ontwikkeling van twee klassieke volkspartijen (PvdA en CDA), die eigenlijk de dragers zijn geweest in de naoorlogse periode van de opbouw van de verzorgingsstaat. En toen de noodzaak van de hervorming van die verzorgingsstaat op de agenda kwam te staan, was dat juist voor die partijen heel moeilijk uit te leggen aan de achterban. En dan zijn er partijen die zeggen: we moeten de verzorgingsstaat houden zoals die is. Dat is denk ik niet realistisch, maar dat is wel een makkelijkere boodschap op dit moment."
De AOW-leeftijd is volgens Koole een goed voorbeeld van die ontwikkeling. Vadertje Drees was ooit de architect van deze oudedagsvoorziening en nu stemt zijn partij in met de verhoging van de AOW-leeftijd. "Mensen blijven veel langer leven dan in de tijd van Drees. Dan moet je op een gegeven moment ingrijpen om de regeling betaalbaar te houden, maar de Partij van de Arbeid moet daar wel altijd bij zeggen dat die uit moet gaan van elementen van eerlijk delen. Dus: de mensen die het het hardst nodig hebben, moeten zo goed mogelijk door die veranderingen heen komen."
Job Cohen
De grote vraag is nu of de Partij van de Arbeid er nog bovenop komt onder leiding van de veelbekritiseerde leider Job Cohen. Oud-voorzitter en Eerste Kamerlid Koole geeft de moed niet op. "Het gaat in ieder geval beter Daar ben ik van overtuigd. En dat heeft alles te maken met het op orde brengen van dat verhaal. Daar wordt hard aan gewerkt, ook door Job Cohen. En ik denk: als hij dat verhaal maar goed volhoudt, dan zal de kiezer dat ook waarderen."
»
»