'Marietje Kessels vermoord door pastoor'

Aangepast op
Binnenland

Door binnenlandredacteur Liedeke Morssinkhof

De pastoor van de Tilburgse Noordhoekkerk verkrachtte en vermoordde in 1900 de toen 11-jarige Marietje Kessels. Dat stelt haar nicht, de 71-jarige Godelieve Kessels, in een boek dat deze week verschijnt. Afgevaardigden van het Vaticaan bevestigden enkele jaren later de vermoedens van de familie, maar er mocht niets met die kennis gedaan worden.

In 'De moord op Marietje Kessels. Waarom de ouders moesten zwijgen' vertelt Godelieve Kessels het verhaal van haar vader Matthieu, Marietje Kessels' oudste broer. Het is voor het eerst dat een lid van de familie spreekt over deze zaak.

Vaticaans bezoek

In Tilburg is ze nog altijd wereldberoemd. Fabrikantendochter Marietje Kessels, die nooit thuiskwam na het wegbrengen van een brief. Twee dagen na haar vermissing werd ze gevonden in de gewelven boven de Noordhoekkerk. Naakt, verkracht en vermoord. De dader is nooit opgepakt, maar een groot deel van Tilburg was er snel van overtuigd dat het pastoor Van Zinnicq Bergmann was.

Dat gelooft ook de familie, blijkt uit het boek van Godelieve Kessels. Haar vader, 4 jaar oud toen zijn zus overleed, sprak later veelvuldig met zijn ouders over de vraag wie Marietje vermoord kon hebben.

Dat de verdenking steeds meer op de pastoor viel, moet ook het hogere kerkelijke gezag ter ore zijn gekomen. Want enkele jaren na de moord stonden twee afgevaardigden van het Vaticaan op de stoep. Ze bevestigden de vermoedens van de familie: de pastoor was de dader. Maar ze verzochten de familie met klem om te zwijgen. Want, zo zeiden ze, anders zou mét de pastoor de hele katholieke kerk terechtstaan. En dat kon toch niet de wil van de familie zijn?

Volgens Godelieve Kessels is de tijd nu pas rijp om dit familiegeheim te onthullen. Ze zegt daarover: "Dat zie ik in het licht van de recente discussie over seksueel misbruik van kinderen door rooms-katholieke geestelijken. Er komen steeds meer gevallen aan het licht en er wordt steeds meer bekend over de systematische ontkenning en toedekking door de kerk. Mijn vaders verhaal past huiveringwekkend goed in deze context van kerkelijk machtsmisbruik".

Historisch plausibel

Hoewel het harde bewijs nog steeds ontbreekt, vindt kerkhistoricus Peter Nissen het verhaal van de familie Kessels "historisch plausibel". Het vult precies de hiaten aan die er ook 111 jaar later nog zijn. Bovendien laat het volgens hem zien hoe de kerk al eeuwenlang omgaat met zaken van seksueel misbruik.

In een essay bij het boek legt hij uit dat de Katholieke kerk al sinds de 17de eeuw dezelfde regels hanteert bij seksueel misbruik. Eén daarvan is dat ze dergelijke klachten zélf afhandelt, zonder betrokkenheid van Justitie. Misbruik en de manier van afhandeling zijn dus ouder dan de recente verhalenstroom.

Zo is het na 111 jaar nog altijd de vraag wie Marietje Kessels vermoord heeft. Het antwoord valt niet meer te verwachten. Dat kent alleen Marietje Kessels zelf. Of de pastoor.

Godelieve Kessels, 'De moord op Marietje Kessels. Waarom de ouders moesten zwijgen'. Uitgeverij Nieuwland, ISBN 9789086450374