»
De strijd in Tripoli
FREURN Nu de Libische hoofdstad grotendeels door de opstandelingen is ingenomen, zijn de gevechten nog niet voorbij. Op sommige plaatsen in het land wordt nog gestreden. Het is nog steeds onduidelijk waar kolonel Kadhafi zich ophoudt. Overzicht van de ontwikkelingen op dag 5.
23.00 uur: Einde liveblog
Het is rustiger geworden in Libië, tijd om dit liveblog te sluiten. Vanaf morgenochtend brengt de NOS op televisie, radio en internet weer al het nieuws uit - en over - Libië. Volg ons dan opnieuw op NOS.nl.
21.41 uur: Bombardementen op Sirte
De NAVO heeft een bombardement uitgevoerd op Sirte, de geboorteplaats van Kadhafi, meldt de pro-Kadhafi-zender al-Orouba. Er gaan geruchten dat Kadhafi zich daar mogelijk ophoudt. Eerder meldde Mustapha Abdel Jalil dat de troepen van de rebellen de stad naderen vanuit het oosten en het westen. Sirte is één van de weinige steden die nog in handen is van Kadhafi-getrouwen.
19.45 uur: Opstandelingen bestormen Abu Salim
Reuters meldt dat de opstandelingen de wijk Abu Salim aan het bestormen zijn na een bombardement van de NAVO op een gebouw in de wijk. Volgens Reuters worden er huiszoekingen gedaan naar scherpschutters en worden er tientallen mensen opgepakt.
19.40 uur: Wie is wie in de Overgangsraad?
Uitgebreid artikel van de belangrijkste figuren in de Libische Overgangsraad.
19.36 uur: Felle gevechten in Abu Salim
Een ploeg van Euronews volgt een groep opstandelingen uit Misrata. De groep was bij het gevallen hoofdkwartier van Kadhafi in Bab al-Aziziya en is nu betrokken bij de gevechten in de wijk Abu Salim, vlak in de buurt. In twee gebouwen zou Kadhafi zich ophouden, voglens geruchten, dat wel. De groep uit Misrata was betrokken bij de zware gevechten die in Abu Salim plaatsvinden.
18.49 uur: Grote voorraden voedsel en medicijnen gevonden
De opstandelingen zeggen dat zij grote hoeveelheden voedsel en medicijnen hebben gevonden. Het zou gaan om genoeg eten om vier miljoen mensen te voeden (de opstandelingen zeiden er niet bij voor hoe lang) en om een hoeveelheid medicijnen die genoeg is voor heel Libië gedurende één jaar. "Er zullen geen problemen meer zijn met medicijnen, voedsel en brandstof", zei Mustafa Abdel Jalil van de Nationale Overgangsraad op een persconferentie in de oostelijke stad Benghazi. Jalil zei verder dat de helft van zijn Overgangsraad onderweg is naar Tripoli en dat de opstandelingen Sirte naderen vanuit het oosten en het westen. Sirte is nog een van de weinige steden in handen van Kadhafi-getrouwen. Mogelijk houdt Kadhafi zich daar op.
17.50 uur: Gratis lunch voor Hans Jaap Melissen
Ondanks dat de kogels en granaten hem om de oren vliegen, kan verslaggever Hans Jaap Melissen de situatie nog redelijk luchtig opnemen. Twee van zijn laatste tweets:
"Was voor lunch in Corinthia hotel, toen sluipschutter(s?) van overkant hotel beschoot, Half uur vastgezeten, wel gratis lunch..."
"Om Toon Hermans te citeren: ach zo'n granaat, een beetje keeper heeft 'm...."
Een Griekse tv-ploeg filmde waarschijnlijk hetzelfde incident.
17.40 uur: Kadhafi spreekt weer
Op het pro-Kadhafi-tv-station al-Oroubah is weer een speech van Kadhafi te horen. Hij roept de Libiërs op om de opstandelingen in Tripoli te vernietigen. Twee dagen zond het station ook al een rede uit van Kadhafi. Het is niet duidelijk of de opname recent is gemaakt. Kadhafi zegt ook dat er buitenlandse strijders in Libië actief zijn.
"Iedereen moet de straat op. Het is het martelaarschap of de overwinning. Ga voorwaarts het land in. De vijand zal worden verslagen."
17.30 uur: Zware gevechten bij Kadhafi's hoofdkwartier
AP meldt dat er zware gevechten zijn uitgebroken bij twee gebouwen in de buurt van het gevallen hoofdkwartier van Kadhafi. De gebouwen zouden door zo'n duizend opstandelingen onder vuur worden genomen. In de gebouwen zouden zich strijders van Kadhafi ophouden. Ook zou één van de zoons van de Libische leider er zich bevinden. AP kon dat niet bevestigen. Andere bronnen zeggen dat Kadhafi zelf in één van de gebouwen is.
17.25 uur: Beelden van de gedode Kadhafi-strijders
Niet alleen de strijders van Kadhafi gaan zich te buiten aan gruwelijkheden, ook de opstandelingen maken zich schuldig aan mensenrechtenschendingen. Op een militairen basis in het centrum van Tripoli zijn dertig lijken gevonden van mannen die vermoedelijk voor Kadhafi vochten. Ten minste twee van hen zijn gefusilleerd, zo blijkt uit het feit dat hun handen op hun rug gebonden waren. De beelden kunnen als schokkend worden ervaren.
17.14 uur: Vrijgekomen gevangene spreekt
Tegenover Sky News spreekt Muhammed over de slechte omstandigheden in de Libische gevangenissen. Hij kwam woensdag vrij.
16.50 uur: 'Kadhafi leidt elke dag de strijd'
Woordvoerder Moussa Ibrahim van Kadhafi heeft telefonisch tegen AP gezegd dat de Libische leider "inderdaad elke dag de strijd leidt voor onze vrijheid en onafhankelijkheid". Ibrahim wilde niet zeggen waar Kadhafi zich bevindt. Hij zei wel dat Kadhafi zich voortdurend verplaatst.
16.37 uur: Beelden van de bunker
De opstandelingen veroverden eerder deze week het hoofdkwartier van Kadhafi. Ze drongen ook zijn bunkers binnen onder het complex.
Verslaggever Thomas Erdbrink was in een ondergrondse bunker.
16.21 uur: Olie van levensbelang voor toekomst Libië
Als je het over de Libische economie hebt, heb je het al snel over olie. Libië beschikt over de grootste oliereserves (42 miljard vaten) in Afrika en de export van het land bestaat dan ook voor 95 procent uit olie en gas. Uitgebreid artikel over olie in Libië.
15.32 uur: 'Welvaart evenredig verdelen'
Het hoofd van de opstandelingenraad, Abdel Jalil, heeft gezegd dat de rijkdommen van Libië evenredig worden verdeeld over de bevolking. Verder is hij bereid om te onderhandelen met groepen die zich in wijken bevinden die nog in handen zijn van Kadhafi. Hij roept die groepen op om zich "aan te sluiten bij de revolutie".
Tot nu toe ging alle rijkdom naar de Kadhafi's en hun getrouwen. De Kadhafi's leefden in luxe, zou blijken uit beelden die op internet zijn gezet vani Kadhafi's huis en dat van zijn dochter.
15.04 uur: 'Kadhafi omsingeld'
Een groep rebellen die een apartementengebouw in de buurt van Kadhafi's hoofdkwartier heeft omsingeld, zegt dat de Libische leider zich daar bevindt. Binnen in het gebouw wordt gevochten. De groep strijders zei er niet bij waarom ze denken dat Kadhafi in het complex is.
14.36 uur: Kijkje in de bunker van Kadhafi
De opstandelingen hebben beelden vrijgegeven van de ondergrondse bunkers van Kadhafi. In de bunker hopen ze aanwijzingen te vinden over de verblijfplaats van Kadhafi. De opstandelingen worden door westerse inlichtingendiensten geholpen met speciale opsporingstechnieken, zei de Britse minister Fox van Defensie.
14.20 uur: 'Executies in Tripoli'
Een verslaggever van Reuters heeft op een militair terrein in Tripoli meer dan dertig gedode Kadhafi-strijders gezien. Zeker twee van de mannen hadden handboeien om, wat volgens de verslaggever duidt op een executie. Op het terrein lagen dertig lichamen bezaaid met kogels en in een nabijgelegen ziekenhuis lagen nog een aantal lijken.
Ook al-Jazeera meldt executies en sprak met de enige overlevende.
13.39 uur: Waarschuwing Mahmoud Jibril
Mensen die niet betaald worden en slecht functionerende voorzieningen zijn volgens Mahmoud Jibril, voorzitter van de Nationale Overgangsraad, de grootste bedreiging voor stabiliteit in Libië. Jibril zei dit in Italië, waar hij met premier Berlusconi sprak. De Nationale Overgangsraad functioneert als de voorlopige regering.
13.28 uur: Italië geeft tegoeden vrij
Italië begint volgens het persbureau Reuters met het vrijgeven van Libische tegoeden. Premier Berlusconi zei dat na een ontmoeting met voorzitter Jibril van de Nationale Overgangsraad die in Italië op bezoek is. Ook zal Rome gratis olie en aardgas leveren.
13.17 uur: Unesco waarschuwt
De Unesco heeft Libiërs oproepen niet de cultuurschatten van het land te plunderen. De VN-organisatie heeft contact gezocht met de autoriteiten in Libië en buurlanden om te voorkomen dat erfgoed het land verlaat. Ook zijn kunsthandelaren gewaarschuwd uit te kijken naar geroofde kunstschatten. Vijf plekken in Libië staan op de Werelderfgoedlijst van Unesco, onder meer de Romeinse stad Leptis Magna en de Griekse stad Cyrene. De Unesco heeft Libië aangeboden te helpen met het inventariseren en herstellen van eventuele schade.
13.11 uur: 'Het was een zootje'
Een Kroatische huurling van Kadhafi omschrijft het leger van Kadhafi als "een zooitje". Volgens de 41-jarige veteraan was het een kwestie van tijd voordat de opstandelingen met hulp van de NAVO het verzet zouden breken. Het weekblad Time sprak met hem op de vlucht uit Tripoli.
"De discipline was slecht en ze waren te dom om iets te leren. Alles ging goed, totdat de bombardementen begonnen. Bij tegenstanders was het ook zo'n zooitje, misschien zelf wel erger." Dat de oppositie toch won, kwam volgens de huurling door de steun van de NAVO. "Anders had Kadhafi ze in de pan gehakt."
12.59 uur: Kadhafi bijna gevangen, zegt Frans blad
De opstandelingen zijn volgens weekblad Paris Match "dichtbij" een overmeestering van Kadhafi geweest. Het magazine schrijft op zijn website dat Libische commando's gisteren een huis in Tripoli binnenvielen, waar de kolonel zich schuil zou hebben gehouden. Paris Match zegt bewijs te hebben gevonden dat Kadhafi op dit adres minstens één nacht heeft doorgebracht, maar niet bekend is wanneer dat was. Het blad ziet hier een aanwijzing in dat Kadhafi nog in Tripoli is.
12.46 uur: Onoverzichtelijk en gevaarlijk
De situatie in Tripoli blijft zeer onoverzichtelijk en vooral zeer gevaarlijk. In verschillende delen van de stad worden schotenwisselingen gemeld met schutters die loyaal zijn aan Kadhafi, andere delen van de stad zijn rustig, zegt Hans Jaap Melissen.
12.41 uur: 'Leven' Tripoli komt op gang
Net als de afgelopen dagen wordt het in de middag in de hoofdstad weer wat drukker op straat. Dat zegt verslaggever Lex Runderkamp. Daarmee neemt ook de onrust toe. Daar staat tegenover dat de checkpoints weer bemand worden door opstandelingen. Dat komt de veiligheid ten goede.
12.24 uur: Beelden ondergronds complex Tripoli
Het Arabische tv-station al-Jazeera heeft beelden gemaakt van een bunker en tunnels onder het gebombardeerde hoofdkwartier van Kadhafi. Een cameraploeg volgt opstandelingen die zich schietend een weg banen naar een ingang van het ondergrondse complex. Er zijn geen mensen. De opstandelingen vinden slaapplaatsen, gasmaskers en voedsel.
12.19 uur: Italiaanse journalisten vrij
De vier Italiaanse journalisten die gisteren in Libië werden ontvoerd, zijn vrij. Dat staat op de website van de krant Corriere della Sera, werkgever van twee van de journalisten. Ze werden door aanhangers van Kadhafi ontvoerd in de stad Zawiya, toen ze op weg waren naar Tripoli. Hun chauffeur werd doodgeschoten. De vier zijn volgens de Corriere della Sera bevrijd door twee jonge mannen. Hoe dat precies in z'n werk is gegaan, is nog niet duidelijk.
11.57 uur: Jan Eikelboom opgelucht
Verslaggever Jan Eikelboom van Nieuwsuur, die eerder meldde dat hij een angstige nacht beleefde in een school in Tripoli, twittert dat hij en zijn collega's veilig in Zawiya zijn aangekomen.
11.51 uur: Lichamen nog op straat
In het hoofdkwartier van Kadhafi, dat dinsdag werd overgenomen door het verzet, liggen nog altijd lijken op straat. Dat is te zien op beelden die buitenlandse persbureaus in het complex schoten. Het gaat waarschijnlijk om Kadhafi-aanhangers, waar nog niemand de tijd voor heeft genomen om ze te bergen.
11.38 uur: 'Ontvoerde journalisten in Tripoli'
De Italiaanse journalisten die gisteren werden ontvoerd in Libië, worden waarschijnlijk vastgehouden in Tripoli. Daar gaat de Italiaanse consul van uit. Hij had gisteren kort telefonisch contact met de vier. Ze zeiden dat ze in goede gezondheid waren en gingen ervan uit dat het appartement waar ze opgesloten zaten in de buurt ligt van het Rixos-hotel, waar Kadhafi-getrouwen eerder Westerse journalisten vasthielden. De vier werden opgepakt door gewapende mannen in de westelijke stad Zawiya.
11.18 uur: Betrekkelijke rust door Ramadan
Verslaggever Lex Runderkamp zegt dat het erg rustig is in Tripoli. Hij verwacht dat daar over een uurtje wel eens verandering in kan komen. Dat heeft te maken met de Ramadan. "Na zonsondergang komen families bij elkaar en maken het laat en slapen uit." Dat is het patroon al sinds de opstandelingen in Tripoli zitten, 's ochtends is het betrekkelijk rustig, maar dat verandert in de loop van de dag. Verslaggever Hans Jaap Melissen merkte dat ook.
11.11 uur: Beelden van blije gevangenen
In de Abu Salim gevangenis in Tripoli hopen gedetineerden op een spoedige bevrijding.
10.57 uur: Angstige nacht verslaggever Nieuwsuur
Verslaggever Jan Eikelboom van Nieuwsuur beleefde een angstige nacht. Hij sliep met zijn ploeg in een school in Tripoli. "Er werd geschoten, tot onder het raam in het lokaal waar wij op matrassen lagen. Die hebben we toen naar de gang gesleept. Het schieten ging door tot het ochtendgloren."
10.34 uur: Hoofd Overgangsraad bij Berlusconi
Het hoofd van de Nationale Overgangsraad, Mahmoud Jibril, spreekt vanochtend in Italië met premier Berlusconi. Jibril reist langs Europese hoofdsteden, om te pleiten voor vrijgave van de bevroren tegoeden van Libië. Italië is de belangrijkste handelspartner van Libië. De onderlinge handel beliep vorig jaar 11 miljard euro. Gisteren sprak Jibril in Parijs met president Sarkozy. Vandaag over een week is er in Parijs een internationale top over de toekomst van Libië.
10.18 uur: Gevechten bij Sirte
In de omgeving van Sirte, het laatste echte bolwerk van Kadhafi, wordt gevochten. BBC's Paul Wood zag honderd kilometer buiten de stad rookpluimen en hoorde raketten neerkomen Opstandelingen zeggen dat ze in hun opmars naar Sirte worden tegengehouden door zo'n duizend aanhangers van Kadhafi.
Wood was in april ook getuige van gevechten in Libië en ziet nu een heel ander opstandelingenleger: "Het verschil is groot Ze zijn gedisciplineerder en veel beter georganiseerd dan toen."
10.00 uur: Fotomodel bang voor opstandelingen
De Nederlandse Talitha van Zonvolgens het AD
09.33 uur: 'NAVO helpt bij zoeken Kadhafi
De NAVO is de Libische opstandelingen behulpzaam bij het vinden van kolonel Kadhafi en zijn zoons. Het bondgenootschap verschaft de opstandelingen inlichtingen en helpt bij verkenningen, zegt volgens de BBC de Britse minister van Defensie Liam Fox Fox wil niet ingaan op berichten dat speciale eenheden van het Britse leger op de grond helpen bij het zoeken naar de Kadhafi's.
09.25 uur: Ziekenhuizen overvol
Artsen Zonder Grenzen laat op CNN weten dat de ziekenhuizen in Tripoli overvol zijn. "Niet alle ziekenhuizen zijn in staat de oorlogsgewonden te behandelen, waardoor andere ziekenhuizen aan de grenzen van hun capaciteit zitten", zegt Jonathan Whittal, hoofd van de hulporganisatie in Tripoli.
09.15 uur Overgangsraad verplaatst hoofdkwartier
Volgens de BBC is de Nationale Overgangsraad begonnen met het verplaatsen van zijn basis van Bengazi naar Tripoli.
08.49 uur: School Tripoli onder vuur
Verslaggever Jan Eikelboom van Nieuwsuur twittert dat hij zich schuil heeft moeten houden voor kogels.
08.40 uur: Beelden tanks Kadhafi
Op een militaire luchtmachtbasis bij Tripoli vonden de opstandelingen tientallen tanks met munitie en al. Het lijkt erop alsof de troepen die trouw zijn aan Kadhafi zijn overvallen door de snelle opmars van de opstandelingen. De tanks staan vrijwel onbeschadigd in een loods, die wel verwoest is
08.25 uur: Vijf vragen over 'oorlogsmist'
De aanhangers van Kadhafi en de opstandelingen spreken elkaar constant tegen. Er is veel propaganda en journalisten kunnen niet alles controleren. Wat is waar, en wat is niet waar? Vijf vragen over wat vaak genoemd wordt the Fog of War, oftwel: oorlogsmist.
08.04 uur: Schuilplaatsen Kadhafi
Midden-Oostenspecialist Bertus Hendriks denkt dat Kadhafi zich nog op twee plekken in het land kan schuilhouden. In zijn geboorteplaats Sirte, aan de kust, of in de zuidoostelijke stad Sabha, waar nog veel van zijn aanhangers zich niet hebben overgegeven. "Het kan zijn dat hij vanuit een van die plaatsen zal proberen een guerrilla op te zetten. Of dat lukt, zal afhangen van wanneer ontdekt wordt waar hij zit."
08.00 uur: Propaganda instrument oorlogsvoering
"Het eerste slachtoffer in een oorlog is de waarheid." Dat zegt militair historicus Wim Klinkert. Zowel Kadhafi en zijn aanhangers als de opstandelingen gebruiken propaganda als wapen in de strijd.
07.52 uur: 'Ambassade Venezuela geplunderd'
De Venezolaanse president Chávez zegt dat de ambassade van zijn land in Tripoli is geplunderd. Een menigte overspoelde na de val van Tripoli het gebouw en heeft er de inboedel kort en klein geslagen. Chávez zei niet of daarbij gewonden zijn gevallen. De Venezolaanse president was een uitgesproken voorstander van Kadhafi en blijft hem steunen. "De tragedie van Libië begint nu pas", zegt Chávez. "Ze hebben het land vernietigd, niet Kadhafi."
07.36 uur: Neef Kadhafi roept op tot eenheid
Een neef van kolonel Kadhafi roept de Libische bevolking op om het nieuwe leiderschap te volgen in het respecteren van de wet en het vermijden van bloedvergieten. Ahmed Kadhaf al-Dam, die al eerder was overgelopen, zei dat in Caïro tegen de tv-zender al-Arabiya.07.25 uur: Veiligheidschef overgelopen
De tweede man van de Libische veiligheidsdiensten is overgelopen naar de opstandelingen. Generaal Khalifah Mohammed Ali zei op tv-zender al-Arabiya dat hij zijn ambt heeft opgegeven. "Ik stel me in dienst van de natie en roep alle generaals en militairen op zich aan te sluiten bij de 17 februari-revolutie."
06.55 uur: Overgangsraad wil geld
De Nationale Overgangsraad van Libië heeft snel geld nodig, om het land draaiende te houden. Er zijn miljarden euro's nodig voor humanitaire en medische hulp en om de salarissen van overheidsfunctionarissen te kunnen betalen. De raad wil dat de VN-Veiligheidsraad bevroren tegoeden van kolonel Kadhafi vrijgeeft. "Om een goede start te kunnen maken met de economie, hebben we in de komende tijd geld nodig", zegt de Libische ambassadeur bij de VN. "We vragen daarom 5 miljard dollar. Het is het geld van het Libische volk voor het Libische volk."
06.37 uur: Opstandelingen maken tanks buit
In en om Tripoli is het op enkele plaatsen onrustig. Volgens buitenlandredacteur Kees Elenbaas wordt er onder meer gevochten in de bossen rond de hoofdstad en bij het vliegveld. Bij het militaire deel van de luchthaven troffen de opstandelingen tientallen tanks met munitie en al aan.
06.12 uur: Zuid-Afrika traineert vrijgeven tegoeden
De VN kan voorlopig niet 1,5 miljard dollar aan bevroren Libische tegoeden vrijgeven voor humanitaire hulp. Zuid-Afrika wil dat de VN het geld nog niet vrijgeeft, omdat dat een impliciete erkenning van de nieuwe machthebbers in het land zou betekenen.
Het land heeft daarom een veto uitgesproken op het plan in de VN-commissie die de sancties tegen het land reguleert. Zuid-Afrika wil eerst overleg van de Afrikaanse Unie in Addis Abeba afwachten, later vandaag.
De VS heeft de Veiligheidsraad gevraagd zich uit te spreken over de kwestie. Er staat een stemming gepland om 21.00 uur Nederlandse tijd. "Het is jammer dat Zuid-Afrika het hierop aan laat komen, maar wij denken dat we voldoende steun hebben om het plan aangenomen te laten krijgen", aldus een Amerikaanse diplomaat.
Het geld zal gebruikt worden om internationale hulpverleners te steunen en goederen te kopen. Ook zal eenderde in een fonds worden gestort dat is opgezet om de opstandelingen te helpen.
06.01 uur: Terugblik
De afgelopen nacht was het relatief rustig in Libië. In de hoofdstad Tripoli zijn nog enkele verzetshaarden van Kadhafi-getrouwen. Zo is zijn hoofdkwartier nog steeds niet helemaal ontruimd. Ook in de zuidoostelijke stad Sabha en de kustplaats Sirte, de geboortestad van Kadhafi, wordt nog gevochten.
Van Kadhafi zelf hebben we vannacht niks gehoord. De Nationale Overgangsraad heeft ruim een miljoen euro op zijn hoofd gezet en belooft amnestie aan medestanders die hem doden of overleveren.
En de NAVO heeft wel degelijk op de grond in Libië geholpen met de strijd tegen Kadhafi. Een anonieme functionaris heeft tegen CNN gezegd dat speciale eenheden uit onder andere Groot-Brittannië en Frankrijk geholpen met het trainen van opstandelingen, advies en inlichtingen.
Deel deze pagina
»
»
»
»
»