»
De Turkse premier Erdogan op verkiezingscampagne
EPA De Turkse premier Erdogan lijkt af te stevenen op een ruime meerderheid bij de parlementsverkiezingen van zondag.
Volgens opiniepeilingen wordt de regerende islamitische AKP van Erdogan voor de derde keer de grootste. De vraag is alleen hoe groot deze meerderheid zal zijn en hoeveel stoelen de oppositie zal bezetten in het parlement. Mocht de AKP een tweederde meerderheid krijgen, dan kan de partij de grondwet aanpassen zonder inbreng van de oppositie.
Het nieuws in Turkije wordt de laatste weken gedomineerd door een aantal verkiezingsthema's. De ambitieuze bouwplannen van premier Erdogan, de seksschandalen binnen de nationalistische MHP en de spanningen in het zuidoosten van Turkije.
Spanningen
Onder de huidige regering is de Turkse politiek sterk gepolariseerd. Er waren de afgelopen jaren hoogoplopende spanningen.
De AKP werd in 2008 nèt niet verboden door het Constitutionele Hof, dat de seculiere grondwet bewaakt. Er werden monsterprocessen aangespannen tegen een netwerk van vermeende nationalisten die plannen zouden hebben gehad om een staatsgreep te plegen. In een referendum stemde de meerderheid van de bevolking in met een reeks verregaande aanpassingen van de grondwet uit 1982, die de macht van het seculiere justitiële apparaat en het leger moeten inperken.
Persvrijheid
Tegelijkertijd uitten het Europees Parlement en mensenrechtenorganisaties hun zorgen over de vrijheid van meningsuiting in het land. Zo zijn in de aanloop naar de verkiezingen veel prominente journalisten gearresteerd.
De Dogan Media groep, de grootste persgroep van het land, kreeg in 2009 een kolossale belastingaanslag van 2 miljard euro. Vlak daarvoor had een van de kranten van de persgroep bericht over vermeende corruptie binnen de regeringspartij AKP. Volgens de oppositie was die belastingaanslag een regelrechte aanval op de persvrijheid in Turkije.
Europese toetreding
De toetredingsonderhandelingen met de Europese Unie staan inmiddels op een lager pitje. Het enthousiasme voor toetreding is onder de Turkse bevolking en ook binnen de EU, tot een dieptepunt gedaald. Ondanks een aantal grote hervormingen en verbeterde relaties met Griekenland is dit geen thema tijdens de verkiezingen.
Turkije kijkt de laatste jaren niet meer alleen naar het Westen, maar opent steeds meer grenzen naar het oosten, naar de Arabische wereld. En met succes: de Turkse economie vaart er wel bij. Waar de economie van een aantal Europese landen nog steeds flink te lijden heeft onder de economische crisis, heeft de Turkse economie zich rap hersteld. Vorig jaar had Turkije een van de snelst groeiende economieën ter wereld.
Oppositie
Economische voorspoed of niet, de oppositie lijkt in opkomst in Turkije. De grootste oppositiepartij, de CHP, vaart de laatste jaren een nieuwe koers met een nieuwe leider: Kemal Kilicdaroglu. De partij wil niet langer alleen boegbeeld zijn van het traditionele seculiere geweten van Turkije. Een sociaal-democratische agenda moet daar verandering in brengen. De vraag is of dat gaat lukken, want de traditionele achterban van de islamitische AKP zal niet snel van stem veranderen.
Een sleutelrol is weggelegd voor de op één na grootste oppositiepartij, de nationalistische religieuze MHP. De Turkse wet hanteert een kiesdrempel van tien procent. Als de MHP die niet haalt, worden alle stemmen van deze partij verdeeld onder de winnaars. Daardoor kan de AKP een tweederde meerderheid in het parlement behalen.
De MHP wordt momenteel geteisterd door seksschandalen. Al tien politici zijn afgetreden, omdat er seksvideo's van ze verschenen op internet. Opvallend genoeg zijn de gevolgen niet terug te zien in de peilingen, want de partij is daarin zelfs 1 of 2 procent gestegen, ver boven de kiesdrempel.
Koerden
Een partij die het ook moeilijk heeft in de aanloop naar de verkiezingen, is de Koerdische BDP. De partij geniet brede steun in het zuidoosten van Turkije, waar veel Koerden wonen.
Het is de laatste maanden weer erg onrustig in de regio. In april braken rellen en massademonstraties uit, nadat een rechter had besloten om twaalf partijleden deelname aan de verkiezingen te ontzeggen. Ze zouden banden hebben met de militante Koerdische afscheidingsbeweging PKK. De woede onder de bevolking was groot, met dit verbod zouden kiezers gedwongen worden om op de regeringspartij te stemmen. Later herzag een hogere rechter dat besluit. Acht van de twaalf parlementsleden mogen toch deelnemen aan de verkiezingen.
Of hun kansen daarmee groter worden, is nog maar de vraag. Niet alleen de kiesdrempel van 10 procent is een belemmering. Ze mogen ook geen campagne voeren in het Koerdisch.
Deel deze pagina
»
»
»
»
»
»
»
»