Recordverlies aan ozon boven Noordpool

IJsbeer op zoek naar eten in de Canadese Hudson Baai» IJsbeer op zoek naar eten in de Canadese Hudson Baai Foto: AFP

Nooit eerder ging er zoveel ozon verloren uit de ozonlaag boven de Noordpool als deze winter. Dat zegt de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) op een meteorologisch congres in Genève.

Tussen het begin van de winter tot eind maart verdween veertig procent van de ozonlaag. Tot nu toe was het grootste gemeten verlies dertig procent.

De ozonlaag beschermt het leven op aarde tegen ultraviolette straling. Ozonafbrekende stoffen, zoals cfk's die vroeger veel in spuitbussen en koelkasten voorkwamen en nog jaren in de atmosfeer blijven rondzweven, breken de laag af en hebben een zogeheten ozongat boven de Noordpool veroorzaakt.

IJswolken

De grootte van dat gat varieert met de seizoenen. In de zomer herstelt het zich meestal weer. Maar vooral in heel koude winters, zoals dit jaar, wordt het gat groter.

De temperatuur in de stratosfeer, op zo'n twintig kilometer hoogte, bereikte deze winter waarden die lager waren dan -78 graden en de kou hield lang aan. Daardoor konden zich polaire ijswolken ontwikkelen. In die ijswolken worden chloorverbindingen gevormd die de ozon boven de Noordpool als het ware opslurpen.

Zuidpool

Wetenschappers van het WMO verwachten dat de ozonlaag boven de Noordpool zich de komende jaren zal herstellen. De ozonafbrekende cfk's worden niet meer gebruikt en extreem koude winters komen niet vaak voor.

De verwachting is dat dikte van de laag ergens tussen 2030 en 2040 is hersteld tot de dikte die vóór 1980 was gemeten. Op de Zuidpool, waar het gewoonlijk een stuk kouder is, duurt dat proces nog zo'n twintig jaar langer.

Deel deze pagina

Audio

  • Recordverlies ozon afgelopen winter De ozonlaag boven de Noordpool heeft het zwaar te verduren gehad de afgelopen winter. In totaal ging er 40 procent van de laag... verloren. Dat is een recordverlies volgens de Wereld Meteorlogische Organisatie. Peter van Velthoven, onderzoeker bij het KNMI, verklaart het verlies.

Video en Audio

Meer video en audio