Japan na de tsunami, dag 13

De met radioactieve straling verontreinigde melk van een Japanse boer stroomt weg»
De met radioactieve straling verontreinigde melk van een Japanse boer stroomt weg AFP

In een controlekamer van de Fukushima I-centrale is weer stroom. Daardoor wordt het eenvoudiger om aan de door storingen geplaagde centrale te werken. Het officiële dodental van de ramp stijgt ieder uur. Volg de gebeurtenissen op de voet. Een kaart van Japan staat onderaan deze pagina.

23.59 uur: Einde

We sluiten het live-verslag op deze plek voor vandaag af. De ochtend breekt nu aan in het land van de rijzende zon. Blijf de ontwikkelingen live volgen op het liveblog van 24 maart.

18.05 uur: Geen radioactiviteit op Japanse producten

Op producten die de afgelopen dagen uit Japan per vliegtuig in Nederland zijn geïmporteerd, is geen radioactiviteit gevonden. Dat meldt de Voedsel- en Warenautoriteit (VWA). De VWA controleert sinds vorige week de producten uit Japan op straling. De VWA ziet vooralsnog geen reden om de regering te adviseren om de import uit Japan stil te leggen.

16.54 uur: Statusoverzicht kerncentrale Fukushima

  • Reactor 1: zorgen om de stijgende temperatuur. Niet alle apparatuur doet het. Daarom zijn sommige metingen niet mogelijk en duurt de onduidelijkheid over de situatie voort. Koeling met zeewater.

  • Reactor 2: lijkt redelijk onder controle.

  • Reactor 3: nog steeds zwarte rook. Men gaat door met het sproeien van water.

  • Reactor 4 t/m 6: Hier lagen geen splijtstaven in de kern. Opslagbad in reactor 4 is nog spannend omdat men niet weet hoe hoog de temperatuur hierin is. Koelen met zeewater gaat door. Reactor 5 en 6 onder controle.

Er blijven bij de NOS vragen binnenkomen over wat er gebeurt met het zeewater dat wordt gebruikt om de reactoren mee te koelen. Volgens de Nuclear Research and consultancy Group in Petten verdampt dat. Het zout blijft achter en daarmee ook de reactieve stoffen.

Diederik Samsom twitterde vanmiddag:

"Op 40 km van centrale is grondbesmetting van 163.000 Bq/kg Cesium gevonden. Onwerkelijk hoog. Hopelijk zeer lokale besmetting. Info volgt."

De Japanse zender NHK meldt dit bericht ook. De waarde is 1600 keer hoger dan normaal, "extreem hoog" volgens de zender. Samson denkt desgevraagd dat de meest waarschijnlijke verklaring hiervoor een zeer lokale regenbui is.

In Petten zeggen de deskundigen verder nog:

"We weten nog steeds niet hoeveel radioactiviteit er in Japan vrijgekomen is. Dat komt omdat de conditie van de reactoren voor een deel nog onbekend is, niet bekend is hoe kapot de splijtstof is. Weet je dat wel, dan is een veel betere schatting te maken van de hoeveelheid radioactiviteit die de lucht in is gegaan."

En wat betreft die plotselinge hoge waarde cesium, zegt Petten:

"Van groot belang is te weten of dit een individuele plek is, of dat die waardes op meer plekken gemeten gaan worden. Maar zolang je op afstand blijft (meer dan een meter) is het gevaar ook van zo'n waarde niet zo groot. Je moet er alleen niks van binnen krijgen, want dan blijft de stof in je lichaam straling afgeven."

Overigens lijkt ook de hoeveelheid jodium in het drinkwater van Tokio inmiddels flink gedaald.

16.45 uur: Toyota stelt lancering Prius-modellen uit

Autofabrikant Toyota stelt de lancering van het nieuwe model Prius uit. Het bedrijf heeft productieproblemen als gevolg van de aardbeving. Vele Japanse bedrijven hebben hun productie na de aardbeving al dan niet tijdelijk stilgelegd.

14.59 uur: Duurste natuurramp

Volgens de Japanse regering is de schade die ontstaan is door de aardbeving en tsunami enorm en is het "de duurste natuurramp ooit", dat meldt het persbureau AP.

14.22 uur: 'Neutronen gemeten bij centrale'

Diederik Samsom, atoomfysicus en PvdA-Kamerlid, plaatst opnieuw een tweet:

"Neutronen gemeten bij de centrale. Dat betekent dat er ná uitzetten van de centrales toch nog diverse nucleaire kettingreacties zijn geweest"

14.18 uur: Landen sluiten ambassades

25 landen, waaronder Duitsland, Finland en Kroatië, hebben vanwege de angst voor radioactieve straling besloten de ambassade in Tokio te sluiten. Een deel van de ambassades is verplaatst naar een locatie buiten. Zwitserland werkt nu vanuit Osaka, op 250 kilometer van de hoofdstad. De Nederlandse ambassade in Tokio is nog gewoon open.

13.53 uur: Dodental blijft oplopen

Het officiële dodental staat volgens de Japanse politie nu op 9452. Nog steeds worden ruim 15.000 mensen vermist.

13.42 uur: Importstop

De VS is niet het enige land dat stopt met de import van Japanse producten. Ook Hong Kong neemt geen voedsel- en zuivelproducten meer af uit vijf Japanse prefecturen. Zuid-Korea denkt serieus na over een importstop van de levensmiddelen uit het gebied rond de Fukashima I-centrale.

Taiwan heeft vissers geadviseerd om niet in Japanse wateren te vissen en checkt alle boten die terugkeren uit Japan. China, Maleisië, de Filippijnen en Singapore zijn nog niet gestopt met het invoeren van Japanse goederen, wel controleren ze de producten op radioactieve straling.

De Japanse export bestaat voor 0,6 procent uit voedingsmiddelen.

13.33 uur: 'Onwerkelijk hoog'

Atoomfysicus en Tweede-Kamerlid Diederik Samsom (PvdA) meldt op Twitter:

"Op 40 km van centrale is grondbesmetting van 163.000 Bq/kg Cesium gevonden. Onwerkelijk hoog. Hopelijk zeer lokale besmetting. Info volgt."

12.52 uur: Op het dak van het RIVM

Vanaf vandaag trekken radioactieve deeltjes afkomstig uit Japan over ons land. Maar het is zo weinig dat ze bij het RIVM in Bilthoven heel erg hun best moeten doen om maar iets te meten. Hoe ze dat doen wilde verslaggever Marc Hamer weten en daarvoor ging hij bij het RIVM het dak op:

12.21 uur: De stille straten van Minamisoma

De Japanse stad Minamisoma, dat op zo'n 20 kilometer van de Fukushima I-kerncentrale ligt, is bijna uitgestorven. Dat merkte BBC-verslaggever Rupert Wingfield-Hayes.

12.17 uur: Honkbal op rampenzender

NOS-verslaggever Roel Pauw is in Japan. Hij twittert:

'Rampenzender' in #Japan brengt inmiddels ook weer ander nieuws, vandaag veel honkbal. Overkill aan info maakte Japanners eerder nerveus.

12.07 uur: 'Meest logische verklaring'

Uit kernreactor 3 van de Fukushima I-kerncentrale kwam vanochtend zwarte rook. Alle werknemers zijn daar geëvacueerd. Frodo Klaassen van NRG in Petten geeft een verklaring voor de rook:

"Nu ook in reactor 3 de elektriciteit is hersteld worden alle systemen getest. Daarbij weet je van tevoren niet wat nog wel en wat niet meer werkt. Met andere woorden: het is heel goed mogelijk dat bij het testen van sommige apparatuur er sommige delen zijn gaan branden, waardoor de rook is veroorzaakt. Onduidelijk is nog of en hoeveel radioactiviteit daar dan bij vrijkomt. Dit is de meest logische verklaring. Er wordt al heel lang zeewater in de reactor gesproeid. Daardoor is de situatie nog steeds ernstig te noemen, maar het lijkt er niet op dat er nog grote veranderingen in de situatie zullen optreden."

11.20 uur: 'Geen bijzonderheden in ladingen'

Tot en met dinsdag zijn er geen bijzonderheden gevonden in ladingen vanuit Japan. Dat schrijft de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA) in een persbericht. De ladingen bestaan onder meer uit levensmiddelen zoals verse bladgroenten, fruit en melk en worden door de nVWA steekproefsgewijs extra gecontroleerd op radioactieve straling.

11.04 uur: Ontwikkeling radioactieve wolk

Het Franse instituut voor nucleaire veiligheid IRSN geeft op een kaart weer hoe de wolk met radioactieve straling zich heeft ontwikkeld sinds de aardbeving en tsunami in Japan. De kaart kijkt vooruit tot en met 26 maart.

10.37 uur: 'Kraanwater is niet lekker'

Het water in flessen is in supermarkten maar moeilijk te krijgen. Dat zegt de Nederlander Martijn Kluit, die woont en werkt in Tokio:

"Meteen na de aardbeving is daar een run op geweest. De meeste supermarkten hebben de maatregel ingevoerd dat ze per persoon één fles verstrekken."

Kluit denkt dat er geen paniek uitbreekt in de hoofdstad, nu bekend geworden is dat de gemeten straling in het kraanwater voor met name kinderen gevaarlijk is:

"Kraanwater in Tokio is normaal gesproken veilig om te drinken, alleen het is gewoon niet lekker. Veel mensen drinken al water uit flessen."

10.22 uur: 'Sowieso al bronwater'

De Nederlander Marc Wesseling woont en werkt in Tokio, waar jonge kinderen wordt afgeraden om kraanwater te drinken. Volgens hem is er geen paniek in de hoofdstad:

"Zeker niet na wat we al hebben meegemaakt. Ik heb net koffie gezet met bronwater. Als het bronwater voorhanden is, dan drink ik liever geen kraanwater. In Tokio drinkt men sowieso liever bronwater, omdat het kraanwater hier vrij chemisch is."

10.03 uur: Waarom geen kraanwater

Er zitten in Tokio nu zoveel radioactieve deeltjes in de water dat het gevaarlijk is voor kleine kinderen. Folkert Draaisma, stralingsdeskundige van NRG in Petten schat het gevaar in:

09.58 uur: Spinazie gevoelig voor radioactiviteit

Het wordt afgeraden om groente afkomstig uit Noordoost-Japan te eten. Vooral spinazie is gevoelig voor radioactiviteit. In Trouw legt Ronald Smetsers, hoofd van het Laboratorium voor Stralingsonderzoek van het RIVM, uit hoe dat komt:

"Spinazie heeft grote bladeren met een ruw oppervlak. Die ruwheid maakt dat radioactief jodium goed blijft plakken. Je krijgt het nauwelijks van het blad af gewassen."

Andere groenten, zoals andijvie en sla, vangen veel minder radioactieve deeltjes op. Volgens Smetsers kan er, zodra de uitstoot van de reactoren onder controle is, weer snel begonnen worden met het verbouwen van de groenten, maar of dat gebeurt, vraagt hij zich af:

"Misschien laten ze de akkers rond Fukushima nog jaren leeg. Dat zou dan vooral vanwege de beeldvorming zijn, niet vanwege de veiligheid."

09.19 uur: Nepal helpt Japan

Japan krijgt hulp van een van de armste landen van Azië. Nepal biedt Japan voedselhulp aan, dat liet het ministerie van Buitenlandse Zaken weten. "We hebben van de Japanse ambassade hier gehoord over voedseltekorten", zei een woordvoerder. Ook stuurt Nepal dekens richting Japan.

09.01 uur: Dodental loopt op

Het officiële dodental staat nu op 9308, dat meldt de Japanse politie. Zeker 15.000 mensen worden nog vermist.

08.52 uur: Zwarte rook

Een woordvoerder van TEPCO meldt dat er uit reactor 3 van de Fukushima I-kerncentrale zwarte rook komt. Medewerkers zijn tijdelijk geëvacueerd. De oorzaak van de rook is nog onduidelijk.

08.15 uur: Besmet kraanwater

Jonge kinderen in Tokio kunnen beter geen kraanwater drinken. Het water bevat zoveel radioactieve deeltjes dat het niet meer veilig is. De waarschuwing geldt voor 22 van de 23 wijken.

08.03 uur: Schade

De Japanse overheid raamt op dit moment de schade van de aardbeving en de tsunami op 140 tot 220 miljard euro. Deze schatting betreft enkel de materiële schade aan wegen, bruggen, havens, huizen en fabrieken en leidingen, niet de economische schade door het uitvallen en zelfs wegvallen van economische activiteiten en industriële productie, en de stroomuitval door de problemen met de kerncentrales en andere energiecentrales. De schade is nu al minstens twee keer zo groot als van de aardbeving van Kobe in 1995 en vier keer hoger dan de schade die de orkaan Katrina aanrichtte in 2005.

07.40 uur: Energie uit Rusland

Rusland heeft Japan beloofd grote hoeveelheden energie te zullen leveren, vanwege het grote tekort daaraan in Japan.

07.15 uur: Meer watermonsters

Het Japanse ministerie van Wetenschap onderzoekt het zeewater in de buurt van de Fukushima-centrale en heeft het gebied waaruit monsters worden genomen uitgebreid tot 30 kilometer uit de kust. Op acht plaatsen wordt een monster van het zeewater genomen. Dat wordt onderzocht en de uitkomsten ervan worden vergeleken met oude gegevens over het zeewater.

07.02 uur: Beurs

Op de beurs van Tokio sloot de toonaangevende Nikkei-index 1,6 procent lager. Gisteren stegen de koersen nog fors en golfde de beurs mee op hoopgevende berichten over de aanpak van de problemen met de kerncentrales. De voorbije dagen stegen wereldwijd de aandelenbeurzen door koopjesjagers die aan 'stockpicking' deden, maar gisteren deden de beurzen een stapje terug en tekenden ze kleine verliezen op. De koers van de Japanse yen houdt stand na de interventie van centrale banken van de G7.

06.33 uur: Koelpomp in reactor 3 getest

Een koelpomp in reactor 3 wordt vandaag getest in de kerncentrale in Fukushima, in de recentste poging om de koelfuncties te herstellen in de kerncentrale.

06.30 uur: Straling in waterkoeler Tokio

Er is straling geconstateerd in een waterkoeler in Tokio. Baby's mogen het water niet drinken, meldt NHK.

06.10 uur: Technici lopen verwondingen op

Het werk bij de Fukushima-centrale in Japan verloopt nog steeds niet zonder problemen. Nog altijd moeten reactoren worden gekoeld met zeewater omdat het gewone koelsysteem niet werkt, maar dat gaat niet vlekkeloos. In reactor 1 is de temperatuur ondanks de koelpogingen opgelopen. Twee technici hebben er onbekende verwondingen opgelopen. Bij reactor 2 is het werk stilgelegd vanwege te veel straling.

04.04 uur: Nieuw dodental

Het officiële dodental is nu 9301. Het aantal vermisten is 13.786. Dat zegt de Japanse politie.

03.58 uur: Advies: eet elf groentesoorten niet

De autoriteiten hebben Japanners opgeroepen om elf groentesoorten uit het noordoosten van het land niet meer te eten. Onder meer broccoli en bladgroenten kunnen veel radio-actieve deeltjes bevatten, zo luidt de waarschuwing.

03.46 uur: VS stopt import melk en verse producten

De VS gaat de import van melk en verse producten uit de gebieden in de buurt van kerncentrale Fukushima stopzetten. Dat zegt de Amerikaanse Voedsel- en Geneesmiddelenorganisatie.

02.59 uur: Temperatuur te hoog in reactor

De temperatuur in reactor 1 van de kerncentrale in Fukushima is te hoog, maar er is geen direct gevaar, zegt het nationale nucleaire veiligheidsagentschap. De temperatuur was opgeklommen tot 400 graden Celsius, terwijl 302 graden de officiële grens is.

00.25 uur: Stevige aardbeving in noordoosten

Het noordoosten van Japan is weer getroffen door een serie krachtige naschokken van de aardbeving van bijna twee weken geleden. Er zijn geen berichten van schade of gewonden. De zwaarste beving, kort na zonsopgang in Japan, had een kracht van 6,0 op de schaal van Richter.

De bevingen waren ook voelbaar bij de Fukushima-kerncentrale, waar technici nog altijd hard aan het werk zijn. Gisteren hebben ze in alle zes de reactoren weer elektriciteitskabels aangesloten. In een deel van reactor 3 is nu weer stroom, in de andere reactoren nog niet. Pas als dat het geval is, kunnen in alle reactoren de koelsystemen weer in werking worden gezet.

Kaart van Japan:


Sendai weergeven op een grotere kaart

Deel deze pagina

Video en Audio

Meer video en audio