» De vicevoorzitter van Tepco, Norio Tsuzumi, maakt een buiging voor de mensen in een opvangcentrum. EPA In een controlekamer van de Fukushima I-centrale is er weer stroom. Daardoor wordt het eenvoudiger om aan de door storingen geplaagde centrale te werken. Het officiële dodenaantal van de ramp is inmiddels gestegen tot 9199. Volg de gebeurtenissen op de voet. Een kaart van Japan staat onderaan deze pagina.
23.59 uur: Einde
We sluiten het live-verslag op deze plek voor vandaag af. Blijf de ontwikkelingen live volgen op het liveblog van 23 maart.
22.38 uur: Foto's uit centrale
TEPCO heeft foto's vrijgegeven die zijn gemaakt op het terrein van de getroffen kerncentrale. Op de ene is de controlekamer van reactorgebouwen 3 te zien, waar vandaag de stroom werd hersteld. Daar zijn mannen in blauwe trainingspakken aan het werk. Ook werd er in de ruimte gefilm.
Eerder werd al een foto vrijgegeven waarop van dichtbij te zien hoe met een waterslang koelwater in de overhitte opslag van reactor 4 wordt gespoten. Vier mannen in beschermende pakken houden het werk in de gaten.
22.05 uur: In de zone
De BBC heeft een fascinerende reportage uit de evacuatiezone rond de Fukushima I-centrale. Lege straten, angstige bewoners die binnenblijven, mannen in witte pakken. "Het lijkt wel een horrorfilm", zegt de verslaggever. "Maar dit is echt."
21.05 uur: Condoleances
Wereldwijd kunnen op Japanse ambassades condoleanceboeken worden getekend voor de aardbeving in het land. Vandaag deden de Britse premier Cameron en de Amerikaanse minister Clinton dat ook. Cameron schreef in Londen in het boek dat de moed en veerkracht van het Japanse volk wereldwijd mensen inspireerden.
"Ik sta hier met een zwaar gemoed", zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken in Washington. "Maar we zullen jullie helpen bij de wederopbouw."
20.43 uur: Japanse melk en broccoli radioactief
In melk en broccoli uit de omgeving van de Fukushima-centrale zitten meer radioactieve deeltjes dan wettelijk is toegestaan. Eerder werd al een te hoge concentratie radioactief jodium gevonden in spinazie en kraanwater uit het gebied.
20.05 uur: Beelden uit Japan
Bekijk hier beelden van begrafenissen in Japan. Daar worden mensen, zeer tegen de gewoonte in, in een tijdelijk graf begraven. De crematoria kunnen de hoeveelheid lichamen niet aan en er is een gebrek is aan brandstof.
20.00 uur: Nederland steunt hulpactie
Nederland doet mee aan een Europese hulpactie voor Japan. Morgen vertrekt een toestel van Lufthansa van Frankfurt naar Tokio met onder meer thermosflessen, tenten en grondzeilen. In totaal gaan 70 ton goederen naar Japan. Lufthansa stelt gratis een vrachtvliegtuig en bemanning beschikbaar.
19.53 uur: Verwoeste school
Schoolhoofd Noriyuki Kashiwaba uit Ishinomaki had 108 leerlingen op zijn basisschool. Slechts 24 konden na de tsunami worden teruggevonden. Hij is er zeker van dat zijn leraren er alles aan gedaan hebben om de kinderen te beschermen. Slechts één van hen kon worden teruggevonden. Lees het hele verhaal over de school hier.
19.46 uur: Shinkansen rijdt pas vanaf eind april
Tohuko Shinkansen, de hogesnelheidstrein die Tokio met het noorden van Japan verbindt, gaat pas eind april weer rijden. Het tracé van de trein is tijdens de aardbeving en de tsunami van 11 maart ernstig beschadigd. De reparatiewerkzaamheden gaan nog een maand duren, denken de Japanse spoorwegen. Ook andere spoorlijnen in het noorden van Japan blijven nog tot eind april buiten dienst.
19.20 uur: Dodental verder gestegen
Het dodental van de natuurramp is verder gestegen. Volgens de politie zijn er 9199 doden geteld. Het aantal vermisten staat op 14.000. De Japanse autoriteiten gaan uit van zo'n 18.000 doden.
18.48 uur: Wie vervangt Japan als gastland WK Kunstrijden?
Zes landen hebben een bid ingediend om Japan als gastland van het WK Kunstrijden te vervangen. Dat kampioenschap had gisteren in Tokio moeten beginnen, maar werd uitgesteld vanwege de natuurramp. Nu willen Rusland, Canada, de Verenigde Staten, Finland, Oostenrijk en Kroatië het WK faciliteren. Waarschijnlijk wordt woensdag of donderdag bekendgemaakt waar het WK Kunstrijden wordt gehouden. Over een nieuwe datum wordt pas volgende maand een besluit genomen.
18.17 uur: Voor het eerst sinds de beving in bad
Met een beetje hulp van het leger krijgen vluchtelingen in de prefectuur Iwate de kans voor het eerst sinds de aardbeving in bad te gaan. In provisorisch opgezette baden kunnen de Japanners even hun ellende vergeten en ontspannen. "Dit is het lekkerste bad in mijn leven", aldus een lachende gebruiker.
18.05 uur: Opnames van Wolverine en Avatar 2 afgeblazen
De opnames van de films Wolverine en Avatar 2 zijn afgeblazen. Beide films zouden grotendeels in Japan worden opgenomen, maar dat is vanwege de natuurramp voorlopig niet mogelijk. James Cameron wilde voor Avatar 2 onderwateropnames maken in de oceaan ten zuidwesten van Japan. Vanwege de oplopende verzekeringskosten en uit angst voor naschokken gaat dat niet door.
17.50 uur: Zijn de problemen nu voorbij?
De reactoren van de kerncentrale in Fukushima zijn weer aangesloten op het stroomnet. Betekent dat dat de problemen in de door storingen geplaagde Fukushima I-centrale voorbij zijn? "Nee", zegt kernenergie-deskundige Ronald Schram van NRG. "Er moeten nog tests worden gedaan, er moeten nog pompen worden aangesloten. Alles wat men nu provisorisch probeert te doen, moet weer structureel worden gemaakt. Dat duurt zeker nog enkele dagen. Maar als het lukt, is het een zeer grote stap."
Schram weet niet of de centrale nog levensvatbaar is. "Er zijn zware beschadigingen en om te koelen is er zeewater in de reactoren gespoten. Je zou kunnen overwegen om de restanten van de kerncentrale met beton te overgieten, maar dat heeft als nadeel dat je, als dat beton eenmaal gestort is, niet meer bij alle schadelijke stoffen eronder kunt komen. Goed in kaart brengen wat de situatie op het terrein van de reactoren is, vóórdat er met afbouwen begonnen wordt, is dus heel belangrijk."
17.30 uur: Kerncentrale lekt nog steeds radioactiviteit
De kerncentrale Fukushima I lekt nog steeds radioactiviteit, maar het is niet duidelijk waar het lek zit. Dat heeft een woordvoerder van het IAEA tijdens een persconferentie gezegd. "De vraag is waar de straling vandaan komt", aldus de zegsman.
17.04 uur: Geen gevaar voor Nederland
Boven IJsland zijn minuscuele radioactieve deeltjes gemeten, waarvan IJsland denkt dat die afkomstig zijn uit Japan. Volkert Draaisma, stralingsdeskundige van NRG in Petten, zegt dat er geen gevaar is voor Nederland. "De meetapparatuur waarmee je radioactiviteit meet is hypergevoelig, die meet altijd wel wat", zegt hij. "Zolang dat niet ook gemeten wordt door de meer rampengerelateerde meetsystemen die er ook zijn, is er niets aan de hand. De deeltjes die nu boven IJsland gemeten zijn, zijn zo minuscuul dat ze haast onopvallend opgaan in de dagelijkse hoeveelheid radioactiviteit waar we dagelijks aan blootstaan. Er is dus geen reden tot zorg in Nederland."
Ronald Smetsers van het RIVM voegt daar aan toe: "We verwachten inderdaad dat de deeltjes morgen boven Nederland zijn. Of we die überhaupt kunnen meten, is de vraag. Zo klein zijn ze. Boven IJsland zijn ze wél gemeten. Dat komt omdat op bepaalde plekken op de wereld, zoals op IJsland, extreem gevoelige meetapparatuur staat opgesteld."
16.38 uur: Inkt voor kranten raakt op
Japanse inktproducenten zeggen dat de inktvoorraad voor kranten binnen een maand op kan zijn. De fabrikanten hebben de kranten gevraagd om minder pagina's te maken en ook minder kleuren te gebruiken. Door de aardbeving en de tsunami die Japan anderhalve week geleden troffen, is er een tekort ontstaan aan een grondstof voor inkt. Fabrieken van die grondstof werden vernield door de tsunami.
16.14 uur: Licht in kerncentrale werkt weer
Het licht in een van de controlekamers in de kerncentrale Fukushima I werkt weer. Daardoor wordt het voor de beheerder eenvoudiger om aan de door storingen geplaagde centrale te werken. Eerder vandaag werden alle reactoren van de centrale weer aangesloten op elektriciteitskabels. Wel wordt er nog gewacht met het onder stroom zetten van die kabels, omdat de schade aan de apparatuur onderzocht moet worden.
15.46 uur: Benefietconcert in Londen
Britse artiesten gaan een benefietconcert voor de slachtoffers van de natuurramp in Japan organiseren. Aan het concert doen onder meer Liam Gallagher van Oasis en Beady Eye mee. Ook Richard Ashcroft, leadzanger van The Verve, en Graham Coxon van de band Blur doen mee. Het concert is op 3 april in Londen.
Gisteren kondigde het label Universal Music aan dat het een album gaat maken om geld in te zamelen voor de slachtoffers van de ramp. Op het album komen nummers van onder meer U2 en Justin Bieber.
15.16 uur: Sony sluit meer fabrieken
De Japanse elektronicagigant Sony houdt vijf extra fabrieken in Japan tot eind maart gesloten. Door de aardbeving en de daaropvolgende tsunami is er een tekort aan onderdelen ontstaan. In de fabrieken, die overigens niet in het getroffen gebied staan, worden onder meer camera's, mobiele telefoons en lcd-schermen gemaakt.
Het totale aantal fabrieken van Sony waar de productie na de natuurramp is stilgelegd staat nu op twaalf; eerder waren al zeven vestigingen in het noorden van Japan gesloten. Dat gebied is door de ramp het zwaarst getroffen.
14.44 uur: Vooruitgang gemeld in Fukushima
Klik hier voor een samenvatting van de gebeurtenissen in de Fukushima I-centrale.
14.38 uur: Shell belooft extra gas
Oliemaatschappij Shell zegt dat het de komende maanden voldoende extra gas kan leveren aan Japan. De energiebehoefte in dat land is groot door het uitvallen van een aantal kerncentrales en kolencentrales. Kernenergie voorziet in bijna 30 procent van de Japanse energiebehoefte. Analisten schatten dat Japan ongeveer een miljard kubieke meter vloeibaar gas (LNG) extra nodig heeft. Shell is een van de grotere LNG-producenten ter wereld.
14.20 uur: Tweede Kamer staat stil bij ramp
De Tweede Kamer heeft voor het wekelijkse Vragenuur stilgestaan bij de aardbeving en de tsunami in Japan. In aanwezigheid van de Japanse ambassadeur, Takashi Koezuka, hielden Kamervoorzitter Gerdi Verbeet en premier Rutte korte toespraken. Ook werd een een moment stilte gehouden. Rutte sprak van "apocalyptische beelden". Verbeet zei dat "de kracht van de natuur doet beseffen hoe kwetsbaar de wereld is".
14.00 uur: Managers bieden excuses aan
Topmannen van de Fukushima I-centrale hebben tijdens een bezoek aan een opvangcentrum hun excuses aangeboden voor alle problemen met de kerncentrale. De vicevoorzitter van Tokio Electric Power Co. (afgekort Tepco, de beheerder van de centrale) maakte voor iedere gedupeerde een buiging. "Het spijt ons dat we zoveel problemen hebben veroorzaakt", zei Norio Tsuzumi. "Ik maak hiervoor excuses uit de grond van mijn hart."
Tsuzumi maakte ook excuses voor het feit dat er nog geen enkele Tepco-topman een bezoek had gebracht aan de geëvacueerden.
13.36 uur: Alle reactoren weer aangesloten
Alle reactoren van de Fukushima I-centrale zijn weer aangesloten op elektriciteitskabels, zegt beheerder Tepco. Het bedrijf zegt dat er nog een hoop werk moet worden verricht, voordat er weer stroom op de kabels kan worden gezet. Medewerkers moeten onder meer kijken of er schade is aan apparatuur en koelsystemen.
13.00 uur: 'Maatschappelijke ontwrichting groter dan gezondheidsrisico's'
De Nuclear Research and consultancy Group (NRG) in Petten houdt de situatie rond de kerncentrale Fukushima I in Japan nauwlettend in de gaten. In de omgeving van die centrale is de hoeveelheid straling 1600 keer hoger dan normaal, blijkt uit metingen van het IAEA. "Dat is niet goed, en wie blootstelling kan vermijden, zou dat moeten doen", zegt stralingsdeskundige Volkert Draaisma.
"Maar ter vergelijking: als je in de CT-scan moet, krijg je een miljoen keer meer straling binnen dan nodig is, en daar merk je niets van", voegt Draaisma eraan toe. "Wie voor enkele dagen, of hoogstens enkele weken in de zone met zoveel straling verblijft, merkt daar, als hij goed op zijn persoonlijke hygiene let, niets van. De maatschappelijke ontwrichting die evacuatie naar aanleiding van deze hoeveelheid straling zou veroorzaken, is vele malen groter dan de gezondheidsrisico's."
12.44 uur: Aardbeving 'opent' kluis, 40 miljoen yen weg
De aardbeving die Japan op 11 maart trof, heeft in de stad Kesennuma een kluis geopend. Door de kracht van het water en de daaropvolgende stroomuitval heeft het beveiligingssysteem van de kluis in de Shinkin Bank het begeven, vermoedt de politie. Een 'gelukkige' Japanner kon 40 miljoen yen uit de geopende kluis halen, omgerekend zo'n 347.000 euro.
12.19 uur: Medewerkers kunnen terug
Medewerkers van de Fukushima-centrale zijn weer aan het werk gegaan. Gisteren werden de medewerkers die proberen de reactoren te koelen nog geëvacueerd, omdat er rook uit twee reactoren kwam.
11.59 uur: Nieuwe naschokken
NOS-verslaggever Roel Pauw is sinds vanochtend in Japan. Hij twittert:
"Op bezoek bij NL ambassadeur in Japan naschok van 6.3. Niet heel heftig, wel behoorlijk lang."
11.30 uur: Slachtoffers worden begraven in massagraven
Japan heeft grote moeite om alle slachtoffers van de aardbeving en tsunami te cremeren of te begraven. Sommige steden en dorpen hebben daarom plekken aangewezen voor massagraven.
10.43 uur: Nog steeds rook uit reactor 2
Er komt nog steeds stoom en rook uit kernreactor 2 van de Fukushima-kerncentrale. Uit reactor 3 komt geen rook meer. Medewerkers hebben de stroomvoorziening naar de centrale inmiddels hersteld. Niet alle reactoren zijn al aangesloten, omdat een aantal nog niet stabiel genoeg is.
10.32 uur: Onderweg naar Tokio
Verslaggever Roel Pauw merkte vannacht tijdens zijn vlucht naar Tokio dat het KLM-toestel waarmee hij vloog, afweek van de gewone route. Niet in een rechte lijn naar de hoofdstad, maar met een grote zuidelijke boog om het gebied rond Sendai en Fukushima heen. De copiloot zegt dat de KLM het gebied waar de kerncentrales staan, mijdt. Niet dat er wat aan de hand is, de reactoren zijn rustig en er is geen gevaar van straling, maar uit voorzorg nemen ze die twintig minuten extra reistijd voor lief.
10.14 uur: Minder chips uit Japan
De aardbeving in Japan heeft een kwart van de wereldproductie van chips stilgelegd. Het gaat vooral om chips voor geheugenkaartjes en pc's. Fabrikanten van apparaten waarin die chips zitten, moeten tijdelijk op zoek naar andere leveranciers.
Veel fabrieken in Japan kampen met een gebrek aan onderdelen, haperend transport en stroomonderbrekingen. Electronicafabrikant Sony legt de productie in vijf fabrieken stil door gebrek aan onderdelen. Bij Toyota blijven alle fabrieken nog tot 26 maart dicht. Daardoor worden er 140.000 auto's minder geproduceerd.
09.29 uur: Weer olie uit reserves
Japan geeft nog eens 22 dagen aan oliereserves vrij om de energietekorten in delen van het land op te vangen. Dat heeft de minister van Handel in Tokio bekendgemaakt. Eerder werd al voor drie dagen aan olie vrijgegeven uit de verplichte reserves.
09.04 uur: Winst beurs Tokio
De Japanse beurs is ruim 4 procent hoger gesloten. Gisteren bleef de beurs dicht in verband met een feestdag. Daardoor had Tokio een dag in te halen en kon het aanhaken bij de optimistische stemming en hogere aandelenkoersen gisteren in Europa en op Wall Street. Beleggers putten ook hoop uit het feit dat de situatie bij de kerncentrale van Fukushima niet verslechterd is.
08.07 uur: Golf van 14 meter trof centrales
De twee kerncentrales in Fukushima zijn na de zware aardbeving van 11 maart getroffen door een vloedgolf van 14 meter hoog. Dat is ruim twee keer zo hoog als waarmee rekening was gehouden in de bouwplannen.
Verder waren de centrales berekend op een aardbeving met een kracht van maximaal 8,3 op de schaal van Richter, terwijl de beving nu een kracht had van 9. De gegevens staan in een rapport van de exploitant van de kerncentrale, waarover een Japanse tv-zender bericht heeft. De twee centrales staan 10 tot 13 meter boven de zeespiegel. Ze waren berekend op een tsunami van maximaal 5,7 meter hoog.
07.35 uur: Dodental weer opgelopen
Het dodental is opgelopen tot 9079. Dat meldt het persbureau Kyodo. Er worden nog 12.665 mensen vermist. De politie denkt dat het aantal doden zal uitkomen op meer dan 18.000, waarvan 15.000 in de regio Miyagi.
07.15 uur: Ook stresstest centrales Petten en Delft
Ook de kernreactoren in Delft en Petten doen mee aan de veiligheidstest die de Europese Unie oplegt aan al haar kerncentrales. Omdat ze niet worden gebruikt voor de opwekking van energie, hoeven de twee reactoren de stresstest niet te ondergaan, maar mede op verzoek van minister Verhagen doen ze dat toch. De EU werd het vorige week al eens over de test voor de 143 kerncentrales in de unie; nu hebben de ministers het plan in Brussel vastgelegd. Volgens Verhagen zijn er lessen te trekken uit de gebeurtenissen in Japan. De enige centrale in Nederland, die in Borssele, zal de test naar verwachting van Verhagen goed doorstaan.
05.13 uur: Uitleg voor kinderen
Hoe leg je aan een klein kind uit hoe de ingewikkelde situatie van de kerncentrales in Fukushima in elkaar zit? In deze Japanse video wordt op een grappige manier uitgelegd wat er aan de hand is. De video is op de Japanse televisie getoond om zorgen van kinderen over de ramp te verminderen.
03.56 uur: Radioactieve straling: 1600 keer zo hoog
In de omgeving van de kerncentrale in het Japanse Fukushima is 1600 keer de normale hoeveelheid radioactieve straling gemeten. Experts van het Internationaal Atoom en Energie Agentschap (IAEA) hebben proeven gedaan op 20 kilometer afstand van de centrale. Eerder al kregen mensen die binnen een straal van 20 tot 30 kilometer van de centrale wonen het advies binnen te blijven.
02.58 uur: Nieuwe poging om elektriciteitskabels op reactoren aan te sluiten
Er wordt opnieuw geprobeerd elektriciteitskabels aan te sluiten op de reactoren 1 tot en met 4 van de Fukushima-kerncentrale. Als de reactoren weer stroom hebben, kan het normale koelsysteem weer in werking treden, hopen de autoriteiten.
De grijze rook die gisteren uit reactor 2 en 3 kwam, wijst er volgens deskundigen op dat er een explosie heeft plaatsgevonden in de reactor en dat er in de rook schadelijke materialen zitten. Nu komt er stoom uit de twee reactoren, maar die is wit. Volgens betrokkenen is het veilig om verder te gaan met de herstelwerkzaamheden.
02.43 uur: Dodental: meer dan 8900
Het dodental na de aardbeving en de tsunami is gestegen tot meer dan 8900. Ruim 12.600 mensen worden nog vermist. De Japanse politie verwacht dat het dodental uiteindelijk zal uitkomen op 18.000.
02.20 uur: Mogelijk verplichte evacuatie Amerikaanse troepen
Het Amerikaanse leger overweegt de verplichte evacuatie van duizenden Amerikaanse troepen en hun families in Japan vanwege de zorg voor stijgende stralingsniveaus. Dat heeft een hoge defensie-ambtenaar tegen CBS News gezegd. Het gaat alleen om Amerikaanse troepen in Yokosuka, ten zuiden van Tokio. Dat is de thuisbasis van de grootste marinebasis van de VS in Japan. Het is een noodplan dat uitgevoerd kan worden als er "grote haast" is.
02.15 uur: Woedend op drooggekookte reactor
Verslaggever Roel Pauw ontmoet op Schiphol bij zijn vertrek naar Japan Yuka Shiba van een universiteit in de buurt van Tokio. Na het natuurgeweld van 11 maart vertrok ze voor een uitwisseling naar de TU Delft en vliegt nu terug naar Japan. Ze vertelt dat ze zo'n dertig jaar geleden met haar school op excursie ging naar het kerncentralecomplex in Fukushima, dat toen ongetwijfeld werd gepresenteerd als een wonder van techniek.
Mevrouw Shiba komt uit het noorden van Japan, waar de mensen niet zo mededeelzaam zijn als het gaat om hun gevoelens. "Maar", zegt ze: "van binnen zijn ze woedend op de overheid omdat die hen onvoldoende heeft kunnen beschermen". Laaiend misschien wel, als een drooggekookte kernreactor, waar af en toe een boos wolkje aan ontsnapt.
02.04 uur: Meer stoom uit reactor 4
Er lijkt meer stoom uit reactor 4 in de Fukushima Daiichi-kerncentrale te komen, meldt Kyodo. Ook was er een dikkere witte waas vanuit reactor 3.
Kaart van Japan:
Sendai weergeven op een grotere kaart
»
»
»