Tsunami in Japan, dag 8

De kisten van de slachtoffers van de aardbeving en tsunami staan opgesteld in een zaal in Rifu» De kisten van de slachtoffers van de aardbeving en tsunami staan opgesteld in een zaal in Rifu AFP

Terwijl het dodental in Japan stijgt, wordt uit alle macht geprobeerd om de situatie in de Fukushima I-kerncentrale onder controle te krijgen. Landen als de VS, China en Rusland maken zich steeds meer zorgen en halen hun burgers terug. Volg hier de gebeurtenissen van minuut tot minuut.Een kaart van Japan staat onderaan deze pagina.

00.00 uur: Einde

We sluiten het live-verslag van vandaag af. We gaan hier live de hele nacht door met het verslag over de ontwikkelingen in Japan.

22.15 uur: Stroomkabels kerncentrales aangesloten

De werknemers van de Fukushima 1-kerncentrale in Japan zijn erin geslaagd het complex weer aan te sluiten op het stroomnet. Het herstellen van de elektriciteit was een belangrijke stap in het tegengaan van een meltdown in vier reactoren.

21.34 uur: Druk neemt af

Uit de nieuwste cijfers (.pdf) van de Japanse atoomwaakhond NISA blijkt dat de druk in reactorvat 3 iets is afgenomen. Blijkbaar heeft het droppen van water boven het gebouw geholpen. In reactoren 1 en 2 is de druk de afgelopen nacht (het is nu de vroege ochtend in Japan) licht gestegen, maar dat lijkt geen grote gevolgen te hebben.

20.28 uur: Lichtpuntjes

Atoomfysicus Turkenburg is gematigd positief over de vorderingen die de Japanners vandaag hebben geboekt. "Ik zie lichtpuntjes, maar ik denk dat we nog weken met dit probleem te maken hebben."

20.16 uur: Eén miljoen euro voor noodhulp

De Nederlandse regering trekt een miljoen euro uit voor noodhulp aan de slachtoffers van de aardbeving en tsunami in Japan. Het geld gaat via het Nederlandse Rode Kruis naar het Japanse Rode Kruis, dat een centrale rol speelt bij de noodhulp in Japan.

20.05 uur: Mogelijk nationale actie

Directeur Cees Breederveld hoopt dat er een nationale actie komt voor Japan. "We zijn in overleg met de media en andere partners om te kijken of we iets moois kunnen organiseren om te vertellen wat we met het geld doen." Het Rode Kruis opende vandaag giro 6868 voor donaties.

20.00 uur: Golf was tot 24 meter hoog

De tsunami die Japan vorige week overspoelde was tot 23 meter hoog en zette ruim 400 vierkante kilometer land onder water. Dat meldt de Japanse krant Yomiuri Shimbun op basis van onderzoek. De golf was daarmee twee keer hoger dan eerst werd gedacht. Zonder golfbrekers was de tsunami nog hoger geweest, vermoedt de krant.

De grootste golf die het land ooit zag was 38 meter hoog en gebeurde in 1896.

19.47 uur: 'Weer stroom bij reactor'

Exploitant TEPCO zegt elektriciteitsleidingen te hebben aangelegd naar de kerncentrale Fukushima I. Dat meldt persbureau Reuters. De stroom is nog niet aangezet, omdat eerst nog bekabeling in de reactor moet worden aangesloten. Ook wordt gecontroleerd of alle apparatuur nog goed werkt.

Men is van plan als eerste reactor 2 weer op te starten, omdat die het minst beschadigd is. Daarna volgen 1, 3 en 4. Als de stroom is hersteld, kan geprobeerd worden het koelsysteem weer op te starten.

19.34 uur: 'Japanners collectief tot na de dood'

Het merendeel van de bevolking van Japan hangt het shintoïsme aan. Dat zijn zo'n 100 miljoen mensen in totaal. Een godsdienst is het niet echt te noemen. Shintomeester Paul de Leeuw legt uit hoe het geloof de kijk op de ramp beïnvloedt.

19.01 uur: Oudere medewerkers bij centrale

Er zijn berichten dat er vooral oudere werknemers worden ingezet bij het bestrijden van de dreigende kernramp. Atoomfysicus Turkenburg zegt dat dat logisch kan zijn. "De ziektes die je kunt krijgen vallen minder op bij ouderen. Zo kan het genetisch materiaal veranderen, maar dat is alleen van belang als je nog nageslacht wil en de kans daarop is kleiner bij ouderen. Je kunt ook kanker krijgen, maar omdat dat 20, 30 jaar duurt, is de kans groot dat je eerder aan iets anders overlijdt."

18.53 uur: Beurs trekt aan

Het verlies op de beurzen is deze week toch nog voor een deel goedgemaakt. Dinsdag kelderden de koersen omdat beleggers een nucleaire ramp vreesden in Japan. Toch eindigde de AEX-index de week op 350.41 punten. Dat is weliswaar dat ruim 2,5% lager dan bij de start van de week, maar de Amsterdamse beurs-index stond halverwege de week op nog groter verlies.

Beleggers haalden vandaag vooral hoop uit het door Libië aangekondigde staakt-het-vuren. Ook de interventie op de valutamarkt door de G7, de groep van zeven rijkste landen, stemden beleggers positief. Door de ingreep daalde de koers van de Japanse munt, de yen, tegenover de dollar en de euro. Daardoor werd voorkomen dat Japanse exportproducten nog duurder zouden worden.

Ook de beurs in New York lijkt het verlies van eerder in de week vandaag voor een groot deel goed te maken.

18.18 uur: Minder Opels

In twee Europese fabrieken van Opel wordt komende week minder gewerkt omdat er te weinig onderdelen uit Japan zijn binnengekomen. In het door de aardbeving getroffen gebied liggen veel fabrieken die onderdelen maken voor auto's en die raken nu op. De fabriek in het Spaanse Zaragoza blijft daarom helemaal dicht en in het Duitse Eisenach vervallen twee van de drie ploegendiensten. Beide fabrieken maken het model Corsa. In een GM-fabriek in Louisiana wordt volgende week de productie gehalveerd.

17.51 uur: 'Straling volgende week in Europa'

Experts verwachten dat volgende week minieme hoeveelheden straling uit Japan kunnen worden gemeten in Europa. Met bijzonder nauwkeurige instrumenten zal dan een kleine verhoging moeten kunnen worden waargenomen. De verhoging zal geen enkel effect hebben op de gezondheid van de Europeanen. Atoomgeleerden denken dat zelfs als de reactor in Fukushima explodeert Europa zich geen zorgen hoeft te maken.

16.43 uur: Lading gecontroleerd

De Voedsel en waren Autoriteit zal vandaag voor het eerst op Schiphol een vliegtuiglading uit Japan controleren op radioactiviteit. Het is een voorzorgsmaatregel om te voorkomen dat besmette producten ons land binnenkomen. Dinsdag werd al besloten alle inkomende ladingen te checken, maar vandaag komt er pas voor het eerst weer een lading uit Japan aan.

Levensmiddelen worden altijd al steekproefsgewijs gecontroleerd, dat wordt nu uitgebreid. De Europese Unie riep lidstaten woensdag op te controleren.

16.20 uur: IAEA: Situatie Fukushima ongewijzigd

De situatie rond de Fukushima-centrale is nog steeds zeer ernstig, maar is sinds gisteren niet verder verslechterd. Dat zegt het Internationaal Atoomagentschap IAEA. Ook zegt de organisatie dat er tot nu toe niemand stralingsziekte heeft opgelopen.

14.56 uur: Rode Kruis opent rekening voor Japan

Het Nederlandse Rode Kruis heeft rekening 6868 geopend voor de slachtoffers van de aardbeving en tsunami in Japan. Daarmee wil het Rode Kruis haar Japanse zusterorganisatie ondersteunen. De opbrengst van de rekening wordt aan noodhulpactiviteiten besteed.

13.54 uur: Ambassade verstrekt jodiumpillen

Nederlanders die in Japan verblijven kunnen jodiumpillen krijgen van de ambassade in Tokio. Volgens de Nederlandse ambassadeur blijft de situatie rond de kerncentrale zorgelijk. Daarom heeft de ambassade jodiumpillen laten overkomen vanuit Nederland. Nederlanders die in het gebied wonen van de kerncentrale Fukushima, in het Tohuku gebied en in Tokio krijgen voorrang bij het uitdelen van de tabletten. De pillen moeten vlak voor of tijdens een besmetting met radioactief jodium worden ingenomen om daar bescherming tegen te kunnen bieden.

13.15 uur: Mogelijk weer kernsplijting

Volgens energiedeskundige Wim Turkenburg houdt men er rekening mee dat er weer kernsplijting in een van de reactoren of in een van de koelbaden op gang komt.

12.27 uur: Premier Kan spreekt volk toe

Minister-president Kan van Japan heeft op televisie het volk toegesproken. Hij zei dat hij meeleeft met de slachtoffers en overlevenden van de tsunami. Ook is hij trots op de manier waarop de Japanners omgaan met de situatie en dat ze kalm blijven. "Japan zal dit drama overleven en zich herstellen, net zoals we dat na de Tweede Wereldoorlog hebben gedaan", zei hij. Verder zei Kan dat de situatie nog steeds zeer ernstig is en dat hij zich inzet om al het mogelijke te doen om deze crisis te bedwingen.

12.08 uur: Turkenburg: dreigingsniveau 5 te laag

Energiedeskundige Wim Turkenburg is verbaasd over de verhoging van het dreigingsniveau van 4 naar 5. Volgens Turkenburg is men het er internationaal over eens dat we nu al in fase 6 zitten. Niveau 5 is vergelijkbaar met het kernongeval in Harrisburg. Maar volgens Turkenburg is er in Fukushima veel meer radioactiviteit naar buiten gekomen en is een veel groter gebied radioactief besmet geraakt dan destijds in Harrisburg.

11.45 uur: Japanse ramp in cijfers

Het ANP geeft een overzicht van de gevolgen van de ramp in Japan in cijfers:
6539 bevestigde doden
10.354 mensen zijn nog vermist
410.000 mensen werden geëvacueerd uit de getroffen gebieden
320.000 mensen zitten in het noorden van het land zonder elektriciteit
87.772 huizen raakten beschadigd

11.17 uur: IEA: Japan heeft meer olie nodig

Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) zegt dat Japan meer olie nodig heeft om te voorkomen dat het land met een tekort aan energie komt te zitten. De olie moet de uitgevallen stroomproductie van elf kernreactoren compenseren.

Het gaat volgens het IEA om 200.000 vaten olie per dag. Japan moet dat importeren, omdat het land zelf geen fossiele brandstofvoorraden heeft. Het IEA verwacht dat de extra oliebehoefte nauwelijks invloed heeft op de olieprijs.

10.31 uur: Ambassade boekt stoelen KLM-vluchten

De Nederlandse ambassade in Japan biedt vliegtuigstoelen aan Nederlanders aan die weg willen uit het land. Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft op twee KLM-vluchten voor komende zondag van Tokio naar Amsterdam blokboekingen gemaakt. Nederlanders die meewillen, kunnen vandaag de ambassade mailen. Ze moeten hun ticket wel zelf betalen.

Buitenlandse Zaken raadt Nederlanders in Tokio en het gebied ten noorden daarvan aan te vertrekken. Dat heeft niet alleen met de stralingsdreiging te maken, maar ook met tekorten aan elektriciteit en brandstof.

10.02 uur: Japan verhoogt dreigingsniveau naar 5

Het dreigingsniveau rond de Japanse kerncentrale Fukushima is verhoogd van niveau 4 naar 5. Daarmee is Fukushima nu net zo ernstig geworden als destijds in 1979 het ongeval met de kerncentrale Three Mile Island. De schaal loopt van 1 tot 7. Niveau 5 staat voor een ongeluk met 'meer dan plaatselijke gevolgen'.

09.23 uur: Tokio accepteert hulpgoederen

De stad Tokio neemt hulpgoederen aan voor de slachtoffers van de tsunami in het noorden van Japan. Dat staat in een verklaring van het stadsbestuur. Het gaat vooral om baby-artikelen, spullen voor oudere mensen, lenzenvloeistof en water. Kleding en voedsel worden niet geaccepteerd.

09.09 uur: Stralingsniveaus blijven hoog

De stralingsniveaus rond de centrale zijn onverminderd hoog. Dat is ook het geval op een afstand van 20 tot 30 kilometer waar de bewoners nog niet weg zijn. De Verenigde Staten hebben hun burgers en militairen opgeroepen op minstens 80 kilometer afstand te blijven.

08.42 uur: Japan vraag VS om hulp

Japan heeft de Verenigde Staten om hulp gevraagd bij de bestrijding van de nucleaire crisis. De landen zijn in overleg over de bijdragen die de Amerikanen kunnen leveren. Japan slaagt er niet in de oververhitte reactoren van de Fukushimacentrale goed te koelen. Met hoogwerkers en brandweerwagens wordt er zoveel mogelijk water op gespoten. Er is gestopt met het afwerpen van water uit helikopters.

08.38 uur: Nog niet alle gebieden bereikt

Er zijn nog steeds gebieden in het rampgebied die niet bereikt kunnen worden, vertelt journalist Kjeld Duits. De doden die daar liggen, kunnen niet geborgen worden. Mogelijk zijn daar ook nog overlevenden die nu al een week geïsoleerd zitten en misschien geen eten en drinken meer hebben.

07.34 uur: Winst op de beurs

De beurs van Tokio is met een winst van 2,7 procent gesloten. Beleggers putten hoop uit de unieke en geslaagde interventie op de valutamarkt door de G7, de groep van zeven rijkste landen. Met de ingreep, de eerste sinds 2000, is de koers van de yen gedaald tegenover de dollar en de euro. Een dure yen is slecht is voor de Japanse export en dat trekt een zware wissel op de toch al gehavende economie.

06.50 uur: Hoofd Atoomagentschap gaat toch niet

De directeur van het Internationaal Atoomagentschap Yukiya Amano brengt toch geen bezoek aan de Fukushima I-kerncentrale. Dat meldt persbureau Reuters. Eerder berichtte het persbureau dat Amano wel de centrale zou bezoeken, zie de update van 05.20 uur. Het is nog onduidelijk waarom de directeur van gedachten veranderd is.

06.46 uur: Minuut stilte in Japan

In Japan is een minuut stilte in acht genomen ter nagedachtenis aan de duizenden slachtoffers van de aardbeving en de tsunami. Die vonden precies een week geleden plaats. In het hele land bogen mensen het hoofd. De Japanse tv liet beelden zien van bejaarde overlevenden van de ramp, die dat ook deden.

06.40 uur: 'Blussen' kan weer beginnen

Volgens verschillende berichten wordt er weer water op de reactoren gespoten van de Fukushima I-kerncentrale. De prioriteit ligt bij reactor 3, waar het waterniveau nog steeds laag is. De minister van Defensie Toshimi Kitazawa zegt dat er vandaag alleen met brandweerwagens wordt gewerkt. Helikopters worden vandaag dus niet ingezet.

Volgens de operator van de kerncentrale is er nog een andere mogelijkheid om de problemen met de reactor op te lossen. Hij zei tegen persbureau Reuters dat het ook mogelijk moet zijn om de reactoren vol te storten met beton. Of die methode ook serieus overwogen wordt, is onduidelijk. Koelen blijft vooralsnog de prioriteit, aldus de operator.

06.05 uur: Panoramafoto vliegveld Sendai

Even geen nieuws, maar het volgende bericht geeft wel een goede indruk van de schade in Japan. MSNBC heeft een panoramafoto gepubliceerd van de luchthaven van de Japanse stad Sendai. Op de foto is de ravage goed te zien die de aardbeving heeft achtergelaten.

05.20 uur: Atoomagentschap: samenwerking nodig

Het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) noemt de nuceaire ramp in Japan een "extreem serieus incident". Volgens directeur Yukiya Amano is er internationale samenwerking nodig om de crisis het hoofd te bieden. Hij benadrukte hoe bezorgd hij is over de situatie. Amano brengt later een bezoek aan de rampplek.

05.05 uur: Japanse minister: werk harder

De Japanse minister van Handel Banri Kaeida roept bedrijven op om zuinig om te gaan met stroom. Daarmee wil hij de kerncentrale ontzien die bij de aardbeving van vorige week zwaar beschadigd raakte.

Ook heeft de minister werknemers in het westen van het land gevraagd extra hun best te doen. Het is de bedoeling dat ze met extra productie de zwaargetroffen gebieden compenseren, zodat het land financieel niet achteruit holt.

04.25 uur: 30 brandweerwagens onderweg

De brandweer van Tokio zet 30 speciale brandweerauto's in om de kernreactoren van Fukushima I te koelen. Eén van de wagens wordt normaliter gebruikt bij vliegtuigongelukken. Een ander heeft een waterspuit van 22 meter lang, speciaal ontworpen om op lastige plaatsen te kunnen komen. 139 brandweerlieden bemannen de wagens. Het is nog niet bekend hoe laat het konvooi aankomt bij de verwoeste kerncentrale.

04.10 uur: 'Straling verplaatst zich niet'

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zegt dat de vrijgekomen straling bij de Fukushima-centrales geen direct gevaar vormt voor de wereldgezondheid. Volgens de WHO is de straling gelokaliseerd. Verschillende landen vrezen dat de straling zich verspreidt, maar vooralsnog is dat volgens de organisatie niet het geval.

03.55 uur: Yen daalt na afspraken G7

De afspraken van de G7 om in te grijpen in de Japanse valutamarkt lijken effect te hebben. Kort nadat de zeven grote economieën bekendmaakten dat ze de koers van de yen willen drukken door op grote schaal dollars aan te kopen, is de koers gezakt. Aan het begin van de beursdag was een 79.45 yen één dollar waard. Nu is dat 81.50 yen. Bekijk hier het koersverloop (live):

03.45 uur: Dodental loopt op

De BBC meldt een nieuw dodental dat gebaseerd zou zijn op cijfers van de Japanse politie. Volgens die berichten zijn er 6405 mensen omgekomen na de tsunami. Nog steeds worden 10.259 mensen vermist. Gisteren meldden we dat er 5300 lichamen gevonden waren.

02.57 uur: 'Straling Fukushima I licht gedaald'

De radioactieve straling bij de Fukushima I-kerncentrale is iets afgenomen. Dat meldt de Japanse zender NHK na een persconferentie van de directeur van de energiecentrale. Aan de westkant van het complex is het stralingsniveau met 20 microsievert afgenomen, tot 271 microsievert per uur. De metingen zijn gedaan nadat helikopters opnieuw water in het koelbad van reactor 3 gespoten hadden. Volgens de eigenaar was de operatie succesvol, omdat er stoom uit de centrale kwam. Over enkele uren wordt opnieuw geprobeerd de reactor te koelen met de hulp van helikopters.

02.25 uur: Witte rook bij reactoren Fukushima I

Bij drie reactoren van de Japanse kerncentrale Fukushima I is opnieuw stoom of witte rook te zien. Volgens het Japanse atoomagentschap is het nog onduidelijk of er een explosie is geweest. Intussen is het Japanse ingenieurs gelukt om een elektriciteitskabel aan te leggen naar de centrale. Vandaag wordt geprobeerd om het koelsysteem van de reactoren 1 en 2 weer op gang te brengen.

01.55 uur: G7-landen eens over ingrijpen Japanse valutamarkt

De zeven grote economieën zijn het eens geworden over een gezamenlijk ingrijpen om de waarde van de Japanse munt stabiel te krijgen. De centrale banken van de landen willen de koers van de yen drukken door op grote schaal dollars aan te kopen. Daardoor wordt de dollar meer waard ten opzichte van de yen.

De Japanse yen staat sinds gisteren op een recordhoogte. Dit bemoeilijkt het herstel van het land. Het is nog niet bekend hoeveel geld er in de Japanse munt gestopt wordt.

01.30 uur: Israël wil komende jaren geen kernenergie

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heroverweegt het gebruik van kernenergie vanwege de problemen in Japan. "Ik denk niet dat we de komende jaren in nucleaire energie gaan investeren", vertelt hij aan de Amerikaanse zender CNN. Volgens de premier hangt de ramp uit Japan als een donkere wolk boven de wereld en heeft het zijn denken over kernenergie veranderd. "Ik denk dat we kernenergie overslaan." Netanyahu ziet in aardgas een alternatief.

Kaart van Japan:


Sendai weergeven op een grotere kaart

Deel deze pagina

Video en Audio

Meer video en audio