»
Kippen in een boerderijschuur
Tom Morgan / Flickr / Creative Commons 2.0 by-nc-sa Door redacteur gezondheidszorg Rinke van den Brink
Bacteriën die in kippenvlees voorkomen, kunnen een ernstig gevaar voor de volksgezondheid betekenen. Dat vreest Roel Coutinho van het RIVM, die vandaag in NRC Handelsblad oproept iets aan het probleem te doen.
Nieuw onderzoek van Nederlandse wetenschappers onderbouwt eerdere onderzoeksresultaten dat het eten van kip risico's voor de volksgezondheid met zich meebrengt. Het onderzoek is vandaag gepubliceerd in het vakblad Clinical Microbiology and Infection.
Identiek
Vrijwel alle kip die in Nederland in de winkels komt, is besmet met bacteriën die resistent zijn tegen veel antibiotica. De bacteriën maken het enzym ESBL aan dat de werking van antibiotica uitschakelt. Er zijn aanwijzingen dat antibioticaresistentie ook op andere manieren via de voedselketen wordt doorgegeven.
Dat kan "op lange termijn ernstige gevaren voor de volksgezondheid" opleveren, meent Coutinho. "Nu praat je nog over een relatief kleine groep die door antibioticaresistentie zeer moeilijk te behandelen is. Als je bedenkt dat die groep groeit, dan besef je dat je potentieel met een groot probleem zit. Wij van het RIVM, maar ook microbiologen zeggen: jongens, dit is een tendens waar je iets aan kunt doen, dóé dat dan ook."
Bij een op de vijf patiënten zijn die bacteriën genetisch identiek aan de resistente bacteriën die in kippen worden aangetroffen. Het gaat om bacteriën die veel in de darmen en luchtwegen voorkomen. Ze kunnen ernstige urinewegvergiftiging of bloedvergiftiging veroorzaken.
Blootgesteld
Antibioticaresistentie ontstaat op verschillende manieren. Bacteriën verdedigen zich tegen antibiotica. Hoe vaker ze er aan blootgesteld worden, hoe eerder er resistentie zal optreden. Artsen moeten dus terughoudend zijn met het voorschrijven van antibiotica aan patiënten.
Verder is het essentieel dat patiënten als ze antibiotica gebruiken de kuur afmaken. Onderdosering ondermijnt de effectiviteit van antibiotica en biedt bacteriën bovendien de kans om resistentie te ontwikkelen.
De artsen in Nederland gebruiken in internationaal perspectief gezien heel weinig antibiotica.
Veeteelt
Het zuinige gebruik van antibiotica bij mensen wordt ten dele tenietgedaan door het overvloedige gebruik ervan in de intensieve veehouderij. Antibiotica wordt daar op grote schaal preventief gebruikt, dus bij gezonde dieren, om te voorkomen dat die ziek worden.
Lange tijd werd er ook kwistig antibiotica gebruikt, omdat het de groei van de dieren bevordert. Dat is nu verboden, maar sindsdien is het medische gebruik van antibiotica in de veeteelt flink gestegen. Hoewel het totale antibioticagebruik in 2008 voor het eerst licht is afgenomen, gebruikt de Nederlandse veeteeltsector in internationaal vergelijk heel veel antibiotica.
Afspraken
Minister Edith Schippers van Volksgezondheid ziet op dit moment nog geen reden om in te grijpen. Zij vertrouwt voorlopig op de eerder gemaakte afspraken, laat een woordvoerder van de minister weten.
In 2010 heeft de toenmalige minister van Landbouw, Gerda Verburg, de sector opgelegd dat in 2013 het antibioticagebruik met de helft moet zijnteruggedrongen ten opzichte van 2009. Eerder was al afgesproken dat in 2011 het antibioticagebruik met 20 procent gedaald moet zijn ten opzichte van 2009.
"Het kabinet heeft met de sector heldere afspraken gemaakt om het antibioticagebruik te verminderen", benadrukt de woordvoerder. "Dit onderzoek onderstreept nog eens de noodzaak hiervan."
"De sector is nu aan zet. We houden de voortgang nauwlettend in de gaten. Het belang van de volksgezondheid weegt uiteraard zeer zwaar. Indien nodig nemen we nadere maatregelen."
Deel deze pagina
»
»
»