'Napoleon ruiste door Hermans' struikgewas'

Toon Hermans.» Toon Hermans. ANP

'Wat ruist er door het struikgewas?' Hoewel de sketch van Toon Hermans beroemd werd, was nooit duidelijk waar de tekst op sloeg. Nu wel: het blijkt te gaan om de Franse keizer Napoleon III. Dat staat in het maandblad Onze Taal.

Een emeritus-hoogleraar aan de Universiteit van Twente en zijn zoon, hebben de 'ontdekking' gedaan. De twee vonden het antwoord in een boek van de Duitse schrijver Karl May, die bekend is geworden met zijn verhalen over de indiaan Winnetou en diens kompaan Old Shatterhand.

Kara Ben Nemsi

In het boek Kara Ben Nemsi, de held uit de woestijn zingt een personage het liedje "Was kraucht nur dort im Busch herum? Ich glaub' es ist...". Dan wordt de tekst onderbroken. "Het was wel erg toevallig, dus ik bedacht onmiddelijk dat Toon Hermans hier zijn inspiratie had gevonden", vertelt zoon Rogier Steehouder.

Steehouder dacht nooit meer aan het boek, tot hij twee maanden geleden de Duitse versie tegenkwam. Daarin werd, tot Steehouders verbazing, het liedje niet afgekapt, waardoor ook duidelijk wordt wát er dan door het struikgewas ruist: "Napolium".

Soldatenlied

Na verder onderzoek ontdekten Michaël en Rogier Steehouder dat Karl May een bestaand soldatenlied had geciteerd. Het lied werd gezongen in de Frans-Duitse oorlog van 1870. In dat jaar werd Napoleon III gevangen genomen door de Duitsers, waarmee hij keizer-af was.

De oorsprong van het lied is overigens veel ouder, vermoedelijk uit 1813. Toen werd met "Napoleum" nog Napoleon Bonaparte bedoeld.

'Weet ik veel'

Volgens vader en zoon Steehouder is onduidelijk hoeveel Toon Hermans zelf wist van het lied. Op de vraag van zijn biograaf Jacques Klöters wat er door het struikgewas ruiste, zou Hermans hebben geantwoord: "Ja, weet ik veel, zo'n klein wit dingetje, een kameleonnetje of zo".

Deel deze pagina

Video Toon Hermans - Wat ruist er door het struikgewas?

Video en Audio

Meer video en audio