Bedrijf mag niet zomaar de Instagram of tweets van sollicitanten screenen

Mensen zoeken naar banen bij het UWV in Amsterdam | ANP

Werkgevers mogen niet zomaar de sociale media van sollicitanten of werknemers inspecteren. Alleen als er een legitieme reden is en er voldaan is aan de wettelijke voorwaarden mag een bedrijf iemand doorlichten op Facebook, Twitter en Instagram, stellen de Autoriteit Persoonsgegevens en 27 andere Europese privacytoezichthouders in een richtlijn.

In Nederland hanteert de Autoriteit Persoonsgegevens al langer de regel dat werkgevers sociale media niet mogen screenen. Zo staat er al een tijd een lijst met do's en don'ts voor werkgevers op de site van de privacytoezichthouder.

Vanaf mei 2018 gaat er een nieuwe wet in waarin sociale media ook expliciet worden genoemd. De privacyregels zijn nu nog gebaseerd op een wet uit 1995, toen nog bijna niemand internet had.

Do's en don'ts van de Autoriteit Persoonsgegevens

- Doe alleen een screening van een sollicitant als u hiervoor een legitieme reden heeft en u ook aan de wettelijke voorwaarden voldoet. Ook als een sollicitant toestemming geeft is het niet zomaar toegestaan.

- Weeg bij een screening zorgvuldig af of deze noodzakelijk is voor de functie en welke gegevens hiervoor daadwerkelijk relevant zijn.

- Informeer de sollicitant over de screening, bijvoorbeeld in de vacaturetekst.

- Laat de gezondheid van de sollicitant buiten de screening, tenzij een medische keuring wettelijk verplicht is voor de betreffende functie.

- Bedenk dat de informatie die u op internet vindt over een sollicitant niet waar hoeft te zijn en ga er dus zorgvuldig mee om.

"Als er aanwijzingen zijn dat bedrijven zich niet aan de wet houden dan delen we boetes uit", zegt de Autoriteit Persoonsgegevens. Vanaf 2018 kunnen die boetes flink oplopen, tot wel 4 procent van de wereldwijde opbrengst of maximaal 20 miljoen euro. Grote bedrijven zullen dan een zogeheten privacy-officer in dienst moeten hebben die controleert of het bedrijf zich aan de wet houdt.

Lastig controleerbaar

"Dit lijkt mij buitengewoon lastig controleerbaar", zegt Rob Vermaak, directeur van recruitmentorganisatie Robert Walters. "Volgens mij is niet doorgedacht over de praktische uitwerking van deze richtlijn."

Vermaak zegt dat er bij Robert Walters niet naar de Facebook of Twitter van sollicitanten wordt gekeken, wel naar hun LinkedIn-profiel. "Maar als je dingen op Twitter zet en het dus toevertrouwt aan het publieke domein, dan kan dat consequenties hebben. Mensen moeten behoedzaam zijn met wat ze op internet zetten."

Geen baan na uitspraken op Twitter

"Wij googelen mensen, daar ontkom je niet aan", zegt Sari Menkveld, hr-manager bij groothandel Rexel. "En we moeten dat kunnen blijven doen", vindt ze. Ze heeft ook wel eens kandidaat afgewezen, mede op basis van zijn uitspraken op Twitter.

"We kwamen negatieve berichten van hem tegen vol grof taalgebruik. We hebben hem wel op gesprek laten komen. En uit dat gesprek bleek dat zijn manier van communiceren in lijn was met zijn tweets. Toen hebben we hem afgewezen, mede dankzij die tweets"