Duizenden stemmen meer 'verdwenen' bij verkiezingen

ANP
Geschreven door
Ben Meindertsma
Redacteur
Bas de Vries
Research-redacteur

Niet alleen stemmen uit Boxmeer zijn 'vergeten' bij de verkiezingen. Ook met de resultaten uit Bergeijk en andere plaatsen ging het 15 maart mis. Het hoofdstembureau gaf voor Bergeijk geen enkele D66-stem door, terwijl die partij er volgens een opgave van de gemeente bijna 1100 had gehaald.

Dat blijkt uit een analyse van de Politieke Academie, die in maart tientallen uitzendkrachten inhuurde om de stemresultaten bij alle 388 gemeenten in te zien. In totaal vond de organisatie iets minder dan 14.000 verschillen tussen de officiƫle uitslagen van de verschillende kieskringen en de eigen tellingen in die gemeenten. De Politieke Academie is een stichting die onder meer campagneadvies geeft aan partijen en de "kloof tussen burger en politiek" wil dichten.

Fouten

Volgens Joost Smits van de Politieke Academie tellen deze fouten niet op tot een Kamerzetel. "Daarmee zou je ze klein kunnen noemen. Maar bij de gemeenteraadsverkiezingen volgend jaar kan het net het verschil maken tussen winst of verlies als je niet goed telt. Denk aan het minieme verschil tussen Leefbaar Rotterdam en de PvdA in 2010."

Verreweg de meeste afwijkingen, een kleine 9000, waren in de kieskring Den Bosch. Zowel Boxmeer als Bergeijk ligt in dat gebied. Maar er zijn meer voorbeelden, zoals Meierijstad, waar de nodige stemmen missen: 201 stemmen voor de PvdA, 111 voor D66, 28 voor het CDA en 23 voor de SP.

Hacks

Uit Boxmeer waren 7600 stemmen niet meegeteld door de kieskring Den Bosch, waar de burgemeester van die stad verantwoordelijk voor is. De Tweede Kamer toonde zich naar aanleiding van dat incident vorige week zeer bezorgd. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken is de uitslag van de verkiezingen onherroepelijk en niet meer te corrigeren.

De Kiesraad wijt de problemen aan het handmatig stemmen, dat extra tijd en moeite kostte. Elektronisch tellen was volgens minister Plasterk niet verantwoord vanwege het risico van hacks. Joost Smits van de Politieke Academie ziet de telprocedure als een groter probleem, waarin vaak onvoldoende 'checks' op de resultaten waren opgenomen.

Den Bosch zegt in een reactie op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken een onafhankelijk bureau te hebben gevraagd onderzoek te doen naar het telproces in de kieskring. De resultaten worden binnen twee weken verwacht.

Monasch kreeg in Goes de stemmen van Baudet

De lijst van de Politieke Academie telt grote en kleinere fouten. Drie voorbeelden laten goed zijn wat er zoal mis kan gaan bij het tellen:

- De gemeente Leeuwarden lijkt een uitslag te hebben gepubliceerd waarin consequent het lijstnummer bij het aantal stemmen van de partij in kwestie is opgeteld. De partij met nummer 1 kreeg 1 stem extra; de nummer 24 kreeg er 24 te veel, enzovoort.

- In Goes lijkt bij een stembureau Nieuwe Wegen van lijsttrekker Jacques Monasch de stemmen te hebben gekregen van het Forum voor Democratie (FvD) van Thierry Baudet.

- In Hendrik-Ido-Ambacht hebben achteraf verschillende partijen extra stemmen gekregen omdat die niet waren meegeteld. De meeste gingen naar de PVV: 224 meer. Er zijn nu verschillende versies van de einduitslag in deze gemeente, zegt de Politieke Academie.