Belastingvoordelen ondernemers niet altijd nuttig voor economie

Gebouwen en kantoren aan de Zuidas in Amsterdam. ANP

De belastingvoordelen die kleinere ondernemers in Nederland krijgen hebben niet altijd het effect dat zij bijdragen aan de groei van de economie, terwijl ze daar wel voor zijn bedacht. Het gaat om miljarden euro's per jaar.

Dat staat in een evaluatie door onderzoeksbureau SEO van alle regelingen in opdracht van het ministerie van Economische Zaken. Minister Kamp geeft er zelf geen oordeel over, omdat het kabinet demissionair is.

De meeste regelingen zijn bedoeld om ondernemers te helpen bij groei maar dat gebeurt nauwelijks. Jaarlijks groeit maar 2 tot 3 procent van de zzp'ers door naar een bedrijf met personeel. En maar 0,7 procent van de andere kleinere bedrijven groeit door naar een BV.

Zelfstandigenaftrek

De zelfstandigenaftrek bijvoorbeeld is een van de belangrijkste maatregelen van de overheid om ondernemerschap te stimuleren. De meeste zzp'ers maken gebruik van de regeling maar worden nooit een zmp'er (zelfstandige met personeel).

Daarnaast profiteren er ook ondernemers van de stimuleringsmaatregel die ook zonder dit belastingvoordeel succesvol zouden zijn doorgegaan met hun bedrijf.

Negatieve conclusies

Ook de MKB-winstvrijstelling, waarbij ondernemers meer belastingvoordeel krijgen als zij meer winst maken, leidt volgens de evaluatie niet tot meer economische activiteit of groei van bedrijven.

De onderzoekers trekken nog meer negatieve conclusies. De startersaftrek haalt relatief weinig mensen over de streep die anders geen ondernemer waren geworden. De meewerkaftrek weerhoudt familieleden ervan zelf een bedrijfje te starten.

De Zelfstandigenaftrek is een aftrekpost van de winst uit onderneming van 7280 euro per jaar. De aftrekpost geldt voor alle ondernemers die inkomstenbelasting betalen.

De MKB-winstvrijstelling is een aftrekpost van 14 procent van de winst. Ook deze regeling geldt voor alle ondernemers die inkomstenbelasting betalen.

Andere regelingen die zijn onderzocht zijn: de meewerkaftrek voor een meewerkende partner, de fiscale oudedagsreserve, de startersaftrek, de startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid, de willekeurige afschrijving starters en de kleinschalige investeringsaftrek.

Andere landen

De maatregelen leiden wel tot een groot aantal ondernemers in Nederland, maar dat grote aantal leidt vervolgens niet tot meer innovatie.

Vergeleken met andere landen die gerichter belastingvoordeel geven 'verspilt' Nederland volgens de onderzoekers dus belastinggeld, of geeft het in ieder geval voor een deel ongericht uit.

In de politiek wordt al jaren gesproken over een verbetering van het belastingstelsel, ook voor ondernemerschap en innovatie. Het huidige kabinet van VVD en PvdA kon het daar grotendeels niet over eens worden.

Het hangt van de politieke samenstelling van het nieuwe kabinet af wat er met de regelingen gaat gebeuren.