'Aan mazelen kun je doodgaan, het is niet zomaar een kinderziekte'

CDC

In een aantal Europese landen is een flinke toename van het aantal gevallen van mazelen, meldde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) afgelopen week. Vooral in Roemenië en Italië wordt de ziekte vaak door artsen gerapporteerd.

Volgens de WHO is vaccineren de oplossing om de mazelen te bestrijden. Een uitbraak dreigt vooral in gebieden waar de vaccinatiegraad onder de 95 procent ligt.

Dat is het geval in Italië (85 procent) en Roemenië (86 procent). In Nederland wordt het streefcijfer net wel gehaald, blijkt uit de meest recente cijfers van het RIVM (.pdf).

Viroloog bezorgd

De cijfers baren de Rotterdamse viroloog Ab Osterhaus zorgen. Hij zegt dat er in grote Europese steden bij ouders een trend heerst om hun kinderen niet meer te vaccineren. "Ze vinden dat de ziektes toch heel weinig voorkomen en dat het misschien wel goed is dat hun kinderen ze krijgen", zei hij in het radioprogramma Nieuws & Co.

Osterhaus noemt dat een absolute misvatting. Hij denkt dat het komt doordat de ouders van nu niet meer weten hoe ernstig de ziektes zijn waartegen wordt gevaccineerd. "De oudere generatie weet nog dat er kinderen aan mazelen doodgingen. Tegenwoordig zijn er mensen die denken dat het maar een kinderziekte is. Dat het wel gezond zal zijn voor ze."

De mazelen zijn een zeer besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door een virus. Het wordt van mens tot mens overgedragen door het hoesten, niezen of uitademen van vocht. 

Twee tot vier dagen na besmetting ontstaan rode vlekken op de huid. Ook kan iemand in ernstige gevallen longontsteking, stuipen of hersenontsteking krijgen en overlijden.

Ook blijven er hardnekkige verhalen rondgaan dat er iets mis is met de vaccins. Niets van waar, zegt Osterhaus. "De bijwerkingen vallen in het niet bij de voordelen van inenten. En als die vaccins niet veilig zouden zijn, zouden ze niet zo massaal worden gebruikt." 

Toch trok het RIVM, dat het rijksvaccinatieprogramma uitvoert, vorig jaar 2 miljoen euro uit om ongeruste ouders beter voor te lichten.

Epidemie

In Nederland zijn er tussen januari 2016 en februari 2017 zes gevallen gemeld van mazelen. De laatste keer dat Nederland een mazelenepidemie kende, was in 2013 en 2014. Die heerste vooral onder niet-gevaccineerde orthodox-protestante schoolkinderen.

180 kinderen belandden in het ziekenhuis en een meisje van 17 uit Tholen overleed eraan. Voor de invoering van mazelenvaccinatie in Nederland in 1976 kregen vrijwel alle kinderen mazelen.

Een meisje uit Syrië krijgt het mazelenvaccin in een Turks vluchtelingenkamp (archief) Hollandse Hoogte / Anadolu Agency

In Roemenië zijn sinds januari vorig jaar 3400 gevallen van mazelen gemeld. Zeventien mensen zijn eraan overleden. In Italië kwamen in januari 238 meldingen binnen, in februari zeker net zo veel, zegt de WHO. Daarmee lijkt het land al na drie maanden af te stevenen op het totaal aantal ziektemeldingen in 2016, dat waren er ongeveer 850. 

Volgens de WHO is er in Europa de laatste jaren veel aan gedaan om de ziekte terug te dringen. "Daarom is het bijzonder verontrustend dat het aantal gevallen stijgt", zegt Zsuzsanna Jakab, die binnen de WHO verantwoordelijk is voor Europa.