Opgravingen Betuwse Bataven duiden op rijke Romeinse historie in Tiel

Archeologen leggen een graf uit de Romeinse tijd bloot ADC Archeologie

Een beeld van de god Jupiter, een grafsteen met de inscriptie DEAE (aan de godin), een bijzondere zalfpot en 2500 bronzen voorwerpen. Allemaal objecten uit de Romeinse tijd, die bij opgravingen op een toekomstig bedrijventerrein in Tiel zijn gevonden. Volgens de archeologen is het één van de rijkste Romeinse vindplaatsen in de Betuwe.

In de Romeinse tijd (12 v.Chr. - 400 na Chr.) was de Betuwe een grensprovincie van het Romeinse Rijk. Het gebied werd bewoond door Bataafse boeren in eenvoudige huizen van hout en leem. 

Zeker zo'n beeld of zalfpot zou je eerder in een rijke Romeinse stad als Nijmegen verwachten.

Archeoloog Henk van der Velde

Archeoloog Henk van der Velde had daarom niet verwacht dit soort kostbare en kunstzinnige voorwerpen te vinden. "Zeker zo'n beeld of zalfpot zou je eerder in een rijke Romeinse stad als Nijmegen verwachten. En zelfs daar is het bijzonder. Dit geeft nieuwe inzichten over de ontwikkeling van het Bataafse platteland. Een groep Bataven moet Romeinser zijn geweest dan we altijd dachten."

1/5Een bronzen Romeinse wijzeef ADC Archeologie
2/5Een ring uit de Romeinse tijd, met daarop een centauer ADC Archeologie
3/5Een servies uit de Romeinse tijd: een aardewerken kruik, kommetjes en een bord ADC ArcheoProjecten
4/5Een Romeins Balsamarium (een badfles) met daarop een badhuis-scène ADC Archeologie
5/5Een glazen kommetje uit een Romeins graf ADC Archeologie

De vondsten kunnen volgens Van der Velde duiden op twee dingen. "Er kan een voorname Bataaf hebben gewoond, die in zijn villa een stukje Rome wilde creëren door zich te omringen met dit soort dure en bijzondere voorwerpen. Of het was een tempel. Bijna alle 2500 bronzen voorwerpen zijn in een stuk van 20 bij 50 meter gevonden, dus dat kan een offerplek zijn geweest."

Unieke vondsten uit Romeinse tijd in Tiel
Archeologische vondsten in Tiel geven volgens de archeoloog nieuwe inzichten over Romeinse invloeden op het Bataafse platteland.

De archeoloog wil verder bodemonderzoek doen om te weten te komen wat er precies heeft gestaan. Dat kan pas over een  paar maanden beginnen. "Het terrein wordt nu nog gebruikt door een boer, en die gaat zaaien. In het najaar, na de oogst, wil ik verder gaan kijken met een grondradar, en eventueel proefsleuven graven. Als duidelijk is wat het vloerplan was, weten we ook of er een villa of een tempel heeft gestaan."

1/3De vondst van een Balsamarium ADC ArcheoProjecten
2/3Een archeoloog graaft een aardewerken pot op ADC Archeologie
3/3Archeologen graven op Medel ADC ArcheoProjecten

Als het aan Van der Velde ligt, blijven de restanten daarna ongestoord in de bodem liggen. Hij is geen voorstander van het blootleggen van de fundamenten. 

"Wat je opgraaft, ben je ook kwijt. De laatste tijd worden archeologische schatten in hoog tempo kapotgemaakt door de aanleg van wegen en bedrijfsterreinen. Dat dreigt hier ook. Ik heb daar verder geen invloed op. Maar als we weten wat er precies in de grond zit, kan dat de gemeenteraad van Tiel helpen bij het nemen van een besluit over de komst van een nieuw industrieterrein."