'Russische miljarden witgewassen via wereldwijde wasmachine'

Ook de Russische geheime dienst FSB wordt genoemd in het netwerk AFP

Bij een groot netwerk voor het witwassen van geld van Russische criminelen zijn wereldwijd 732 banken bewust of onbewust betrokken geweest. Maar liefst 19 miljard euro werd witgewassen, tussen januari 2011 en oktober 2014.

De onthulling komt van een wereldwijde samenwerking van onderzoeksjournalisten, OCCRP. Dezelfde organisatie publiceerde ook de Panama Papers. De Russische krant Novaja Gazeta heeft de gegevens van 70.000 transacties in handen gekregen. Onder meer de Britse krant The Guardian schrijft erover.

Nederlandse banken

Er zouden ook Nederlandse banken bij betrokken zijn. In de documenten wordt onder meer de Amsterdam Trade Bank (ATB) genoemd, waarlangs 32 miljoen euro zou zijn witgewassen. ATB is een volledige dochter van de Russische Alfa Bank, opgericht in 1994 voor de financiering van de handel met Rusland. ATB valt onder het toezicht van De Nederlandsche Bank.

Ook ING Bank wordt genoemd. Via die bank zou 2,4 miljoen dollar zijn witgewassen. In een reactie zegt ING dat binnen de bank allerlei procedures zijn voor het screenen van klanten en transacties om witwassen en ander crimineel gebruik van de bank te voorkomen. ING doet "om redenen van privacy en vertrouwelijkheid nooit mededelingen over individuele klanten of transacties, maar werkt mee aan het onderzoek door autoriteiten."

Het systeem staat bekend als de 'wereldwijde wasmachine'. Zo'n 500 mensen zouden erbij betrokken zijn, variërend van mensen uit de Russische geheime dienst FSB tot oligarchen en bankiers uit Moskou. Ook een neef van de Russische president Poetin wordt genoemd in het onderzoek. Hij zit in het bestuur van een Moskouse bank die bankrekeningen beheerde uit het netwerk. In de zaak zijn mensen opgepakt, maar niemand is nog veroordeeld.

Moldavië

Moldavië speelt een cruciale rol in het witwastraject, blijkt uit de publicatie van het onderzoekscollectief. Corrupte rechters daar zorgen ervoor dat het zwarte geld van de Russische criminelen een 'legale' herkomst krijgt. Het wordt gestort bij de Moldavische Moldindconbank, van waaruit het naar allerlei banken gaat. Uiteindelijk komt het bij een brievenbusfirma terecht, waar de criminelen de beschikking krijgen over het witgewassen geld. 

OCCRP maakte een uitgebreide infographic over wat de Wereldwijde Wasmachine wordt genoemd.