'Levende rivier' in Nieuw-Zeeland krijgt mensenrechten

EPA

De rivier Whanganui in Nieuw-Zeeland wordt erkend als levend wezen en krijgt dezelfde rechten als een mens. Daarmee komt een eind aan het langste juridische conflict ooit in het land. Het Maori-volk onderhandelde maar liefst 140 jaar over de status van de rivier, die een belangrijke spirituele betekenis voor hen heeft. 

De Maori woonden al in het gebied voor Europeanen er arriveerden en zien de natuur als een schatkist waarvan zij de bewakers zijn. Om de rivier te kunnen beschermen tegen bijvoorbeeld vervuiling, wilden ze dat de rivier erkend zou worden als rechtspersoon en de rechten zou krijgen die daarbij horen.

Eind 19de eeuw protesteerden de Maori al tegen de manier waarop blanke Nieuw-Zeelanders met de rivier omgingen. De eerste rechtszaken daarover werden in de jaren 30 van de vorige eeuw gevoerd. Het duurde tot 2012 voor de overheid en de Maori besloten om te onderzoeken of de rivier als rechtspersoon kon worden erkend. 

Gezicht van de rivier

Nu de wet is aangepast komt de status van de rivier overeen met die van een bedrijf. De overheid en Maori leveren elk een 'gezicht van de rivier', de directie zeg maar. Zij krijgen de bevoegdheid om namens de rivier op te treden en geschillen aan te kaarten. "Dat betekent dat de rivier ook beschermd kan worden en de veiligheid wordt gewaarborgd", zegt correspondent Robert Portier. 

De Whanganui is de langste bevaarbare rivier in Nieuw-Zeeland. Het is een bekende toeristische bestemming. Veel mensen varen de rivier af in kano's.

NOS op 3 maakte eerder de shortdoc Haka op z'n Hollands, over Leidse studenten die de Maori-cultuur adopteren. Bekijk 'm hieronder: