Opkomst verkiezingen fors hoger: 73 procent om 19.45 uur

Aangepast op
ANP

Het opkomstpercentage voor de Tweede Kamerverkiezingen blijft flink hoger dan vijf jaar geleden. Om 19.45 uur had 73 procent van de stemgerechtigden gestemd voor de Tweede Kamerverkiezingen. Dat meldt onderzoeksbureau Ipsos in een vijfde tussentijds verslag over de opkomst.

Politicoloog Martin Rosema van de Universiteit Twente is verrast door het hoge opkomstpercentage. Bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen, in 2012, had 65 procent van de kiezers om 19.45 uur zijn stem uitgebracht. Destijds ging uiteindelijk 74,6 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus. Dat betekende toen dat 9,4 miljoen van de 12,7 miljoen mensen hadden gestemd.

De huidige opkomst komt in de buurt van de opkomst van 2006. Toen kwam 80,4 van kiesgerechtigden naar het stemlokaal. De hoogste opkomst sinds het afschaffen van de stemplicht was in 1977. Toen kwam 88 procent naar de stembus.

Opkomst per uur bij de laatste verkiezingen

De cijfers zijn gebaseerd op onderzoek van Ipsos. Het bureau telt het aantal stemmers op 43 stemlokalen verspreid over heel Nederland. Lees hier meer over de onderzoeksmethode van Ipsos. 

Volgens Rosema zijn er meerdere oorzaken aan te wijzen voor het hoge opkomstpercentage tot dusver. "De politiek leeft momenteel bij veel mensen", zegt hij. "Dat komt onder meer door internationale ontwikkelingen. Door de brexit en Trump is de politiek de afgelopen tijd veel in het nieuws geweest."

Daarnaast zijn er dit jaar minder mensen die het gevoel hebben dat stemmen geen zin heeft, denkt Rosema. "De Nederlandse politiek is erg versplinterd en er zijn veel relevante partijen. Ook nieuwe partijen zoals Artikel 1 en Forum voor Democratie spreken mensen aan. Daardoor gaan er mogelijk ook mensen stemmen die bij eerdere verkiezingen thuisbleven."

Ook het zonnige weer speelt een rol, zegt de politicoloog. "Al is die factor kleiner dan vaak wordt aangenomen. Uit onderzoeken blijkt wel dat mensen actiever zijn als het mooi weer is. Dan zijn ze dus ook sneller geneigd om naar het stembureau te gaan."

Live opkomstpercentages

In Utrecht (79 procent), Rotterdam (69 procent) en Groningen (80 procent) zijn de opkomstpercentages live te volgen via een speciale website. 

De gemeente Den Haag meldde om 16.00 uur op basis van eigen cijfers dat het opkomstpercentage daar op 44,6 procent ligt. In Amsterdam had om 18.00 uur 53,7 procent van de kiesgerechtigden gestemd, in 2010 was dit 39,2 procent.

De opkomst bij de verkiezingen sinds de jaren 70 NOS