Peilingwijzer: VVD loopt uit, PVV en CDA vrijwel gelijk

Rutte voerde vandaag campagne in het centrum van Den Haag ANP

Op grond van de peilingen heeft de VVD de beste papieren om morgen opnieuw de grootste partij te worden. In de laatste Peilingwijzer voor de verkiezingen staat de VVD net als gisteren op 24-28 zetels. De VVD is sinds zaterdag wel ruim een zetel gestegen, volgens Tom Louwerse, de maker van de Peilingwijzer, een significant effect.

Het CDA en de PVV kruipen dichter naar elkaar toe en staan nu vrijwel gelijk. De PVV is weer wat verder gedaald naar 19-22 zetels, terwijl het CDA is geklommen naar 19-21 zetels. Maar het verlies van de PVV sinds zaterdag is niet significant en het beeld van de partij in de peilingen is diffuus. Niet bij alle peilbureaus zakt de PVV, en bij De Hond heeft de partij sinds zaterdag zelfs twee zetels gewonnen.     

Het verschil tussen het CDA en D66 is wat groter geworden: de partij van Alexander Pechtold staat in de Peilingwijzer net als gisteren op 17-19 zetels. GroenLinks volgt met 16-18 zetels.

Voor de hand liggend

Louwerse denkt nog steeds dat vier partijen - VVD, PVV, CDA en D66 - kans maken de grootste te worden, maar noemt het wel "minder waarschijnlijk" dat dit D66 wordt. "Dat de VVD de grootste wordt, is nu het meest voor de hand liggende scenario." 

Toch maken ook de PVV en het CDA volgens Louwerse zeker nog kans. De uitslag kan nog flink afwijken van de Peilingwijzer, onder meer doordat het laatste tv-debat nog invloed kan hebben en veel kiezers hun definitieve keus nog niet hebben bepaald. 

Aanzienlijke verschillen

Bij de vorige verkiezingen, in 2012, was het verschil tussen de laatste Peilingwijzer en de uitslag aanzienlijk. De VVD en de PvdA stonden toen in de laatste Peilingwijzer op 35-37 zetels, terwijl de VVD er 41 haalde en de PvdA 38. De SP stond op 19-21, maar kwam uit op 15, terwijl de PVV op 17-19 stond en er ook 15 haalde. 

"Zo'n duidelijk verschil bij één of twee partijen is ook nu goed mogelijk en dat kan betekenen dat de VVD morgen niet als grootste uit de bus komt", zegt Louwerse, die benadrukt dat de Peilingwijzer geen voorspelling van de uitslag geeft. De marges van de Peilingwijzer gelden voor de huidige situatie en onder de aanname dat de gemiddelde peiler geen structurele afwijkingen heeft.      

Louwerse wijst er daarnaast op dat er voor sommige partijen tussen de verschillende peilbureaus nog behoorlijke verschillen zijn. Zo scoort de PVV bij I&O Research 16 zetels en bij Maurice de Hond en EenVandaag 24 zetels. 

Drama

Voor de PvdA lijkt een drama morgen onafwendbaar. De kleinste regeringspartij staat net als gisteren op 10-12 zetels; nog duidelijk achter de SP, die op 14-16 staat.  

De ChristenUnie volgt als achtste partij met 5-7 zetels, gevolgd door de Partij voor de Dieren (4-6) en 50Plus, die weer wat verder weg is gezakt en nu op 3-5 staat. Daarna volgen de SGP (2-4), Denk (1-3) en FvD (1-3) en VNL (0-1).