'Als ik niet speel, gaat het niet goed met me'

Kitty Courbois in 1986 ANP

De carrière van Kitty Courbois omspande meer dan vijftig jaar, met grote rollen op het toneel, op tv en in de film. Daarover zei ze zelf: "Als ik niet speel, gaat het niet goed met me." Ze overleed gisteren aan een hersenbloeding.

Courbois werd op 13 juli 1937 geboren in een artistiek nest in Nijmegen. Haar jongste broer is jazzmuzikant Pierre Courbois. Ze begon haar carrière in het cabaret, in een trio met de latere NCRV-presentator Ted de Braak. Courbois zong vooral, maar kreeg het advies naar de toneelschool in Arnhem te gaan.

Actrice Kitty Courbois overleden (79)
Actrice Kitty Courbois is op 79-jarige leeftijd overleden. Regisseur Ivo van Hove van Toneelgroep Amsterdam noemt haar "een onvergetelijke grande dame van het Nederlandse toneel".

In 1960 studeerde ze af en trok ze naar Amsterdam, waar ze de groep kunstenaars rond Ramses Shaffy leerde kennen. Ze had haar zinnen gezet op de Nederlandse Comedie, waar ze ging werken met grote namen als Ko van Dijk en Mary Dresselhuys. 

Courbois maakte ook haar debuut op het witte doek in films van regisseur Frans Weisz. Haar eerste was Helden in een Schommelstoel in 1963 en in 1966 volgde de eerste lange speelfilm, Het Gangstermeisje. Als jonge actrice speelde ze vaak wilde, emotionele vrouwen. Later kreeg ze vaak rollen als stoere vrouw, hard voor zichzelf en de wereld.

Ter voorbereiding op Het Gangstermeisje bekijkt Kitty Courbois (tweede van rechts) met anderen de kaart van Rome ANP

Ze merkte dat ze al snel in hetzelfde soort rollen terechtkwam. "Altijd maar weer overjarige tieners spelen, buh..." zei ze tegen De Gelderlander in 1973. Daar had ze het moeilijk mee en toen nieuwe rollen voor toneel en film uitbleven overwoog ze te stoppen met acteren.

Maar in de jaren 70 begon het televisiewerk te komen. Met de dramaserie Een Mens van Goede Wil maakte ze een comeback. Op het toneel stapte ze over naar modern theater bij toneelgroep Baal. 

Josine van Dalsum en Kitty Courbois speelden twee zusjes in de serie Een Mens van Goede Wil ANP

Daarna sloot ze zich aan bij Toneelgroep Amsterdam die in 1987 werd opgericht, samen met leeftijdgenoten als Joop Admiraal en Jacques Commandeur. Ze waren in de vijftig en gingen met een jongere generatie acteurs spelen. Het voorkwam dat zij als oudere acteurs op een voetstuk kwamen te staan. Courbois zei daarover dat haar generatie zo de hiërarchie in het toneel had opgeheven. Daar was ze trots op.

Courbois speelde met Thom Hoffman in Het Wassende Water en later ook weer in Dokter Tinus. ANP

Courbois-parel

Op tv was ze tot op hoge leeftijd te zien in series als Het Wassende Water, Spijkerhoek, De zomer van '45, Op hoop van zegen, Gooische vrouwen en Dokter Tinus. Ze bleef spelen in films van Frans Weisz, zoals Leedvermaak, maar werkte ook met Paul Verhoeven (bijrollen in Spetters en Flesh & Blood)

In 2010 werd er ter ere van Kitty Courbois een nieuwe theaterprijs in het leven geroepen, de Courbois-parel. Toneelgroep Amsterdam en de Stadsschouwburg gaven haar deze wisselprijs als kroon op haar vijftigjarig theaterjubileum.

De drager van parel mag zelf bepalen wanneer en aan wie de onderscheiding wordt doorgegeven. De parel eert actrices die in een jarenlange carrière zowel op het toneel als in de film en tv-wereld een onuitwisbare indruk hebben gemaakt bij een breed publiek.