Pogingen gestrand om koning bij kabinetsformatie te betrekken

Willem-Alexander en Khadija Arib EPA

Pogingen om de koning alsnog te betrekken bij de formatie van een kabinet, zijn uitgelopen op een patstelling met de Tweede Kamer. Drie vaste adviseurs van koning Willem-Alexander zijn het er niet over eens hoe goed hij op de hoogte gehouden moet worden gehouden van de formatie, meldt de Volkskrant.

Piet Hein Donner (CDA), vicepresident van de Raad van State, en Ankie Broekers-Knol (VVD), voorzitter van de Eerste Kamer, willen dat het staatshoofd op drie vooraf bepaalde momenten over de kabinetsformatie wordt geïnformeerd. Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib weigert in die wens mee te gaan.

Informateur

De koning speelde tot enkele jaren geleden nog een rol bij de vorming van een nieuw kabinet; de informateur werd door het staatshoofd aangewezen. Door een wijziging in de regels doet de Kamer die benoeming sinds 2012 zelf.

Een meerderheid van de Tweede Kamer vindt dat de koning geen politieke invloed mag hebben; de volksvertegenwoordiging moet leidend zijn. Een minderheid van VVD, CDA en de kleine christelijke partijen vindt echter nog steeds dat de koning een rol zou moeten spelen bij de formatie.

Onwenselijk

Onder meer D66, PvdA, SP en GroenLinks vinden elke politieke invloed van het staatshoofd onwenselijk. Ook volgens Kamervoorzitter Arib moet de Tweede Kamer leidend zijn in het formatieproces. Arib benadrukt dat de regie over de formatie sinds 2012 bij de Kamer ligt. Zij zal de koning wel tussentijds informeren over het verloop. Dat doet ze in overleg met de Kamer. 

D66-leider Pechtold reageerde vanochtend in Goedemorgen Nederland op het nieuws. "De koning mag van mij prima geïnformeerd worden, maar dat willen we niet van tevoren vastleggen. Als hij geïnformeerd moet worden, dan gebeurt dat wel. Maar niet op een van tevoren gepland moment. Dat voelt wat geforceerd." En SP-leider-Roemer zei bij RTL dat hij helemaal achter Arib staat.