Noodkreet transgenders: wachtlijst genderpoli veel te lang

Hollandse Hoogte | Millennium Images

Veel transgenders maken zich zorgen. De wachttijden voor behandelingen zijn te lang en de zorg is op te weinig plekken beschikbaar. Nu steeds meer transgenders zich laten opereren, is er voor hen reden om aan de bel te trekken.

Vandaag sturen onder meer het Transgender Netwerk Nederland, Principle 17 en Vereniging Genderdiversiteit een brief naar de vaste commissie voor VWS. Ze willen een petitie aanbieden aan de commissie.

Door de sluiting van de genderpoli van het Leidse UMC vorige maand zijn er nog maar twee genderpoli's in Nederland waar transgenders zich kunnen laten behandelen en opereren. In Amsterdam kunnen zowel volwassen en kinderen terecht. Groningen behandelt geen jongeren.

In Venlo is recent een nieuwe genderpoli gestart, waar ze voorlopig alleen het psychologische traject verzorgen. De zorg wordt gedaan door specialisten die zich na hun opleiding (deels) toeleggen op genderpatiënten. Dit vraagt geen specifieke opleiding, maar wel een inwerkperiode. Daarom is het lastig genderteams aan te vullen als bepaalde specialisten weggaan.

Pepijn (18) wordt behandeld op de genderpoli van het Amsterdamse VUMC. Hij baalt van de lange wachtrij, omdat hij hierdoor stilstaat in zijn dagelijks leven. Pepijn schreef zich afgelopen mei in voor de wachtlijst. In december was hij aan de beurt en hij volgt nu de verplichte gesprekken met de psycholoog. Het duurt naar zijn zin erg lang, in oktober zou Pepijn pas beginnen met zijn hormoonbehandeling.

"Ik heb deze week hormonen in huis gehaald, die heb ik via-via gekregen. Die moet je injecteren. Ik ben er nog niet aan begonnen, omdat ik er geen medische zorg voor kan krijgen."

Volgens Patiëntenorganisatie Transvisie gebeurt het vaker dat transgenders zelf hormonen aanschaffen. Zo hopen transgenders het proces te versnellen.

Pepijn NOS

Tot de goedkeuring van de psychologen kan Pepijn zich niet registreren als man. Zoals het er nu uitziet kan hij zich in juli registreren. "Tien jaar heb ik over de beslissing gedaan om me aan te melden bij de genderpoli. Dat is een hele stap. Je gaat er dan voor en dan duurt het nog een eeuwigheid." De wachttijd heeft niet alleen effect op de transgenders, maar ook op hun omgeving of op het verkrijgen van een baan.

"Het klopt gewoon niet voor mij. Ik zie die frustratie niet alleen bij mij, maar ook bij anderen. En dat doet pijn", zegt Pepijn.

Het moet anders.

Pepijn

Naast de genderklinieken is er ook een aantal vrijgevestigde psychologen dat zich heeft gespecialiseerd in genderdysforie en die een diagnose kunnen stellen, maar niet het hele traject kunnen verzorgen.

De nieuwe genderpoli in Venlo gaat voorlopig alleen het psychologische traject verzorgen. In de toekomst zouden zij graag ook de hormoonbehandeling gaan doen om zo de wachtrijen te verkorten. Zij willen graag de jongeren onder zich nemen die nu niet meer in Leiden terechtkunnen, maar dat moet financieel nog vergoed worden door de zorgverzekeraar.

We zitten in een positieve ontwikkeling, maar er moet nog wel meer dan dat.

​Annelijn Wensing, hoofd van de sectie gender en seksuologie VUMC

In de brief die vandaag naar de Tweede Kamer gestuurd wordt, geven de belangengroepen aan een petitie te willen overhandigen. De petitie die ze willen aanbieden bestaat uit twee delen: een petitie van verschillende belangengroepen van transgenders en een publiekelijke petitie als aanvulling.

"Het moet gewoon anders. Het duurt veel te lang zo", sluit Pepijn af.

Spreiding

Annelijn Wensing, hoofd van de sectie gender en seksuologie VUMC, kan zich vinden in de woorden van Pepijn. Volgens Wensing is de grootste oorzaak van de lange wachtlijsten een enorme stijging van het aantal aanmeldingen.

"In 2016 hebben we zo'n 700 nieuwe aanmeldingen gehad, van wie 200 kinderen en jongeren en 500 volwassenen. In 2008 waren dat er in totaal nog maar zo'n 200. Dus dat is gewoon een heel forse stijging."

Wensing pleit voor een landelijk netwerk waarbij transgenders op verschillende plekken in het land terecht kunnen. "We zitten in een positieve ontwikkeling, maar er moet nog wel meer dan dat."