Makkelijker van vmbo naar havo, niet iedereen is positief

Flip Franssen/Hollandse Hoogte

De doorstroming van vmbo naar havo missen omdat je bij één vak op je eindlijst niet afgerond minstens een 6,5, maar een 6,2 staat. Terwijl bij andere middelbare scholen deze norm geen keiharde voorwaarde is. "Het ontbreekt enorm aan duidelijke regels", zegt Natalie van Aalten.

Haar 17-jarige zoon mocht binnen zijn school niet doorstromen naar de havo, omdat hij drie tiende punt tekortkwam. Ze is dan ook blij dat staatssecretaris Dekker de regels voor de overgang van het vmbo naar de havo wil versoepelen. "Ik heb nog twee kinderen die dit traject moeten doorlopen. Hopelijk is het voor hen wel goed geregeld. Het is dramatisch om alle scholen af te moeten bellen vanwege zo'n klein tekort."

Kritiek

Sommige voormalige vmbo'ers zijn minder positief over het plan. Zij vinden dat de ondersteuning voor scholieren die naar een hoger opleidingsniveau willen eerst beter moet. Ook zijn mensen bang dat de versoepeling van de eisen leidt tot een toestroom van ongemotiveerde leerlingen op de havo.

​Ze moeten eerst bewijzen dat ze gemotiveerd zijn voor de havo.

Etienne Looije, oud-vmbo'er

Zoals Etienne Looije (19) uit Driebergen, die vmbo heeft gedaan. "Ik vind dat de norm moet blijven, zodat mensen die naar de havo willen daadwerkelijk iets hebben om naar te streven. Ze moeten bewijzen dat ze gemotiveerd zijn voor de havo."

Looije vreest dat de studieresultaten van "de rest van de klas" zullen lijden onder de toestroom van vmbo'ers. De 19-jarige had destijds de norm gehaald voor doorstroming naar de havo, maar koos voor het mbo. "Havo vond ik te algemeen." Nu studeert hij communicatie en marketing aan een hogeschool.

Op het vmbo werd ons verteld dat we het makkelijk zouden kunnen, maar het kost behoorlijk wat moeite om door te zetten.

​Regina van Meijeren, oud-vmbo'er

Regina van Meijeren (19) maakte na haar eindexamen op het vmbo wel direct de overstap naar de havo. Het bleek een zware overgang. "Zo'n 15 procent van de mavo stroomde door en een groot deel daarvan bleef uiteindelijk zitten. Zelf heb ik havo 4 ook twee keer gedaan." Inmiddels doet ze een hbo-opleiding maatschappelijk werk.

Van Meijeren vindt dat de begeleiding rondom de overgang tekort heeft geschoten. Een punt dat volgens haar veel beter moet, voordat de norm versoepeld kan worden. "Op het vmbo werd ons verteld dat we het makkelijk zouden kunnen, maar het kost behoorlijk wat moeite om door te zetten."

Het recht op doorstromen van vmbo naar de havo is niet in het belang van de leerling, zegt de VO-raad. De vereniging van scholen in het voorgezet onderwijs vreest voor een "uitholling van de beroepsroute vmbo-mbo". De VO-raad benadrukt dat vmbo al een zelfstandige richting is.

Examentraining vmbo'ers (archief) ANP

Voorzitter Sven Annen van het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) is blij met de aangekondigde versoepeling. Toch roept het plan ook vraagtekens bij hem op. "Het is een grote stap voorwaarts, maar van een compleet doorstroomrecht is nog geen sprake."

Dat komt volgens hem omdat van staatssecretaris Dekker alleen vmbo-leerlingen die zeven vakken volgen, mogen doorstromen. De standaard voor een vmbo-opleiding is zes vakken.

Late keuze voor havo

"Veel leerlingen denken pas in het laatste jaar na over wat ze na het vmbo willen doen. Als je een half jaar voor je examen besluit naar de havo te gaan, is het te laat om een extra vak te behalen." Het LAKS wil dat er een einde komt aan de verplichting van zeven vakken om naar de havo te mogen gaan.

Toelatingscode

Sinds 2012 geldt de zogenoemde toelatingscode vmbo-havo. Daarin staat dat havo-scholen maximaal een 6.8 als eis aan het gemiddelde examencijfer mogen stellen voor doorstroming. Scholen mogen kiezen voor een lagere norm. Ook mogen ze zelf nog andere eisen stellen.

Bij de organisatie Ouders & Onderwijs meldden zich vorig jaar dertig ouders met klachten over doorstroming naar de havo. Een van hen is de eerder genoemde Natalie van Aalten uit Nootdorp. "Ik stond in de kou."

Ze zegt dat haar zoon alleen vanwege het tekort van drie tiende op een vak niet naar de havo mocht. "'Meld hem maar aan bij het volwassenenonderwijs', kreeg ik te horen. Ook de leerplichtambtenaar kon ons niet helpen. Terwijl de tijd begon te dringen, heb ik voor de schoolvakantie alle scholen in de omgeving afgebeld."

Met alles voldoende voor zeven vakken, mocht ik gewoon naar de havo.

Jesse Weert, oud-vmbo'er

Jesse Weert uit Groningen (19) had niet slechts zevens of hoger op zijn eindlijst. "Met allemaal voldoendes voor zeven vakken mocht ik gewoon naar de havo." Een woordvoerder van de Openbare Onderwijsgroep Groningen bevestigt dat er per individueel geval een afweging wordt gemaakt als de cijfers net tekortschieten voor de landelijke norm. "Als een school ziet dat ze succesvol kunnen zijn, dan kijken ze of het mogelijk is."

Het lijkt symbolisch voor de kritiek, die ook staatssecretaris Dekker heeft, dat de eisen om door te stromen te vaak onduidelijk zijn en verschillen per school.

De 17-jarige zoon van Van Aalten uit Nootdorp volgt nu een mbo-opleiding in Zoetermeer. "Ik hoop dat het in de toekomst beter geregeld is", zegt de moeder.