'Justitie snapt niet altijd wat de impact van pesten is'

Privéfoto

"Mijn droom was om te vloggen op YouTube en om te zingen. Om een goed leven te hebben met mijn familie. Maar ik kan het niet."

Het is het begin van de afscheidsbrief van Tharukshan Selvam van 15 uit Heerlen. Een dag voor het einde van zijn kerstvakantie pleegde hij zelfmoord, omdat hij niet langer met het pesten om kon gaan. Wat kun je doen om dit tegen te gaan?

Een van de afscheidsbrieven van Tharukshan Thanoshiya Selvam

Remco Pijpers van Kennisnet denkt dat veel tieners niet weten dat je door te pesten ook strafbare dingen kan doen. Dat gaat dan vooral om gevallen waarbij mensen bedreigd worden of te maken krijgen met sexting. "Daar kun je de politie bij gebruiken. Laat agenten aan het begin en op de helft van het schooljaar in de klas duidelijk maken dat er consequenties zijn verbonden aan pestgedrag."

Het is volgens Pijpers belangrijk stevig in te grijpen als het misgaat. "Je moet dan echt een voorbeeld stellen."

Dat gebeurt niet altijd, zegt hij. "Ik was bij een rechtszaak en de pester kreeg een paar uur taakstraf. De officier van justitie snapte gewoon niet wat voor impact pesten heeft. Daar is nog veel winst te halen."

Wanneer is pesten strafbaar?

Pesten, uitschelden, treiteren of negeren, maken je enorm kwaad of verdrietig, maar zijn niet strafbaar, schrijft de politie op zijn website. Je kunt dus geen aangifte doen van alleen pesten. Zodra je beledigd of bedreigd wordt, kun je daar wel aangifte van doen.

Het is lastig voor scholen om dit soort pesterijen te herkennen, zegt Pijpers. "Je kunt niet al het online contact controleren." 

Ook weten veel jongeren niet dat ze bij instanties als helpwanted.nl kunnen aankloppen, denkt hij. "Zij hebben directe lijntjes met Snapchat, Facebook en Instagram. Als er beelden van jou zijn gepubliceerd, kun je ze vragen of ze de link willen verwijderen."

Volgens Niels Baas van cyberpestendebaas.nl is er de laatste vijf jaar een toenemende welwillendheid om pesten aan te pakken. Wel vindt hij dat scholen meer moeten beseffen dat de online-wereld de wereld is waarin hun leerlingen leven. "En dat dit soort pesterijen dus niet buiten de school om gaat."

Psycholoog Bob van der Meer, een deskundige op het gebied van pesten op scholen, was gisteren somber over de aanpak van de scholen. "Soms denken ze: bij ons gebeurt dit niet. Scholen zijn verplicht om voor een fysiek en psychisch veilige omgeving te zorgen. Ze zijn gewoon verantwoordelijk."

Dit zou er zijn gebeurd

De pesterijen begonnen volgens zijn familie toen Tharukshan niet meer betaalde voor de bezoekjes van zijn klasgenoten aan de McDonald's.

Ook werd hem gevraagd om dingen voor te schieten tijdens het winkelen. Altijd werd beloofd dat hij het geld terug zou krijgen. Zijn ouders kregen door dat hij grote uitgaven deed en namen zijn pinpas in. Ze hoopten dat op die manier de problemen zouden stoppen. Het was voor zijn klasgenoten juist reden om niet meer met hem om te gaan en hem zwart te maken op school. "Ze begonnen met het gooien van eten, het beledigen om zijn getinte uiterlijk. Dit was de ommekeer", schrijft de familie op Facebook.

Nadat hij had gevraagd of zijn klasgenoten zijn geld terug wilden geven, kreeg hij volgens zijn zus op sociale media berichten als "ga dood, je bent niet geschikt om te leven, we willen je niet, we zullen blij zijn zonder jou, ga voor de trein springen, pleeg zelfmoord". Ook zou hij zijn afgeperst met "ongewenste foto's". 

Thuis vertelde hij niets over de pesterijen. Zij beseften pas wat er aan de hand was na een eerste zelfmoordpoging zeven weken geleden.

'Tharuksan was maar 15 jaar jong. Dan laat je hem toch niet zo gaan?
De zussen van Tharuksan Selvam vinden dat de school te weinig deed om te voorkomen dat hun broer gepest werd. De 15-jarige jongen pleegde zelfmoord omdat hij niet langer tegen de pesterijen kon.

Scholen zijn sinds 2013 verplicht om online pesten aan te pakken. Ze moeten bijvoorbeeld iemand aanwijzen met wie kinderen en ouders kunnen praten over pesten. Pijpers: "We doen er meer aan, maar de cijfers dalen niet. Een op de elf kinderen wordt online gepest. Dat cijfer is stabiel."

Het blijft belangrijk om te praten, te praten en nog eens te praten, stelt Pijpers. "We moeten de jongerencultuur leren begrijpen. Docenten moeten het er steeds weer over hebben, het moet een vanzelfsprekend onderwerp zijn."

Heb jij hulp nodig?

Dan kun je contact opnemen met Stichting 113Online via 0900 0113 (24/7 bereikbaar) en 113online.nl. Of bel de Kindertelefoon via 0800 0432 of gebruik de chatfunctie op kindertelefoon.nl

Volgens de familie van Tharukshan zijn de school en de gemeente Heerlen tekortgeschoten bij de dood van de jongen. Zij stellen dat ze alles hebben gedaan om hem te helpen. De scholenkoepel LVO Parkstad komt met een uitgebreid onderzoek naar de dood van Tharukshan.