In de Amerikaanse Senaat begint de strijd om het kabinet van Trump

ANP
Geschreven door
Wouter Zwart
Correspondent Verenigde Staten

Amerikaanse Senaatscommissies beginnen vanmiddag met de hoorzittingen van de kandidaten voor het kabinet van Donald Trump. Dat zal niet zonder slag of stoot gaan. Liefst negen genomineerden zullen deze week gehoord worden, onder wie de omstreden keuzes van Trump voor de ministeries van Buitenlandse Zaken en Justitie. De Democraten slijpen de messen.

Senator Jeff Sessions bijt om half vier Nederlandse tijd het spits af. De beoogde minister van Justitie zal scherp ondervraagd worden over zijn verleden. In 1986 liep hij een benoeming als federale rechter mis door racistische opmerkingen van jaren eerder. Volgens Republikeinen en collega's uit die tijd waren de uitspraken uit hun verband getrokken en zullen ze nu een benoeming niet in de weg staan.

Maar de Democraten denken daar anders over. Zij kennen Sessions als een ultraconservatieve politicus en zijn niet vergeten hoe hij Trump tijdens de verkiezingscampagne onvoorwaardelijk bleef steunen; ook toen die twijfelachtige uitspraken deed over moslims, latino's en vrouwen.

Reuters

Warme banden met Poetin

Morgen verschuift de aandacht naar het Senate Foreign Relations Committee. Die zal de beoogde minister van Buitenlandse Zaken, Rex Tillerson, aan de tand voelen. En dan met name over zijn warme banden met de Russische overheid en president Vladimir Poetin. Volgens Trump is Tillerson precies om die reden de aangewezen persoon om de spanningen met Rusland weg te nemen.

Maar Democraten verafschuwen de gedachte dat Amerika's hoogste diplomaat bevriend zou zijn met een regering die heeft ingebroken in de servers van hun partij en actief heeft geprobeerd om de presidentsverkiezingen te beïnvloeden.

1/3
2/3
3/3

Ook zijn er zorgen over mogelijke belangenverstrengeling. Tillerson was tot vorige week de topman van oliebedrijf ExxonMobil, dat reusachtige olieprojecten in Rusland exploiteert. Een aantal van die projecten kwam stil te liggen, nadat president Obama handelssancties had ingesteld na de Russische annexatie van de Krim. 

Om die reden is Tillerson fel tegen die sancties; net als Donald Trump. Als Trump zou besluiten om ze na zijn inauguratie terug te draaien, dan wordt minister Tillerson deels verantwoordelijk voor de implementatie daarvan en profiteert Exxon rechtstreeks van het beleid van zijn vroegere baas.

De Democraten zijn van plan om van de hoorzittingen een soort showproces te maken.

Correspondent Wouter Zwart

Showproces

En zo zijn er meer kandidaten waar politici twijfels over hebben. De Democraten zijn van plan om van de hoorzittingen een soort showproces te maken, waarbij ze de genomineerden willen dwingen om het beleid (of gebrek daaraan) van hun aanstaande president te verantwoorden. Zo kan de beoogde directeur van de CIA Mike Pompeo lastige vragen verwachten over Trumps gebrek aan vertrouwen in de veiligheidsdiensten.

Daar komt bij dat de hoorzittingen volgens de Democraten veel te vroeg komen. Een aantal kandidaten heeft nog niet alle vereiste documentatie overgedragen, zoals belastingaangiftes, financiële belangen en zakelijke relaties. 

Ook de FBI is nog niet klaar met z'n uitgebreide antecedentenonderzoeken. Het hoofd van de ethische waakhond OGE Walter Shaub schreef in een brief dat hij "zeer bezorgd" is over geplande hoorzittingen met genomineerden die nog niet zijn gecheckt. Sommige Democraten roepen dan ook om uitstel van de procedures.

Wie worden er deze week gehoord?

- Jeff Sessions (Justitie)

- Rex Tillerson (Buitenlandse Zaken)

- John Kelly (Binnenlandse Veiligheid)

- Betsy De Vos (Onderwijs)

- Elaine Chao (Transport)

- James Mattis (Defensie)

- Ben Carson (Huisvesting)

- Wilbur Ross (Handel)

- Mike Pompeo (CIA-directeur)

Niet kinderachtig doen

Onzin, vindt de Republikeinse Senaatsleider Mitch McConnell. In het zondagse nieuwsprogramma Face The Nation zei hij dat "al die klachten voortkomen uit het feit dat de Democraten niet alleen het Witte Huis hebben verloren, maar ook de Senaat. Dat begrijp ik, maar we moeten nu niet kinderachtig doen". McConnell wees erop dat de Republikeinen acht jaar geleden in eenzelfde situatie verkeerden: "Wij moesten zeven kabinetsleden benoemen op de dag dat president Obama werd beëdigd. Wij zagen toen de meeste kandidaten ook niet zitten, maar hij had nou eenmaal de verkiezingen gewonnen."

De genomineerden zullen de komende dagen in ieder geval goed beslagen ten ijs komen. Trump-woordvoerder Kellyann Conway vertelde bij CNN dat er liefst zeventig uur geoefend is met nep-hoorzittingen, waarin 2600 vragen zijn afgevuurd. Ook heeft het Trump-team ontmoetingen gehad met vrijwel alle honderd senatoren die uiteindelijk over de benoemingen zullen stemmen.