'Oermelk' in de supermarkt: speltbrood onder de zuivel

A2-koeien in de weilanden bij Groenlo NOS
Geschreven door
Rob Koster
Onderzoeksjournalist / verslaggever

Vanaf volgende week maandag is zogenoemde A2-melk voor het eerst verkrijgbaar in de Nederlandse supermarkten van Plus en Coop. Deze 'oermelk' wordt gezien als het speltbrood van de zuivel.

De initiatiefnemers van het bedrijf Blu Cow hebben een aantal melkveehouders met speciaal geselecteerde koeien gekoppeld aan het bedrijf Vecozuivel in Zeewolde. A2- of 'oer-koeien' hebben een ander dna, waardoor ze melk leveren met een afwijkende eiwitstructuur. Mensen die nu last hebben van maag- of darmklachten na het drinken van reguliere (A1-) melk zouden hiervan gevrijwaard kunnen blijven bij het drinken van A2-melk.

A2 melk volgende week in de supermarkt NOS

Hoewel het wetenschappelijke bewijs dat A2-melk beter is volgens critici niet geleverd is, A2-melk is populair bij een aantal boerderijwinkels in Nederland en een groot commercieel succes in het buitenland. 

The A2 Milk Company in Nieuw-Zeeland zag zijn omzet het afgelopen jaar met 127 procent groeien naar 225 miljoen euro en maakte ondanks forse investeringen 19 miljoen euro winst. Het bedrijf heeft ruim 15 procent van de zuivelmarkt in Nieuw-Zeeland en Australië in handen en is nu ook met succes actief in de VS en het Verenigd Koninkrijk.

Doorfokken

Het verhaal is dat vanwege het doorfokken van melkkoeien om de melkproductie te verhogen, er bij de meeste koeien een andere eiwitstructuur (A1) is ontstaan. Het afbreken van dit eiwit-onderdeel in het maag- darmstelsel kan bij een deel van de bevolking tot irritaties leiden. Vaak worden deze klachten gezien als koemelkallergie of lactose-intolerantie. Als dit echt medisch is vastgesteld helpt ook de oermelk niet.

Toch zijn er volgens de initiatiefnemers ook mensen die alleen last hebben van het stofje dat ontstaat als het A1-eiwit afgebroken wordt in de darmen. Bij oerkoeien met de oorspronkelijke A2-eiwitstructuur ontstaat het stofje dat de irritatie in het maag-darmkanaal veroorzaakt namelijk niet, zegt Mark Kaptein van Blu Cow.

"Dit product is geschikt voor mensen die op zoek zijn naar een alternatief omdat ze denken dat ze last hebben van gewone melk. Heb je een diagnose koemelkallergie of lactose-intolerantie dan moet je deze melk niet nemen. Maar heel veel mensen twijfelen en passen op eigen initiatief hun consumptiepatroon aan, terwijl dit misschien niet nodig is. "

We weten dat veel mensen switchen naar soja- en geitenmelk en dit product zou mensen weer terug kunnen doen keren naar gewone melk.

Arie Zijtveld, hoofd zuivel Plus

Steeds meer mensen zijn de afgelopen tijd overgestapt op geiten-, soja- of andere koemelkvervangers omdat ze de gewone melk slecht verdragen. Supermarkten zien dat mensen bereid zijn om flink meer te betalen voor deze vervangende producten. Dit in combinatie met het succes van The A2 Milk Company heeft ertoe geleid dat supermarktketen Plus komende maandag de biologische A2-melk van Blu Cow in de schappen heeft liggen, zegt Arie van Zijtveld, hoofd zuivel bij Plus. "We weten dat veel mensen switchen naar soja- en geitenmelk en dit product zou mensen weer terug kunnen doen keren naar gewone melk."

Zeventig kilometer omrijden

De biologische A2-melk die Plus volgende week verkoopt is afkomstig van melkveehouder Chris Bomers in Groenlo. Bomers hoorde van een oom uit Canada over A2-melk nadat bleek dat zijn dochtertje geen koemelk verdraagt. Uit dna-onderzoek bleek dat 80 procent van zijn veestapel al uit A2-koeien bestond. 

Vorige week zijn de laatste A1-koeien verkocht en de Bomers melkt nu alleen nog A2-koeien voor Blu Cow. "Ik weet van mensen die na het drinken van A2-melk zeggen: de vage buikklachten zijn voorbij. Wetenschappelijk is het misschien niet onderbouwd maar ik ken veel mensen die zeventig kilometer omrijden om A2-melk bij de boerderijwinkel te kopen."

Bomers denkt dat A2-melk een impuls kan geven aan de melkveehouderij in Nederland, die door lage prijzen van reguliere melk en de kosten van fosfaatrechten in de problemen verkeert.

De melkfabriek van Veco Zuivel NOS

Boeren krijgen extra betaald voor de A2-melk en de melk is in de supermarkt dan ook flink duurder dan reguliere melk. Dat komt omdat er een volledig separate distributie- en productielijn voor de melk ontwikkeld is: aparte melktanks, tankwagens en ruimte in de melkfabriek in Zeewolde. Bovendien wordt voor de zekerheid alle melk getest in een labaratorium voor het op de markt gebracht wordt.