Bezoekers 'datingsites' bestookt door nepprofielen

NOS/Hollandse Hoogte/MR
Geschreven door
Joost Schellevis
Techredacteur
Bas de Vries
NOS Net-redacteur

Brancheorganisaties willen dat de politie en marktwaakhond ACM actie ondernemen tegen de honderden datingsites die vol staan met valse profielen. Die websites vragen geld voor het communiceren met niet-bestaande vrouwen. Volgens de Fraudehelpdesk zijn er zeker 700 van dat soort sites.

Thuiswinkel.org, de belangenvereniging voor webwinkels, spreekt van "frauduleuze" datingsites en zegt dat er te weinig tegen gebeurt. "We willen dat de politie die sites platgooit en dat de Autoriteit Consument en Markt ze aanpakt voor misleiding", zegt Wijnand Jongen van die organisatie.

Ingehuurd

De websites, die zich vaak richten op seksdating maar soms ook mikken op mensen die een serieuze relatie zoeken, vragen geld om berichten uit te wisselen met anderen. Dat kost 60 cent tot 1 euro per bericht.

In de praktijk blijken achter honderden profielen geen echte gebruikers te schuilen, maar medewerkers die gebruikers aan de praat houden. Daadwerkelijke ontmoetingen met bestaande vrouwen zijn in de praktijk vaak niet mogelijk. "Op die manier verloor ik op mijn eerste avond bijna 100 euro", zegt gebruiker Jacques van datingsite Love2Date.nl

Die site is eigendom van het consortium The Right Link, dat ook achter onder meer Relatie.nl, Date.nl en Liefde.nl zit. Een woordvoerder geeft toe dat profielen nep kunnen zijn. In de kleine letters staat dat het bedrijf "zich uitdrukkelijk het recht voorbehoudt om gesprekken te sturen via zelf gecreëerde profielen".  

Ook bij de 'veelgestelde vragen' erkent het bedrijf dat er geen echte mensen schuilen achter sommige profielen. "De website bevat zowel echte profielen als entertainmentprofielen. Entertainmentprofielen zijn fictieve profielen waarmee geen fysieke afspraken mogelijk zijn."

Maar dat lees je alleen als je verder zoekt. Op de voorpagina adverteert Relatie.nl met de slogan "Hier vind je de leukste singles", Liefde.nl belooft er te zijn voor "iedereen die op zoek is naar liefde, een date, een relatie of vriendschap" en Love2Date belooft dat zijn klanten "moeiteloos een perfecte match vinden".

Wildgroei

Gespecialiseerde bedrijven helpen iedereen die het wil zelf dit soort misleidende datingsites op te zetten. De NOS nam de proef op de som en startte met een paar klikken een seksdatingsite, die bij de start al bleek te zijn gevuld met profielen. Wie zo'n site opzet, deelt de inkomsten met het bedrijf dat profielen aanlevert en ook de berichtenservice en hosting verzorgt.

Het moet veel makkelijker worden om hiertegen op te treden.

John Meuffels, Keurmerk Veilig Daten

Tegenover de wildgroei van dit soort sites die zo ontstaat, wordt niets ondernomen, klagen de brancheorganisaties. "Het moet veel makkelijker worden om hiertegen op te treden", zegt John Meuffels. Hij is voorman van het Keurmerk Veilig Daten, opgezet in samenspraak met de Consumentenbond, en zelf eigenaar van een datingsite. "Als de bestaande wetgeving niet toereikend is, dan moet die worden aangevuld", zegt Meuffels.

Indekken

Een woordvoerder van het Openbaar Ministerie zegt dat, als benadeelden aangifte doen, het OM "de zaak van geval tot geval zal bekijken". Vooralsnog zijn die aangiften nog niet gedaan.

De Fraudehelpdesk ontvangt jaarlijks "enkele klachten" over dit type sites. Mogelijk zien anderen af van meldingen, zegt een woordvoerder, omdat zij zich schamen voor het feit dat zij in de misleiding zijn getrapt. De Fraudehelpdesk schat in dat het nu moeilijk is om dit soort misleiding strafrechtelijk aan te pakken, omdat de sites zich in hun algemene voorwaarden indekken tegen klachten.

"Schemergebied"

Gedupeerden zouden wel een zaak voor de civiele rechter kunnen beginnen, maar dat is "juridisch schemergebied", zegt een woordvoerder van de Fraudehelpdesk. "Ik zou sowieso zeggen: begin er niet aan als portemonnee je lief is. Behalve als je dit spannend vindt. Maar houd er dan wel rekening mee dat je hier echt niet de liefde van je leven vindt."

De Autoriteit Consument en Markt laat weten dit jaar tot nu toe honderd meldingen te hebben gehad over datingsites in het algemeen; het is onbekend hoeveel daarvan betrekking hebben op datingsites die zelf valse profielen aanmaken. 

Volgens de ACM is het "van groot belang" dat consumenten kritisch zijn. Mochten ze desondanks een klacht willen indienen, dan kan dat. "Vorig jaar hebben we mensen opgeroepen om klachten waarvoor ze zich mogelijk schamen, toch te melden", zegt een woordvoerder.

Identiteitsfraude

Volgens woordvoerder Lodewijk Hekking van het ministerie van Justitie is het nu niet mogelijk om dit soort sites juridisch aan te pakken. Met een nieuwe wet die al in voorbereiding is, komen er wel meer mogelijkheden: identiteitsfraude op internet kan dan makkelijker worden aangepakt.

Verantwoording

Voor dit verhaal maakte de NOS een eigen seksdatingsite aan bij het bedrijf Invite Only, om te onderzoeken of er inderdaad al veel profielen klaarstonden op het moment dat de site de lucht in ging. Dat bleek het geval. De NOS nam maatregelen om te voorkomen dat 'echte' gebruikers op deze site zouden stuiten en er geld zouden uitgeven.

Verder ging de NOS contacten aan op seksdatingsites van het bedrijf The Right Link, om te onderzoeken of er echte profielen op de sites stonden. Die hebben we niet gevonden. Ook 'solliciteerde' een NOS-redacteur bij het bedrijf Zubar, dat "chat-operators" levert die "(erotische) berichten van onze klanten beantwoorden".

De NOS vroeg alle genoemde bedrijven om een reactie. Geen van de bedrijven ging in op herhaaldelijke verzoeken om commentaar.