Beledigende komiek Böhmermann kan tot wel vijf jaar cel krijgen

Jan Böhmermann op een foto uit december 2013 Imago Stock & People GmbH / Hollandse Hoogte

Hij wist donders goed dat hij in de problemen zou komen en toch las komiek Jan Böhmermann zijn lasterdicht over de Turkse president Erdogan voor op tv. "Wat nu komt, dat mag dus niet", zei hij nog. En: "Het is in Duitsland verboden om dit in het openbaar voor te dragen."

Het hekelgedicht van de Duitse komiek
Böhmermann las eind maart in een satirisch tv-programma een gedicht voor waarin hij onder andere zei dat de Turkse president Erdogan een klein geslacht en seks met schapen had. Hij waarschuwde meteen dat hij hiervoor vervolgd zou kunnen worden.

Böhmermann had zijn huiswerk goed gedaan. Artikel 103 van het Duitse wetboek van strafrecht laat geen ruimte voor twijfel: een ieder die een lid van een buitenlandse regering beledigt, kan een celstraf van maximaal drie jaar of een geldboete tegemoetzien. Als het gaat om laster (kwaadsprekerij met verzonnen beschuldigingen) kan een verdachte zelfs vijf jaar achter de tralies verdwijnen.

Een artikel verder staat een aantal voorwaarden om tot een strafrechtelijk onderzoek over te gaan. Zo moet Duitsland diplomatieke banden onderhouden met de beledigde staat. De buitenlandse regering moet bovendien vragen om vervolging (dat deed Turkije maandag) en de Duitse regering moet vervolgens groen licht geven.

Bondskanselier Merkel maakte vanmiddag de weg vrij voor vervolging van Böhmermann. Ze zei er overigens meteen bij dat ze van plan is om artikel 103 nog deze regeerperiode uit het wetboek te schrappen.

De cel in?

Moet Böhmermann zich nu ernstige zorgen maken? Hij zei onder meer dat Erdogan een geitenneuker is, naar kinderporno kijkt en meisjes slaat met een rubbermasker voor zijn gezicht. Een duidelijk geval van laster, zou je zeggen.

Toch denken de meeste deskundigen dat de komiek vrijuit zal gaan. Ze verwachten dat de vrijheid van meningsuiting in Duitsland zwaarder zal wegen dan de wet die het beledigen van een buitenlands staatshoofd verbiedt.

Maar het wetsartikel 103 is geen dode letter, blijkt uit navraag van het Duitse persbureau DPA. In 2010 en 2013 werden nog mensen veroordeeld voor belediging van een bevriend staatshoofd. Details over die zaken zijn niet voorhanden. 

Het laatste geval dat de publiciteit haalde, was dat van een man die in 2007 een boete van 500 euro kreeg nadat hij de Zwitserse president Calmy-Rey op internet had uitgescholden. Welke bewoordingen hij precies gebruikte, is onbekend.