Misvormde baby's in Brazilië, alles wijst op zika-virus

Muggenbestrijding in Peru AFP
Geschreven door
Marc Bessems
Correspondent Latijns-Amerika

Het is, waarschijnlijk, een erfenis van het WK voetbal in 2014. Bezoekers van de wedstrijden lijken het zika-virus vanuit Afrika en Azië te hebben meegebracht. Aanvankelijk was er weinig aandacht voor de ziekte in Brazilië. Zika is moeilijk te onderscheiden van dengue, knokkelkoorts. Dat is een ziekte die de Brazilianen al jaren kennen en de symptomen bij volwassenen zijn vaak niet al te ernstig.

Maar sinds vorig jaar worden er ineens opvallend veel kinderen geboren met een zeldzame afwijking, microcefalie. Alles wijst op een verband met het zika-virus.

Ruim 3500 Braziliaanse baby’s werden tot nu toe met een te kleine schedel geboren. Microcefalie betekent vaak een verstandelijke beperking van het kind, omdat de hersenen zich niet goed kunnen ontwikkelen. Minstens vier kinderen overleden tot nu toe aan zika-gerelateerde microcefalie, maar mogelijk zijn het er meer. Het ministerie van Volksgezondheid onderzoekt nog 46 sterfgevallen van kinderen met microcefalie.

Angst

Vooral het arme noordoosten van Brazilië is zwaar getroffen. In de deelstaat Pernambuco werden vorig jaar 141 kinderen geboren met de schedelafwijking. In 2014 waren dat er nog maar 12. De moeders van deze kinderen hadden vaak alleen wat lichte gezondheidsklachten tijdens de zwangerschap.

De epidemie leidt tot angst bij zwangere vrouwen in Brazilië. Bijna nergens kan je nog anti-muggencrème vinden. Midden in de zomerhitte dragen vrouwen die in verwachting zijn zo veel mogelijk kleding met lange mouwen. Artsen raden vrouwen af om nu zwanger te worden, omdat er nog te weinig bekend is over de ziekte.

Wat we wel weten is dat het zika-virus wordt overgebracht door de Aedes aegypti, een mug die ook dengue en het verwante Chikungunya-virus kan overbrengen.

Hulp

Zwangere vrouwen die het zika-virus oplopen, lijken een grotere kans te hebben op een kindje met een te klein hoofdje. Hoe dat precies zit, is nog niet bekend. Al wekenlang onderzoeken Braziliaanse wetenschappers non-stop het nieuwe virus en het verband met microcefalie. 

Ze krijgen daarbij sinds kort onder meer hulp van specialisten uit Senegal, die succes boekten in de strijd tegen ebola.

Volgens Braziliaanse experts beleeft Brazilië momenteel de grootste zika-epidemie ter wereld. Het Amerikaanse Volksgezondheidsinstituut CDC raadt zwangere vrouwen inmiddels af om naar Latijns-Amerikaanse landen te reizen waar het zika-virus heerst, zoals Brazilië. 

De waarschuwing van CDC geldt voor Brazilië, Colombia, El Salvador, Frans-Guyana, Guatemala, Haïti, Honduras, Martinique, Mexico, Panama, Paraguay, Puerto Rico, Suriname en Venezuela.

Maar in een interview met BBC Brazilië zegt onderzoeker Lyle Petersen van het CDC dat het ergste van de epidemie in Brazilië achter de rug lijkt. “Maar in andere landen in de regio begint de epidemie nu pas”.