Opnieuw geknoei met declaraties in de ggz

ANP
Geschreven door
Bas de Vries
NOS Net-redacteur

Een psychologenpraktijk in Katwijk heeft voor zeker 200 uur gedeclareerd bij zorgverzekeraars op naam van een psychiater die deze uren nooit heeft gemaakt. Volgens de psychiater zelf heeft hij veel van de patiënten zelfs nooit gezien.

Dat blijkt uit een onderzoek van accountantsfirma PricewaterhouseCoopers (PwC) waar de NOS kennis van heeft genomen. Ook de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft naar de kwestie gekeken. Na een conflict binnen de psychologenpraktijk was van verschillende zijden bij de NZa melding gedaan van fraude.

De naam van een psychiater werd onrechtmatig gebruikt
De praktijk gebruikte de naam van de psychiater zonder dat ie het wist om te declareren.

De kwestie staat niet op zich: de laatste cijfers van de zorgverzekeraars laten zien dat er in de geestelijke gezondheidszorg relatief veel fraude wordt vastgesteld. Alleen bij de persoonsgebonden budgetten (pgb's) ging er vorig jaar nog meer aantoonbaar mis. De NZa greep dit jaar al verschillende malen in.

Terugbetalen

De freelance psychiater in Katwijk werkte maar een beperkt aantal uren per maand voor de psychologenpraktijk. Maar in dossiers werd hij zonder dat hij het wist opgevoerd als hoofdbehandelaar van honderden patiënten. De praktijk declareerde de behandelingen bij de verzekeraars via de grotere ggz-instelling Lelie Zorggroep.  

PwC concludeerde eerder deze maand dat de Lelie Zorggroep voor 187.000 euro verkeerd heeft gedeclareerd. De instelling betaalt dat bedrag terug aan de verzekeraars. De NZa laat weten de conclusies met de Lelie Zorggroep te hebben besproken en de terugbetalingsregeling bij de verzekeraar te hebben gecheckt.

De NZa neemt geen verdere maatregelen tegen Lelie omdat de instelling “adequaat” heeft gereageerd op de meldingen van foutieve declaraties. Onder meer door PwC te vragen de kwestie te onderzoeken, de interne organisatie aan te passen en het teveel gedeclareerde terug te betalen. De NZa wil niet zeggen of er ook stappen worden ondernomen tegen de Katwijkse praktijk.

Diagnose aangepast

De Zorgautoriteit heeft sinds enkele jaren “speciale aandacht” voor de ggz-sector, net als voor onder meer de tandartsen. In mei legde de NZa voor het eerst in zijn geschiedenis in deze sector een boete op. De vroegere Stichting More moest 115.000 euro betalen, onder meer omdat er niet geleverde zorg in rekening was gebracht.

Een maand later kwam daar een nieuwe NZa-boete bij: 700.000 euro voor de Stichting Altrecht in Den Dolder. Uit onderzoek was onder meer gebleken dat daar diagnoses die niet onder de basisverzekering vielen werden aangepast, zodat zij toch vergoed konden worden. Accountantsfirma KMPG concludeerde dat Altrecht in vier jaar tijd voor mogelijk 10 miljoen euro aan onterechte uren had gedeclareerd.

Meer maatregelen bij andere ggz-organisaties zijn niet uitgesloten; de NZa laat weten dat er nog diverse onderzoeken lopen. Daarnaast overlegt de Zorgautoriteit momenteel met de sector over maatregelen om het declaratiegedrag in het algemeen te verbeteren. Zo is sinds vorig jaar de informatie op nota’s van ggz-aanbieders uitgebreid. De begin- en einddatum van de behandeling staat er nu op en ook hoeveel tijd de behandelaar aan de patiënt heeft besteed. Zo kunnen verzekeraars en patiënten de nota’s beter controleren.

Volgens Wim Groot, hoogleraar gezondheidseconomie in Maastricht, is de ggz relatief kwetsbaar voor fraude bij declaraties omdat er in deze sector sprake is van 'factuur per uur'. Maar ook omdat de diagnoses minder objectief zijn dan bijvoorbeeld in de ziekenhuizen. "Dan krijg je eerder zoiets als 'upcoding': een duurdere behandeling declareren dan strikt noodzakelijk. Aan de grote ggz-instellingen zullen zich hier niet zo snel schuldig aan maken. Het risico zit 'm denk ik meer in de kleinere praktijken, die veel afhankelijker zijn van puur de omzet die ze maken."

"Moeilijk om objectieve diagnoses te stellen bij GGZ"
Volgens Wim Groot, hoogleraar gezondheidseconomie in Maastricht, is de ggz relatief kwetsbaar voor fraude bij declaraties omdat er in deze sector sprake is van 'factuur per uur'. Maar ook omdat de diagnoses minder objectief zijn dan bijvoorbeeld in de ziekenhuizen.

Ik ben hier echt van geschrokken.

De betrokken psychiater

De psychiater bij de kwestie in Katwijk is geschokt over wat hij “regelrechte fraude” noemt. “De praktijk lijkt honderdduizenden euro’s te hebben gedeclareerd door mijn naam te misbruiken voor het stellen van diagnoses en voor behandelingen waar ik niets van weet. Ik ben daar echt van geschrokken. Mijn angst is dat er bijvoorbeeld uit een behandeling waar ik niet verantwoordelijk voor ben een suïcide voortkomt. En er dan mijn kant op wordt gekeken, terwijl ik nog nooit van de patiënt in kwestie heb gehoord.”

De eigenaar van de psychologenpraktijk reageert niet op verzoeken om commentaar. In het PwC-rapport erkent hij dat er zaken administratief zijn misgegaan, maar stelt hij dat dit niet aan hem ligt. Zo zou de Lelie Zorggroep hem hebben opgedragen de psychiater in bepaalde dossiers te schrijven, zodat die gedeclareerd konden worden.  De Lelie Zorggroep wil niet op deze specifieke zaak ingaan. "Maar in algemeenheid: we zullen nooit iemand vragen een werkwijze te hanteren die in strijd is met de regels."

Heeft u meer informatie over dit onderwerp? Mail Bas.de.Vries@nos.nl.