Akkoord over nieuwe regering Irak

De Iraakse premier Nouri al-Maliki» De Iraakse premier Nouri al-Maliki Foto: AFP

Irak krijgt eindelijk een nieuwe regering. Ruim acht maanden hebben de onderhandelingen geduurd. Daarmee heeft Irak het wereldrecord overgenomen van Nederland, dat in 1977 na verkiezingen 208 dagen nodig had om een coalitie te vormen.

'Een grote stap voorwaarts', noemt de Amerikaanse regering de doorbraak in Irak. Sinds de verkiezingen in maart verkeerde het land in een politieke impasse. Ook het geweld nam weer toe, met vrijwel dagelijks bomaanslagen.

Ruil

Alle grote partijen gaan deel uitmaken van de nieuwe regering, die opnieuw zal worden geleid door de huidige sji'ietische premier al-Maliki. Lange tijd waren de soennieten hier tegen, omdat hun Iraqiya-alliantie net iets meer zetels had gehaald (91 tegenover 89). Ze wilden dat hun leider, Allawi, premier zou worden, of anders op zijn minst president. Maar nu hebben de soennieten toch toegegeven. In ruil hiervoor wordt Allawi vermoedelijk de baas van een nieuw te vormen veiligheidsraad, een grote wens van de soennieten. De huidige president, de koerd Talabani, blijft president.

De hoop is dat het geweld nu afneemt.  'We hebben altijd gezegd dat het het beste zou zijn als de regering recht zou doen aan de verkiezingsuitslag, en dus zou bestaan uit alle grote partijen die de etnische en religieuze groepen in Irak vertegenwoordigen', aldus een verklaring van de Amerikaanse regering. Volgens de VS kan alleen op deze manier worden voorkomen dat één van de groeperingen in Irak  zijn macht misbruikt.

Martelingen

Want dat is het grote verwijt van critici over premier Al-Maliki; dat hij de laatste tijd teveel macht naar zich toe trok, en met steeds hardere hand regeerde. Zo zijn er bijvoorbeeld geruchten dat soennietische gevangenen worden gemarteld door de Iraakse veiligheidsdienst. De oprichting van een nieuwe veiligheidsraad (de Nationale Raad voor Strategisch beleid) zou moeten leiden tot een betere verdeling van de macht en betere controle op veiligheidskwesties.

Dat de premier nu op zijn post kan blijven, toont volgens Irak-kenners ook een toenemende invloed van Iran. Want de doorbraak is vooral te danken aan de recente ommezwaai van al-Maliki's belangrijkste sjiítische rivaal,  Muqtada al-Sadr. De partij van deze anti-Amerikaanse geestelijke die in Iran woont, haalde 40 zetels in het parlement. Hij weigerde zeven maanden lang om de premier aan een meerderheid te helpen. Maar sinds kort is al- Sadr om. Ook zijn partij komt nu in de nieuwe regering.

Vandaag komt waarschijnlijk het parlement voor het eerst sinds maart bijeen. De grootste partij, van Allawi, mag de parlementsvoorzitter kiezen. Naar verwachting duurt het nog een maand voordat premier al-Maliki alle kabinetsposten heeft ingevuld. 

Deel deze pagina

Foto

De Iraakse verkiezingsuitslag van maart 2010De Iraakse verkiezingsuitslag van maart 2010

De Iraakse verkiezingsuitslag van maart 2010

NOS

Video

Doorbraak in Iraakse formatie

Acht maanden na de verkiezingen in Irak hebben verschillende groeperingen een akkoord over samenwerking bereikt. Daarmee lijkt een... eenheidsregering een stap dichterbij.

Audio

  • Doorbraak in politieke impasse in Irak In Irak is een doorbraak bereikt in de politieke impasse waar het land al maanden verkeerde sinds de verkiezingen in maart dit... jaar. Nicole le Fever volgt de politieke situatie.
  • Merriwan Kanie: hoge verwachtingen regering Irak Politicoloog Merriwan Kanie van de Universiteit van Amsterdam is een koerdische Irakees en geeft toelichting bij de Iraakse... regeringsonderhandelingen.

Video en Audio

Meer video en audio