VS naar stembus voor 'midterms'

Protest van de Tea Party tegen Barack Obama die een boek van Marx in zijn handen heeft»
Protest van de Tea Party tegen Barack Obama die een boek van Marx in zijn handen heeft AFP

Amerikanen gaan vandaag naar de stembus voor tussentijdse Congresverkiezingen. Op het spel staan alle 435 zetels van het Huis van Afgevaardigden en 37 van de honderd zetels in de Senaat. Daarnaast worden er nog 37 gouverneursverkiezingen gehouden voor staten door het hele land. De 'midterms' zijn cruciaal voor het presidentschap van Barack Obama.

De eerste uitslagen worden woensdag vanaf 01.00 uur Nederlandse tijd verwacht. U kunt de Amerikaanse verkiezingsnacht live volgen via NOS.nl.

Belangrijkste vraag is of Obama's Democraten hun ruime meerderheid in het Congres (Huis van Afgevaardigden en Senaat) weten te behouden. De samenstelling van het Congres bepaalt de bewegingsvrijheid van Obama voor de resterende twee jaar van zijn termijn als president. Met een Republikeins Congres tegenover zich wordt het voor Obama veel moeilijker om nieuwe wetten aangenomen te krijgen.

Peilingen

Als de peilingen kloppen ziet het er niet best uit voor de man die in 2008 nog met zo veel enthousiasme en euforie naar het Witte Huis werd gestuurd. Volgens vrijwel alle peilingen stevenen de Democraten af op een stevig verlies in het Huis van Afgevaardigden. Ze raken hun meerderheid van 77 zetels kwijt. De verhouding is nu 255 voor de Democraten om 178 voor de Republikeinen. Er zijn twee lege zetels.

In de Senaat lijkt het erop dat de Democraten hun meerderheid wel zullen behouden, zij het niet meer met de ruime marge van 59. Volgens de peilingen blijven de Democraten nipt boven de vijftig zetels, dus iets meer dan de helft.

Tea Party

Een belangrijke rol speelt de Tea Party, een los verband van conservatieve activisten dat sinds Obama's intrek in het Witte Huis hard aan de weg timmert. Met een serie protesten door het hele land, waaraan vaak tienduizenden mensen deelnamen, verzet de Tea Party zich tegen Obama's beleid, zoals de steunmaatregelen voor de Amerikaanse economie en de hervorming van de gezondheidszorg.

De beschuldigingen van de Tea Party zijn vaak niet mals. In de ogen van sommige Tea-Party-aanhangers is Obama noch Amerikaan, noch christen, maar een moslim. Op bijeenkomsten van de Tea Party waren veelvuldig afbeeldingen te zien waarin Obama wordt vergeleken met Osama bin Laden, Hitler, Marx en Stalin. De afkeer van Obama's ingrepen in de economie en de gezondheidszorg ('socialisme' in de ogen van de Tea Party) zit diep.

Voorverkiezingen

Republikeinse Senaatskandidaten die door de Tea Party worden gesteund, behaalden de afgelopen maanden opmerkelijke overwinningen bij de voorverkiezingen. Zo wist de vrijwel onbekende Christine O'Donnell de kandidatuur van de staat Delaware in de wacht te slepen. In Nevada jaagt Tea-Party-favoriet Sharron Angle de zittende Democratische meerderheidsleider in de Senaat, Harry Reid, de stuipen op het lijf.

De Democraten hebben in de campagne weinig tot niets tegenover de opkomst van de Tea Party kunnen stellen. Ondanks dat Obama meer wetgeving door het Congres wist te loodsen dan veel van zijn recente voorgangers, lijken de kiezers, zelfs zijn eigen Democratische achterban, hem niet te willen belonen.

Boosheid

Het overwegende sentiment bij de Amerikanen is dat het land nog altijd verwikkeld is in twee oorlogen en dat het economisch herstel na de grote recessie uitblijft. De VS kampt nog altijd met een werkloosheid van 9,7 procent. Boosheid troef dus, bij deze verkiezingen.

Een nederlaag voor een president bij de tussentijdse verkiezingen is overigens geen uitzondering. Vrijwel alle presidenten verloren bij de 'midterms', zeker in hun eerste termijn. Ronald Reagan verloor in 1982, maar werd in 1984 met overgrote meerderheid herkozen. Bill Clinton kreeg in 1994 te maken met de Republikeinse Revolutie onder leiding van Newt Gingrich. Twee jaar later won Clinton met gemak van Bob Dole.

Dat zegt uiteraard niets over de kansen van Obama in 2012, als hij op moet voor zijn herverkiezing. Eén ding lijkt na vandaag wel zeker: president Obama gaat twee moeilijke jaren tegemoet.

Deel deze pagina

Video

Het uur van de waarheid heeft geslagen voor de Democratische Partij. Aan de Amerikaanse oostkust zijn de... eerste stembureaus opengegaan. Nu moet blijken of de kiezer inderdaad massaal de Democraten afwijst, zoals veel opiniepeilingen voorspellen

  • Verkiezingen VS begonnen

    Het uur van de waarheid heeft geslagen voor de Democratische Partij. Aan de Amerikaanse oostkust zijn de... eerste stembureaus opengegaan. Nu moet blijken of de kiezer inderdaad massaal de Democraten afwijst, zoals veel opiniepeilingen voorspellen

  • Wat staat er op het spel bij de Amerikaanse Congresverkiezingen?

    Vandaag worden in de Verenigde Staten Congresverkiezingen gehouden. Correspondent Eelco Bosch van Rosenthal... blikt vooruit.

  • Senaatskandidaat Christine O'Donnell stemt

    De Republikeinse Senaatskandidaat Christine O'Donnell uit Delaware was vroeg bij een stembureau op een... plaatselijke basisschool. O'Donnell is een van de gezichten van de Tea Party.

  • Democraten VS lijken zwaar te gaan verliezen

    In Amerika zetten de Democraten alles op alles om de verliezen te beperken bij de tussentijdse verkiezingen... van vandaag. De partij van president Obama legt het in alle peilingen af tegen de Republikeinen. De vraag lijkt alleen nog: hoe groot wordt de Democratische nederlaag?

Audio

  • Vijf vragen over tussentijdse verkiezingen VS Na een felle campagne waarbij geen middel werd geschuwd, mogen de Amerikanen vandaag dan naar de stembus.vijf vragen over wat er op... het spel staat en waarom president Obama z'n hart vasthoudt.
  • Ron Linker volgt Democraat Frank Kratovil Tot op de laatste dag voeren ze campagne in de Verenigde Staten. Daar worden vandaag tussentijdse Congresverkiezingen gehouden.... Democraten zitten in de hoek waar de klappen vallen, als je de peilingen mag geloven. Correspondent Ron Linker trok op met de Democraat Frank Kratovil die probeert z'n zetel te behouden in het Huis van Afgevaardigden.
  • Ron Linker over de peilingen verkiezingen VS De Amerikanen kunnen vandaag hun stem uitbrengen op de leden van het Huis van Afgevaardigden, een groot aantal senatoren en... gouverneurs. Het lijkt een pijnlijke dag te worden voor president Obama. Alle peilingen wijzen uit dat de tussentijdse verkiezingen zullen uitdraaien op een nederlaag voor Obama en zijn Democraten.
  • Eric Bartelsman over verkiezingen VS Het belangrijkste thema van de verkiezingen in de VS is de economie. Obama beloofde verandering, maar ondertussen heeft een op de... tien Amerikanen geen baan. En miljoenen Amerikanen dreigen hun huis te verliezen. We praten over Obama's economisch beleid met Eric Bartelsman, hoogleraar economie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.

Video en Audio

  • » Onrust in Burkina Faso Video De regering van Burkina Faso heeft een omstreden voorstel voor een grondwetswijziging ingetrokken...30 okt 2014, 10674 keer afgespeeld
  • » Iedereen is 1 in Rotterdam Video In Rotterdam hebben zo'n tweehonderd mensen meegelopen in een tocht voor de eenheid. Ze willen...30 okt 2014, 1263 keer afgespeeld
  • » OM eist 20 jaar cel voor vergiftigen van echtgenoten Video De vrouw ontving na de dood van beide mannen ook geld uit hun levensverzekering.30 okt 2014, 1096 keer afgespeeld

Meer video en audio