»
Een groep van bedreigde Tibetaanse antilopen, chiru.
Keong-Zai / Flickr / Creative Commons 2.0 by-nc-sa Door verslaggever Roel Pauw
Eric van Kooten zet zijn telescoop neer, maar net op het moment dat hij het vrouwtje van de Kaapse papegaai wil gaan bekijken, vliegt ze weg. Van Kooten heeft thuis in Twello verschillende soorten papegaaien, maar zijn grootste liefde is de Kaapse.
Misschien niet de meest spectaculaire soort uit de papegaaienfamilie, maar wel eentje die intensieve aandacht nodig heeft. Want door verlies aan habitat en een besmettelijke ziekte staat hij op het punt uit te sterven.
Van Kooten is 'ergens' in de Oost-Kaap in Zuid-Afrika. Preciezer wil hij niet zijn; het zou mensen met verkeerde bedoelingen maar op ideeën brengen. "Ik noem die mensen postzegelverzamelaars: mensen met heel veel geld die gewoon op bestelling zeldzame dieren uit het wild laten halen." Daar is veel geld mee te verdienen. "Een koppeltje Kaapse papegaaien kan wel 20.000 euro opleveren", zegt Van Kooten.
CITES
De handel in bedreigde dieren houdt zich keurig aan de wetten van de economie: hoe zeldzamer een dier, hoe hoger de prijs die 'liefhebbers' ervoor willen betalen. Dat kan aanleiding geven tot merkwaardige discussies.
Alle dieren en planten in de wereld zijn door de CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of wild fauna and flora) geclassificeerd naar de mate waarin ze bescherming nodig hebben. Dat loopt van 'niets mee aan de hand' (least concern) tot 'ernstig bedreigd' (critically endangered).
Handel
Voor de handel is de laatste categorie natuurlijk het meest interessant. Vandaar dat deskundigen al jaren soebatten over de vraag welke status je aan de Kaapse papegaai zou moeten toekennen.
Gezien de ernst van de situatie, er leven nog maar zo'n 1500 exemplaren in het wild, zou je zeggen: hoogste categorie! Maar gezien het prijsopdrijvende effect dat daarvan uitgaat moet je misschien zeggen: niet doen! Volgens sommigen zou de Kaapse papegaai het laatste duwtje richting uitsterven krijgen als hij op de zogenaamde Appendix I zou worden geplaatst.
Smokkelen
Door de ongebreidelde reislust van mensen en de globalisering van de economie is de handel in zeldzame dieren uiterst moeilijk te bestrijden. Volgens de Nederlandse douane zijn er de afgelopen jaren duizenden processen-verbaal opgemaakt vanwege overtreding van de Flora- en Faunawet. De meeste daarvan op Schiphol, dat jaarlijks door 45 miljoen reizigers wordt bezocht.
Soms gaat het dan om ronduit criminele activiteiten, bijvoorbeeld het smokkelen van levende dieren. Veel vaker gaat het om het 'argeloos' meenemen van verboden artikelen, zoals tasjes van slangenleer, een opgezette vlinder of kleding gemaakt van een of ander beschermd dier.
Wol
Neem bijvoorbeeld een sjaal van Shahtoosh, oftewel koningswol. Deze allerzachtste wol die er bestaat, is afkomstig van de chiru (Tibetaanse antilope). Aangezien chiru's niet in gevangenschap gehouden willen worden, kun je de wol alleen maar winnen door de dieren te doden. Voor één sjaal heb je de wol nodig van drie dieren, dus zijn de chiru's in de afgelopen jaren bij tienduizenden afgeschoten.
In India mag de wol (die over de bergen van de Himalaya wordt aangevoerd uit Tibet) nog steeds worden verwerkt, maar de sjaals mogen vervolgens niet worden geëxporteerd. Het is wel duidelijk wie er onder dit soort schimmige regelgeving het meeste te lijden heeft.
Gevangenschap
De Kaapse papegaai kun je gelukkig wel in een kooitje houden. En hij krijgt daar nog kindjes ook. Eric van Kooten doet daarom een dringend appèl op collega-papegaaienfokkers om verantwoord met deze vogels om te gaan en te zorgen voor een krachtige en vruchtbare populatie in gevangenschap.
Daarmee dien je twee doelen: ze hoeven niet in het wild worden gevangen èn je hebt nog een stel vogels op de reservebank voor het geval het in hun oorspronkelijke leefgebied toch mis zou gaan.
Deel deze pagina
»
»
»
»